γραφικός

[m_a_a_]

Την (υποθέτω) πιο πρόσφατη –και (ξαναϋποθέτω) σλανγκ καταβολών– σημασία της λέξης την έχει συμπεριλάβει και το Χρηστικό, στον ορισμό 2, με την επισήμανση μειωτ.:

που μοιάζει με ζωγραφιά· όμορφος, χαριτωμένος: ~ός: κολπίσκος/οικισμός. ~ή: ακρογιαλιά/πόλη. ~ό: εκκλησάκι/λιμάνι/σημείο (πόλης)/σοκάκι/τοπίο/χωριό.|| (μειωτ., που έχει ιδιότυπη συμπεριφορά ή/και εμφάνιση:) ~ός: τύπος. ~ή: φιγούρα. Μη γίνεσαι ~! Κινδυνεύεις να καταντήσεις ~.​

Μειωτική συμπαραδήλωση του quaint ξερωγώ, σαν να λέμε… Μου ‘ρθε στον νου τις προάλλες που πέρασα μια βόλτα από τοπικό (επαρχιακό) βιβλιοπωλείο και ο βιβλιοπώλης μού είπε την ίδια ατάκα που μου ‘χει πει κάθε μία από τις προηγούμενες φορές που έχω επισκεφτεί το μαγαζί του: ότι ήρθα στο καλύτερο βιβλιοπωλείο της Ελλάδας (μπορεί και «Ελλάδος»). Γραφικός…

Το από πού μας προέκυψε αυτή η χρήση είναι κι αυτό από μόνο του ένα ενδιαφέρον ερώτημα, αλλά κυρίως: στα αγγλικά, τι θα προτείνατε;

 

[cougr]

Στην περίπτωση του βιβλιοπώλη, ίσως:
- a character/ a bit of a character
- quirky
- a bit odd/ an oddball κ.ο.κ.

 

[cougr]

Μερικές ακόμη επιλογές ανάλογα με την περίσταση (από παλαιότερη ανάρτηση του Ζazula).

Υπάρχει η σημασία "ιδιόρρυθμος, αξιοπερίεργος | φαιδρός, διασκεδαστικός | που δεν αξίζε να ασχοληθεί κάποιος μαζί του" (που λείπει από το ΛΚΝ!), η οποία αντιστοιχεί (ανάλογα) στο idiosyncratic (χα!), στο zany, στο peculiar, ενίοτε στο queer, άλλοτε στο kook κλπ. https://www.lexilogia.gr/threads/false-friends-faux-amis-ψευδόφιλες-μονάδες-ψευδόφιλες-λέξεις-ψευτοφίλες.3997/post-38955

 

[Duke_of_Waltham]

Το quirky δεν θα το 'βαζα, γιατί έχει περισσότερο θετική παρά αρνητική χροιά — παράξενος αλλά με χαριτωμένο τρόπο. Το Merriam-Webster το δίνει ως «unusual in especially an interesting or appealing way» και το Κέμπριτζ γράφει το παρόμοιο «unusual in an attractive and interesting way». Αντίστοιχα, το zany περιγράφεται ως «χιουμοριστικά» τρελός ή ανεξέλεγκτος, κάτι το διασκεδαστικό. (Τα οffbeat και eccentric είναι εξίσου ακατάλληλα.)

Ο γραφικός άνθρωπος, από την άλλη, θα έλεγα ότι εμπνέει οίκτο και ίσως μια κουρασμένη αντίδραση του τύπου «δεν μας παρατάς κι εσύ με τις θεωρίες/απόψεις σου;» Το ουσιαστικό kook νομίζω ταιριάζει (αλλά όχι τόσο το επίθετο kooky), και ας μην παραβλέπουμε και το απλό αλλά αξιόπιστο strange. (Ίσως ταιριάζει και το weird, αν και αυτό τείνει πιο ουδέτερο, ακόμα και θετικό σε κάποιες περιπτώσεις.)

