παραμάγαζο και παρατράγουδα

[nickel]

Επειδή θα λείψω αρκετές ώρες σήμερα, σας αφήνω διπλό κουίζ:

Χρειαζόμαστε καλό ορισμό για το νεολογισμό παραμάγαζο (δεν τον βλέπω στα λεξικά). Στα λεξικά θα βρούμε τα παρατράγουδα. Και για τα δύο χρειαζόμαστε ωραίες αγγλικές αποδόσεις. Καταθέτω βιντεάκι, μαζί με την παράκληση να μη δώσετε πολιτική χροιά στο νήμα. Ευχαριστώ.

 

[sarant]

Αγγλική απόδοση δεν μπορώ να δώσω, αλλά θέλω να καταθέσω την έκπληξή μου για το ότι (όντως) δεν (φαίνεται να) υπάρχει στα λεξικά το παραμάγαζο, τόσο με την κυριολεκτική σημασία του (δωμάτιο ή οικίσκος πλάι στο κυρίως μαγαζί, όπου έχει ο καταστηματάρχης ή ο μάστορας τα εργαλεία του ή την αποθήκη του, πάει και παίρνει καναν υπνάκο το μεσημέρι κτλ.) όσο και με τη μεταφορική.

Με την κυριολεκτική σημασία η λέξη υπάρχει βέβαια από παλιά -τη βρήκα σε μυθιστορήματα του Ξενόπουλου (1922-23) και δεν αμφιβάλλω ότι θα είναι πολύ παλιότερη. Με τη μεταφορική σημασία βρίσκω άφθονες ανευρέσεις στο γύρισμα του αιώνα, αλλά και μία στο βιβλίο "Δίκες της χούντας".

Επί του πιεστηρίου: Βρέθηκε όχι ακριβώς λεξικό αλλά έργο αναφοράς που να έχει το παραμάγαζο: Τα συνώνυμα και συγγενικά του Βλαστού.

 

[cougr]

Ανάλογα με το συγκείμενο μία πιθανή απόδοση για τα «παρατράγουδα» θα μπορούσε να ήταν το «fallout».

Επίσης, το «χωρίς παρατράγουδα» θα μπορούσε να αποδοθεί ως «without incident».

Θα ήθελα όμως να ρωτήσω πώς ορίζεται το «παραμάγαζο» με την μεταφορική του έννοια;

 

[Marinos]

Θα ήθελα όμως να ρωτήσω πώς ορίζεται το «παραμάγαζο» με την μεταφορική του έννοια;

Ας πούμε «παράρτημα», με κάπως υποτιμητική χροιά.

 

[daeman]

...
Και παράγκα στην παραποδοσφαιρική ορολογία (ή μπαράγκα, για πιο έντονη απαξίωση), αν δεν κάνω λάθος.

Για το μεταφορικό παραμάγαζο, sideshow:

side·show n.
1. A small show offered in addition to the main attraction, as at a circus.
2. A diversion or spectacle that is incidental to a larger set of circumstances or a bigger issue of concern: "Administrations with little room to maneuver at home have historically looked for sideshows abroad" (Joan Didion).
The American Heritage® Dictionary of the English Language

sideshow [ˈsaɪdˌʃəʊ]
1. (Performing Arts / Theatre) a small show or entertainment offered in conjunction with a larger attraction, as at a circus or fair
2. a subordinate event or incident
Collins English Dictionary

1. sideshow - a subordinate incident of little importance relative to the main event; "instruction is not an educational sideshow"
2. sideshow - a minor show that is part of a larger one (as at the circus)

Αν και για το συγκεκριμένο θα προτιμούσα το freak show.

Sideshow - Barry Biggs

 

[Hellegennes]

Καταθέτω βιντεάκι, μαζί με την παράκληση να μη δώσετε πολιτική χροιά στο νήμα. Ευχαριστώ.

Α-χα.... ρίχνουμε λάδι στην φωτιά και φεύγουμε. Καθόλου καλή τακτική, το λάδι αυτοαναφλέγεται αν το αφήσεις πολύ στην φωτιά.

Μού αρέσει το sideshow για το παραμάγαζο.

 

[daeman]

...
Ίσως να είναι χρήσιμο και το επίθετο collateral (το παράπλευρο, όχι το ουσιαστικό στα οικονομικά) με το κατάλληλο κατά περίπτωση ουσιαστικό, π.χ. collateral incidents για τα παρατράγουδα, μερικά σκαλιά πιο πάνω όμως στο ρέτζιστερ.
Από την άλλη, το collateral δεν έχει τόσο αρνητικό πρόσημο, οπότε χρειάζεται κι άλλο επίθετο και μάλλον θα μας βγει μακρινάρι.

