metafrasi banner

false friends, faux amis, ψευδόφιλες μονάδες, ψευδόφιλες λέξεις, ψευτοφίλες

m_a_a_

Active member
Τι σημαίνει επιτέλους αυτό το skål;
Η πλάκα είναι το ουσιαστικό skål σημαίνει απλά «σκεύος» ή, για την ακρίβεια, «μπολ».

Το tak και το skål μου έμειναν από την περίοδο που βλέπαμε κάτι δανέζικες σειρές τύπου Borgen και Forbrydelsen
Υπάρχει και το Bron/Broen (πολύ καλή σειρά για όσους γουστάρουν αστυνομικά), όπου ακούγονται και οι δύο γλώσσες (ενίοτε και στον ίδιο διάλογο).

φαίνεται πως οι δύο γλώσσες μοιάζουν και σ' αυτό το κομμάτι
Μοιάζουν ναι, αλλά όχι όσο ενδεχομένως νομίζουν κάποιοι. Πολλοί Σουηδοί (κυρίως οι νότιοι, θαρρώ) μπορούν να συνεννοηθούν με Δανούς μιλώντας ο καθένας τη γλώσσα του. Οι υπόλοιποι (σ' αυτούς συγκαταλέγομαι κ' εγώ) πιάνουν σκόρπιες φράσεις από τον (δανέζικο) προφορικό. Σαν ένας αχχχταγμάς γερμανοφλαμανδοσουηδικών μού ακούγονται. Αν τα δω γραμμένα, όμως, καταλαβαίνω πολύ περισσότερα. Ακόμα πιο κατανοητά, πάντως, μού είναι τα νορβηγικά: έχω την εντύπωση ότι είναι κάτι ενδιάμεσο, πράγμα που, αν ισχύει, δεν είναι και τοσο παράλογο, μιας και η Νορβηγία υπήρξε για πάρα πολλά χρόνια κτήση της Δανίας και αργότερα της Σουηδίας. Το tak, παρεμπιπτόντως, έτσι με σκέτο k, στα σουηδικά σημαίνει ταβάνι (και προφέρεται κάπως διαφορετικά).
 

nickel

Administrator
Staff member
Μα ούτε η Skol δεν σου είχε προκαλέσει την απορία;
 

Zazula

Administrator
Staff member
Να βάλω και κανά σουηδικό εδώ πέρα τώρα που το ξεφυλλίζω το νήμα;

τακ [συνήθως τακ-τακ]: ηχομιμητική λέξη που αποδίδει το χτύπημα στην πόρτα | tack [προφ. τακ]: ευχαριστώ

Το tak, παρεμπιπτόντως, έτσι με σκέτο k, στα σουηδικά σημαίνει ταβάνι (και προφέρεται κάπως διαφορετικά).

Το τακ είναι πολύ συχνό στις σλαβικές γλώσσες: https://en.wiktionary.org/wiki/так
 

SBE

¥
Tα, που μου είπε ένας την πρώτη βδομάδα που είχα πρωτοέρθει Αγγλία και έπιασα το νόημα, αλλά δεν κατάλαβα αν αυτός έλεγε μισές τις λέξεις όπως λέμε 'σπέρα, ή αν εγώ είχα πρόβημα ακοής.
Τώρα έχει γενικευτεί, το λένε όλοι.
 

nickel

Administrator
Staff member
topical (στην κοινή χρήση) επίκαιρος
Το 'χουμε αναφέρει (αυτό δα έλειπε), αλλά επιτροχάδην. Χρειάζεται μια επανάληψη, μια και βρήκα ένα «would still have been topical» που είχε γίνει κάτι σαν «γεωγραφικά περιορισμένος». Η σωστή απόδοση: «θα ήταν και τότε επίκαιρο». Πολύ ύπουλη ψευδόφιλη.

Topical is used to describe something that concerns or relates to events that are happening at the present time.

 

cougr

¥
Dialogism
1. In literary works, Bakhtin's term for a style of discourse in which characters express a variety of (potentially contradictory) points of view rather than being mouthpieces for the author: a dialogic or polyphonic style rather than a monologic one.

2. More broadly, the basis in dialogue of all communication

Διαλογισμός = Meditation
Ο διαλογισμός είναι μία μορφή πνευματικής συγκέντρωσης που επιτυγχάνεται με τη βαθιά χαλάρωση, την απομάκρυνση κάθε σκέψης και εξωτερικών ερεθισμάτων από τη συνειδητότητα του υποκειμένου.

https://el.wikipedia.org/wiki/Διαλογισμός
 

nickel

Administrator
Staff member
H pneumatic=πνευματικός δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ψευδόφιλη, γιατί χρησιμοποιείται κατά κόρον σε τεχνικά κείμενα.
Το 2011 ο drsienbemal έγραφε: «Να αναφέρω ότι η απόδοση pneumatic = πνευματικός είναι πια τόσο διαδεδομένη σε τεχνικό κείμενο (και στη βάση της ΙΑΤΕ) που θα έπρεπε ίσως να προστεθεί και στα λεξικά.»

Έχει προστεθεί, ναι. Π.χ. στο Χρηστικό:
πνευματικός [...] 3. ΤΕΧΝΟΛ. που λειτουργεί με πεπιεσμένο αέρα: ~ό: πιστολέτο. ~οι: αυτοματισμοί/κινητήρες/κύλινδροι. -ά: όργανα (μετρήσεων)/συστήματα.

Υπάρχει όμως και μια σημασία του pneumatic που μόνο πνευματικότητα δεν αποπνέει. Συνάντησα αναφορά στο συγκεκριμένο λάθος σε γλωσσική ομάδα στο Facebook. Αφορά τη χρήση του pneumatic στο γνωστό μυθιστόρημα του Άλντους Χάξλεϊ Brave New World (Θαυμαστός καινούριος κόσμος). Όπως φαίνεται, σε τουλάχιστον δύο ελληνικές εκδόσεις (υπάρχουν εφτά ή περισσότερες) το pneumatic ως χαρακτηρισμός για γυναίκες έχει αποδοθεί «πνευματικός». Μόνο αυτό δεν σημαίνει.

Η χιουμοριστική χρήση του pneumatic με τη σημασία πληθωρικός, χυμώδης, με πλούσιο στήθος κρατά από την αρχή του 20ού αιώνα τουλάχιστον με παραθέματα στο OED από τον Τ.Σ. Έλιοτ, τον Φ.Μ. Φορντ κ.ά. και βέβαια τον Χάξλεϊ, από τον Κόσμο:
1932 A. Huxley Brave New World vi. 108 ‘Every one says I'm awfully pneumatic,’ said Lenina reflectively, patting her own legs [.‥] ‘You don't think I'm too plump, do you?’

Σε μια μετάφραση που το pneumatic είχε γίνει αρχικά «πνευματικός τύπος», το παράθεμα του OED έχει γίνει:

«Όλοι λένε πως είμαι πολύ ανεμώδης τύπος», είπε η Λενίνα καμαρώνοντας τις κνήμες της. [...] «Δεν με βρίσκεις λίγο παχουλή;»

Έπεα πτερόεντα...
 

SBE

¥
Διαβάζοντας την πρώτη πρόταση σου, Νίκελ, το μυαλό μου πήγε σε σταρ του παρελθόντος σαν την Τζέην Ρασελ, άρα μάλλον είναι γνωστή η έννοια.
 
Top