 

[m_a_a_]

Πολύ σωστά τα λέει ο Δούκας. Ο γραφικός κουβαλάει κατάντια. Έχουμε τέτοια συμπαραδήλωση σε κάποιο από τα αγγλικά επίθετα που έχουν προταθεί; Τα λεξικά τα διαβάζω ουιδαπίντσα σολτ σε κάτι τέτοιες περιπτώσεις, γιατί θέλει βιωματική επαφή με τη λέξη για να αποφανθεί κανείς με σιγουριά…

 

[Duke_of_Waltham]

Τα λεξικά τα διαβάζω ουιδαπίντσα σολτ σε κάτι τέτοιες περιπτώσεις, γιατί θέλει βιωματική επαφή με τη λέξη για να αποφανθεί κανείς με σιγουριά…

Συμφωνώ, φυσικά. Έβαλα και την προσωπική μου γνώμη μέσα, από τα αγγλικά που ακούω και διαβάζω, αλλά κάποιος που ζει σε αγγλόφωνη χώρα θα ξέρει καλύτερα.

 

[cougr]

Το quirky δεν θα το 'βαζα, γιατί έχει περισσότερο θετική παρά αρνητική χροιά — παράξενος αλλά με χαριτωμένο τρόπο. Το Merriam-Webster το δίνει ως «unusual in especially an interesting or appealing way» και το Κέμπριτζ γράφει το παρόμοιο «unusual in an attractive and interesting way».

Σωστά Δούκα, και αντιλαμβάνομαι ότι ο όρος "quirky" δεν είναι η ιδανική μετάφραση για τη λέξη "γραφικός"· ωστόσο, πέρα από όσα υπαγορεύουν οι ορισμοί των λεξικών, ο όρος (quirky) - βάσει του τρόπου που χρησιμοποιείται καθημερινά - έχει υποστεί στις μέρες μας μια μικρή σημασιολογική μετατόπιση έτσι ώστε, πέρα από τη συνηθισμένη ουδέτερη έως θετική του σημασία, λειτουργεί κι ως ελαφρώς αρνητικός χαρακτηρισμός για μια συμπεριφορά ή χαρακτήρα που οι άλλοι βρίσκουν κουραστικό, ενοχλητικό, εκνευριστικό ή υπερβολικά παράξενο κ.ά.

Ως εκ τούτου, πέρα από θετικούς προσδιορισμούς όπως "charmingly quirky", "pleasantly quirky" κτλ. συναντώνται και μειωτικοί συνδυασμοί όπως "annoyingly quirky", "frustratingly quirky", "a quirky idiot" κτλ.

 

[m_a_a_]

Στην περίπτωση του βιβλιοπώλη, ίσως:
- a character/ a bit of a character
- quirky
- a bit odd/ an oddball κ.ο.κ.

πέρα από θετικούς προσδιορισμούς όπως "charmingly quirky", "pleasantly quirky" κτλ. συναντώνται και μειωτικοί συνδυασμοί όπως "annoyingly quirky", "frustratingly quirky", "a quirky idiot" κτλ.

λοξός

Ο γραφικός δεν ενοχλεί σώνει και ντε. Όταν το παρακάνει, ναι, αλλά κατά κανόνα ο κόσμος τον απαξιώνει… Εκεί βρίσκεται, θαρρώ, η ουσιώδης συμπαραδήλωση της λέξης, στην απαξίωση, στην κατάντια που είπα και προηγουμένως, ή όπως πιο γλαφυρά το έθεσε ο Δούκας, στο κουρασμένο «δεν μας παρατάς κι εσύ»…

 

[cougr]

Το από πού μας προέκυψε αυτή η χρήση είναι κι αυτό από μόνο του ένα ενδιαφέρον ερώτημα,

Έχει πράγματι μεγάλο ενδιαφέρον η σημασιολογική εξέλιξη της λέξης και πώς απέκτησε αυτές τις υποδηλώσεις.

