έωλος ή αίολος; έωλος

Earion

Moderator
Staff member
Ωραίο, Daeman! Και δεν πειράζει καθόλου που είναι χτεσινά και παλιοκαιρισμένα. Όταν φτιαχνόταν η λέξη λεωφορείο, ποιος καταλάβαινε τι θα πει λεώς; Ποιος ήξερε τι θα πει σορός προτού αρχίσουν να τη χρησιμοποιούν οι δημοσιογράφοι;
 
Πρόσφατα έτυχε να επισημάνω σε φίλο κάτι που θεώρησα ξεκάθαρο ορθογραφικό λάθος: τη χρήση της λέξης "αίολος" με τη σημασία "αβάσιμος". Το εσωτερικό λεξικό μου, όπως και αυτό του Νίκελ, θεωρούσε απολύτως δεδομένο ότι υπάρχει μόνο η λέξη "έωλος" με αυτή τη γραφή, τη σημασία και τη χρήση. Ούτε που είχα πάρει είδηση ότι κάποιοι έχουν άλλη άποψη και ότι ήδη αρκετός κόσμος χρησιμοποιεί και το αίολος.

Ας μου συγχωρεθεί που θα πω τη γνώμη μου, παρά το γεγονός ότι δεν έχω τα τυπικά προσόντα για να εκφέρω άποψη, δεν είμαι φιλόλογος ούτε γλωσσολόγος, μια απλή μεταφράστρια είμαι, αλλά έχω και είχα πάντα καλό αισθητήριο στην ορθογραφία (που μάλλον σημαίνει ότι διαβάζω πολύ και ότι αποτυπώνω και συγκρατώ τη γραφή αυτών που διαβάζω). Η ετυμολόγηση από το "αιόλος" και η άποψη ότι "θα έπρεπε" να γράφεται "αίολος" μου φαίνεται μια μεγάλη μπαρούφα - ή για να το πω αλλιώς, τελείως έωλη. 🙃 Θεωρώ πολύ πιθανότερο ο συσχετισμός να οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στην ατυχή και επιπόλαιη φαινομενική συγγένεια των εννοιών (έωλος = σαθρός, αβάσιμος, αστήρικτος = όσα παίρνει ο άνεμος = όσα παίρνει ο Αίολος) :rolleyes: .

Τόσα χρόνια, τόσες δεκαετίες, σε τόσα κείμενα, "έωλος" γράφαμε. Ποτέ μου δεν είχα δει άλλη γραφή. Εξάλλου, μια χαρά ταιριάζει η ετυμολόγηση από το "μπαγιάτικος" στο "σαθρός" και στο "αβάσιμος", "αστήρικτος", "ασταθής". Γιατί τώρα ξαφνικά πρέπει να μαγειρέψουμε περίεργες ετυμολογήσεις, που όπως βλέπω δεν δικαιολογούνται ούτε από τη χρήση της λέξης μέσα στους αιώνες όπως αυτή φαίνεται από το σώμα κειμένων, δεν μπορώ να το καταλάβω.

Αλλά καθένας με τα γούστα του. Εγώ έωλος έγραφα μια ζωή, έωλος θα εξακολουθήσω να γράφω, διότι δεν με έπεισαν τα επιχειρήματα. Και για να μη νομίζετε ότι έχω κολλημένο μυαλό, σας πληροφορώ ότι ενώ μια ζωή έγραφα "ορθοπεδικός" και το θεωρούσα σωστό έτσι, όταν πληροφορήθηκα (σε αρκετά μεγάλη ηλικία) ποια είναι η ετυμολογία της λέξης, δέχτηκα ότι το σωστό ετυμολογικά είναι το "ορθοπαιδικός" όσο κι αν μας ξενίζει η ετυμολόγηση από το "παιδί" και άλλαξα τον τρόπο που το έγραφα.

Να προσθέσω ωστόσο ότι δέχτηκα επίσης και τις επιλογές της Ελληνικής Εταιρείας Χειρουργικής Ορθοπαιδικής & Τραυματολογίας καθώς και πολλών ακόμη ορθοπαιδικών, που δέχτηκαν την επαναφορά της ετυμολογικά ορθής γραφής. Διότι εκτός από την ετυμολόγηση, η χρήση παίζει επίσης τον ρόλο της. Που σημαίνει ότι αν το πανελλήνιο αρχίσει να γράφει "αίολος" θα το δεχτώ ως εναλλακτική του "έωλος" (το οποίο ωστόσο θα εξακολουθήσω να χρησιμοποιώ αποκλειστικά). Μέχρι τότε όμως, να με συγχωρούν οι ευφάνταστοι μελετητές της γλώσσας, αλλά δεν το δέχομαι.
 

nickel

Administrator
Staff member
Ενδιαφέρον. Το προσθέτω κι εδώ για να μην το ψάχνουμε αργότερα.
 

Attachments

  • έωλος - Τριανταφυλλόπουλος - Νέα Εστία.pdf
    1.4 MB · Views: 17
O Babis στη συγκεκριμένη περίπτωση προκάλεσε τρικυμία από το τίποτα...
Λάθος του
Και νομίζω ότι αυτό έπιασε, επειδή είναι μια λέξη που δεν χρησιμοποιείται συχνά - σε αντίθεση με το αγόρι, το τσιρότο κ.ά. - και πολύς κόσμος δεν έχει αίσθηση του πώς γράφεται. Οπότε οι περισσότεροι εύκολα δέχονται μια άλλη γραφή, ενώ ορισμένοι ανοίγουν και λεξικό για να την αναζητήσουν και φυσικά εμπιστεύονται αυτό που θα διαβάσουν στο λεξικό.
 
Top