 

[drsiebenmal]

Μεταφορικά, λέμε ότι κάποιος ανοίγει παραμάγαζο όταν στήνει ένα (παράνομο ή παράτυπο) μαγαζάκι μέσα σε ευρύτερο (συνήθως δημόσιο) πλαίσιο. Παραμάγαζο λέμε ότι άνοιξε π.χ. κάποιος που κουράρει ασθενείς (που τον πληρώνουν μαύρα) στα κρεβάτια της δημόσιας κλινικής που διαφεντεύει. Παραμάγαζο λέμε όμως και τα συστήματα διαμεσολαβητών προς το δημόσιο,όπως π.χ. τύποι που συντάσσουν αιτήσεις ή καφενεία που πουλάνε φωτοτυπίες δημόσιων εντύπων επειδή η δημόσια υπηρεσία δεν εξυπηρετεί τον πολίτη. Τα παραμάγαζα δεν είναι απαραίτητο να περιορίζονται στο δημόσιο, π.χ. ένα από τα μεγάλα (και αόρατα) προβλήματα των τραπεζών είναι τα παραμάγαζα (εδώ: «παρατράπεζες») που «ανοίγουν» οι υπάλληλοί τους χρησιμοποιώντας π.χ. σχολάζοντα κεφάλαια.

Νομίζω ότι δεν θα βρούμε εύκολα σύγχρονα ανάλογα στα αγγλικά και ίσως θα πρέπει να αναζητήσουμε αποδόσεις σε εποχές μεγάλης παραβατικότητας, π.χ. στην ποτοαπαγόρευση.

 

[Zbeebz]

Το μόνο που κουδουνίζει στο κεφάλι μου για το παραμάγαζο είναι η μαγική φρασούλα on the side, που περιλαμβάνει και το στοιχείο του παράνομου...
Το λέω μήπως και χρησιμεύσει!

 

[pontios]

Μήπως ταιριάζει το backroom - για το παραμάγαζο, σε ορισμένες περιπτώσεις ;

 

[cougr]

Μεταφορικά, λέμε ότι κάποιος ανοίγει παραμάγαζο όταν στήνει ένα (παράνομο ή παράτυπο) μαγαζάκι μέσα σε ευρύτερο (συνήθως δημόσιο) πλαίσιο. Παραμάγαζο λέμε ότι άνοιξε π.χ. κάποιος που κουράρει ασθενείς (που τον πληρώνουν μαύρα) στα κρεβάτια της δημόσιας κλινικής που διαφεντεύει. Παραμάγαζο λέμε όμως και τα συστήματα διαμεσολαβητών προς το δημόσιο,όπως π.χ. τύποι που συντάσσουν αιτήσεις ή καφενεία που πουλάνε φωτοτυπίες δημόσιων εντύπων επειδή η δημόσια υπηρεσία δεν εξυπηρετεί τον πολίτη. Τα παραμάγαζα δεν είναι απαραίτητο να περιορίζονται στο δημόσιο, π.χ. ένα από τα μεγάλα (και αόρατα) προβλήματα των τραπεζών είναι τα παραμάγαζα (εδώ: «παρατράπεζες») που «ανοίγουν» οι υπάλληλοί τους χρησιμοποιώντας π.χ. σχολάζοντα κεφάλαια.

Νομίζω ότι δεν θα βρούμε εύκολα σύγχρονα ανάλογα στα αγγλικά και ίσως θα πρέπει να αναζητήσουμε αποδόσεις σε εποχές μεγάλης παραβατικότητας, π.χ. στην ποτοαπαγόρευση.

Σε αυτές τις περιπτώσεις ταιριάζουν τα: "clandestine shop/shopfront/sideline/business/trade" και παρόμοια.

Σε άλλες περιπτώσεις ίσως κάνει και το "shop as a front".

 

[drsiebenmal]

Πολύ κοντινή έννοια με το παραμάγαζο είναι, νομίζω, και το κράτος εν κράτει = η αυτονομία την οποία αποκτά ένα πρόσωπο ή μία ομάδα, πέρα από τα καθορισμένα και επιτρεπτά όρια της κυβερνητικής δραστηριότητας (ΛΚΝ).

 

[MelidonisM]

Στα αθλητικά έχουμε και παραμάγαζο/παράρτημα για μικρότερη ομάδα, ιδιοκτησία μεγαλύτερης· ζήτημα πολυϊδιοκτησίας (multiple ownership).
Σχετικός όρος το farm team, όπου νεότεροι παίκτες δοκιμάζονται στη μικρή ομάδα, και αν αξίζουν μετακινούνται στη μεγαλύτερη, αλλά δεν είναι συνώνυμο με το παραμάγαζο/παράρτημα. Ψάχνοντας για σχέσεις ΟΦΗ-Παναθηναϊκού, Λεβαδειακού-Ολυμπιακού βρήκα από έλληνα σχολιαστή: Levadiakos is a sub team to Olympiakos. You can be definitely sure that they will loose.