 

[nickel]

«Που χαρακτηρίζεται από ιδιότυπη, αποκλίνουσα συμπεριφορά, εμφάνιση κτλ., με αποτέλεσμα να προκαλεί τα σχόλια ή και την ειρωνεία των γύρω του». Αυτός είναι ο ένας από τους ορισμούς του ΜΗΛΝΕΓ για την αρνητική σημασία. Δεν θα δίσταζα να χρησιμοποιήσω το επίθετο droll αν έβλεπα να πηγαίνει στο «γελοίος». Ίσως και crackpot σε ουσιαστικό.

Κοίταξα στο Ετυμολογικό του Κέντρου Λεξικολογίας μήπως υπάρχει κάτι για την ιστορία της σημασίας. Γράφει:
«Στη σύγχρονη εποχή γραφικός έφθοσε νο αποκαλείται μειωτικά εκείνος που δεν τηρεί το μέτρο ή τη συνήθεια στην εμφάνιση και τη συμπεριφορά, ο φαιδρός και ιδιόρρυθμος (ίσως με επίδρ. τού γαλλ. picturesque).»
Βέβαια, το γαλλικό είναι pittoresque, αλλά αμφιβάλλω αν υπάρχει σχέση με το γαλλικό ή το αγγλικό.

 

[m_a_a_]

Το slang.gr έχει τον δικό του [γραφικό] τρόπο να λημματογραφεί, παρ' όλα αυτά, επειδή κι εγώ υποψιάζομαι ότι η εν λόγω χρήση αποτελεί ελληνική πατέντα, αναπαράγω εδώ το σημείωμα του xalikoutis στο λήμμα γραφικά είναι τα Άγραφα, έτσι να βρίσκεται:

​

​

γραφικά είναι τα Άγραφα​

Και «τρυφερή είναι η νύχτα», καμία σχέση. Οι ορισμοί του γραφικού των Papara και Dirty talking είναι υποδειγματικοί. Αλλά δεν έχει να κάνει!​

​

Ήταν μια εποχή που την ονόμασαν «Εκσυγχρονισμό» και η Ελλάδα τότε ήτανε «Ισχυρή». Η άλλη όψη του νομίσματος ήταν ασφάλουσλυ η άνοδος του λάιφστάιλ και των νέας κοπής καθωσπρεπισμών και καθωσδενπρεπισμών (κατά το «αμφορείς εντάξει, αλλά αν δε φορείς»; Τζόνυ Βαβούρας). Μια σούπα-μούπες σύμφυρση παχυδερμικά επιδερμικών συμπεριφορών και προσεγγίσεων στο ζην. Βλ. και το λήμμα νεοφιλελέρα.​

​

Η κατηγορία-κατηγόρια «γραφικός» επιστρατεύθηκε προκειμένου μέσα από την καρικατουροποίηση τους να διαολοστέλνονται συνοπτικώς (να απονομιμοποιούνται κοινωνικά) αξίες και πρακτικές που χαλούσαν τη σούπα: έτειναν προς τη γραφικότητα όσοι κατέβαιναν σε πορείες και «φώναζαν», όσοι ασκούσαν κριτική στην τεχνοκρατικοποίηση του επαγγέλματός τους, όσοι «νοσταλγούσαν» ένα λιγότερο εμπορευματοποίημενο ποδόσφαιρο κ.τ.ο. Αλλά θα πρέπει να γίνουμε γενικώς πιο καχύποπτοι. Γενικά «γραφικότητα» χαρακτηρίστηκε ότι κι αν έκανε κανείς διαφορετικό ή παλιομοδίτικο εκτός κι αν το έκανε από άποψη, δηλαδή, ήταν κάπως φτασμένος (είχε έτοιμο κοπάδι να τον εξυμνήσει - βλ πχ θεατράνθρωπος) ή σε τροχιά ανόδου, δηλαδή, αν μέσα από αυτό είχε καταφέρει να κερδίσει χρήματα ή είχε καταφέρει να γαμήσει/θεί. Γραφικοί όσοι επέμεναν στο παλιό αμάξι επειδή δεν είχαν ανάγκη επίδειξης, γραφικοί όσοι έμειναν στο χωριό επειδή το αγαπούσαν κι όχι επειδή έφτιαξαν έναν αγροτουριστικό ξενώνα, γραφικοί όσοι φορούσαν άσπρες φανέλες χωρίς να έχουν μπράτσα και ξυρισμένο στέρνο (εσχάτως και τατού). Κλπ κλπ.​

​

[ΠΡΟΣΟΧΗ: Το χαρακτηρισμό «γραφικός» άρχισαν να φλερτάρουν (καπηλεύονται;) πολλοί που δεν τους είχε δα εντελώς τελείως ξεβράσει ο καιρός και η ιστορία, αλλά που τους συνέφερε να καμώνονται πως τους έχει. Είναι εκείνοι που, αν δημοσιολογούσαν, έλεγαν και λένε με μισοκακόμοιρο ύφος: «Μας λένε γραφικούς, αλλά...». Η γραφικότητα και η εκλεχτική συγγένεια προς το καλτ ήταν/είναι σε αυτήν την περίπτωση μια μορφή εκπροσώπησης και κοινωνικής νομιμοποίησης συμπεριφορών - περιπτώσεις από βιζιτούδες της σόου βυζ που διαφημίσαν εαυτές προτάσσοντας την ελλεεινίδικη τσαχπινοπουτανιά, μέχρι εθνικιστοπατριώτες που της μίλησαν της καρδιάς του νοικοκυραίου, ποινικολόγους που μέσα από τη γραφικότητά τους στέλνουν στην πιάτσα το μήνυμα ότι υπερασπίζονται και το διάολο τον ίδιο, αλλά και κουκουέδες που συνέχισαν να σηκώνουν την μπαντιέρα της εργατικής τάξης, της ιδιόμορφης, δηλαδή, και με το αζημίωτο συμμετοχής τους στον ελληνικό κρατικό μηχανισμό («εμείς, εμείς, οι μόνοι συνεπείς» που λένε τα ΚΝΑΤ). Κλπ κλπ.]​

​

Οπωσδήποτε η βρισιά γραφικός φορέθηκε στα ΜΜΕ και στον καθημερινό λόγο πολύ όπως λέει κι ο Ντέρτυ στον ορισμό του και κατέληξε να σημαίνει στον κυρίαρχο λόγο, διαταξικά και διηλικιακά, στην πόλη και στο χωριό, απλά τον «μαλάκα», τον yet-to-be απόβλητο.​

​

Υπήρξε αντίσταση; Ναι, υπολειμματικά, την μαρτυρεί η φράση «γραφικά είναι τα Άγραφα»που έχει και παρήχηση και λέει και την αλήθεια για τα πραγματικά υπέροχα Άγραφα. Αν κάποιος κατέθετε τη γραφικότητα ως μομφή για κάτι που δεν του άρεζε, του' λεγε ο γραφικός, αν ήξερε τη φράση: «γραφικά είναι τα Άγραφα», και τελείωνε τη συζήτηση περί γραφικού ή μη.​

​

Με την κρίση αλλάξανε τα κόζα: η αντιμνημονιακή γραφικότητα έγινε πολυχαϊδεμένη θεμιτή πολιτική αντίδραση. Αλλά και η υποστήριξη του μνημονίου έγινε κι αυτή γραφικότητα. Επίσης αλλάξανε τα πράγματα και με τους χίπστερς, προφ για να παραμείνουν τα ίδια.​

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ​

- Ελάτε τώρα κύριε Ταρίφα με τις γραφικότητες.​

- Γραφικά είναι τα Άγραφα παληκάρι μου, ξέρω τι σου λέω. Κι εγώ σου λέω ότι δε μας ψεκάζουν με τ' αεροπλάνα, για τα χημικά όπλα της Συρίας που μας τα φέρανε στην πόρτα μας τι έχεις να πεις; Κι αυτό γραφικότητα είναι;​

 

[cougr]

Άντε τώρα μετά από τέτοια ανάλυση να μεταφράσεις το "γραφικός".