 

[drsiebenmal]

Νομίζω ότι το παράρτημα συσχετίζεται στα αθλητικά με το παραμάγαζο ακριβώς επειδή είναι παράνομη η κατοχή δύο ομάδων από τον ίδιο ιδιοκτήτη, άρα μπορεί να είναι δυνατή μόνο μέσω παρένθετων προσώπων. Στην ελληνική αθλητική πραγματικότητα όμως, νομίζω ότι ακριβέστερος θα ήταν ο χαρακτηρισμός τέτοιων ομάδων ως δορυφόρων των εκάστοτε ισχυρών.

 

[MelidonisM]

Νομίζω ότι το παράρτημα συσχετίζεται στα αθλητικά με το παραμάγαζο ακριβώς επειδή είναι παράνομη η κατοχή δύο ομάδων από τον ίδιο ιδιοκτήτη, άρα μπορεί να είναι δυνατή μόνο μέσω παρένθετων προσώπων. Στην ελληνική αθλητική πραγματικότητα όμως, νομίζω ότι ακριβέστερος θα ήταν ο χαρακτηρισμός τέτοιων ομάδων ως δορυφόρων των εκάστοτε ισχυρών.

+ υποκατάστημα ....Λούπου: έπαιξα στον δορυφόρο του ΠΑΟ...echipă satelit στα ρουμάνικα...όμως, στα αγγλικά satellite team περιορίζεται στη μηχανοδήγηση και μοιάζει να είναι νόμιμη πρακτική.

 

[Zazula]

Και παράγκα στην παραποδοσφαιρική ορολογία (ή μπαράγκα, για πιο έντονη απαξίωση), αν δεν κάνω λάθος.

http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?8285-%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CE%B3%CE%BA%CE%AC%CF%81%CF%87%CE%B7%CF%82

 

[cougr]

Χρειαζόμαστε καλό ορισμό για το νεολογισμό παραμάγαζο (δεν τον βλέπω στα λεξικά).

Αν και μάλλον ελλιπής:

παραμάγαζο πα-ρα-μά-γα-ζο ουσ. (ουδ.) (μειωτ.): κύκλωμα που εξυπηρετεί παράνομα συμφέροντα: κομματικό ~. Είχαν στήσει ~. Πβ. κλίκα, παράγκα, παράκεντρο.

Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας - Χρηστικό Λεξικό της Νεοελληνικής Γλώσσας

Αναζήτηση στην ηλεκτρονική έκδοση του Χρηστικού λεξικού της Νεοελληνικής Γλώσσας

christikolexiko.academyofathens.gr

 

[nickel]

Σωστά, τώρα έχουμε και τα «καινούργια» λεξικά. Ιδού η αντίστοιχη εγγραφή στο πιο άνετο σε χώρο, αποκλειστικά ψηφιακό ΜΗΛΝΕΓ:

παραμάγαζο [paramáɣazo], το (ουσ. ΟοΙ3.2).​

​

1) α) Χώρος όπου διεξάγεται παρανόμως μια δραστηριότητα η οποία νομίμως διεξάγεται αλλού, καθώς και, συνεκδοχικά, το σύνολο των ανθρώπων που εμπλέκονται σε αυτή​

Το δικό τους παραμάγαζο είχαν στήσει, εδώ και δύο χρόνια, στα χειρουργεία του μαιευτηρίου συνταξιούχοι γιατροί, πρώην εργαζόμενοι στο θεραπευτήριο, όπου με τη συνεργασία ή την κάλυψη και άλλων εργαζομένων του νοσοκομείου πραγματοποιούσαν τοκετούς, φυσικά με... το αζημίωτο!​

​

β) Χώρος στον οποίο εκτυλίσσεται μια (κυρίως παράνομη) δραστηριότητα μυστικά και ο οποίος δεν αποτελεί τον κύριο χώρο διεξαγωγής αυτής της (κυρίως παράνομης) δραστηριότητας​

Οι πιο γνωστές φυλακές της χώρας έχουν μετατραπεί σε παραμάγαζο εγκληματικότητας και διακίνησης ναρκωτικών, με αποτέλεσμα το προσωπικό να φοβάται για τη ζωή του και ως εκ τούτου να αδυνατεί να επιτελέσει το καθήκον του​

​

2) Σύνολο ανθρώπων ή θεσμός που ελέγχεται και κατευθύνεται από ένα πολιτικό, οικονομικό κτλ. κέντρο, για να προωθεί τα συμφέροντά του, ενώ θα έπρεπε να παραμένει ουδέτερο και αμερόληπτο​

(πρβ. παράκεντρο)​

[ΕΤΥΜ^ < παρα-(1) + μαγαζ(ί) + -ο, με αναβιβασμό του τόνου].​