Ποιο ή ποιό από τα δυο ή δυό (ή δύο); Απαντήσεις σε ορθογραφικές απορίες

Aletter

New member
Καλησπέρα!

Δεν γνωρίζω αν υπάρχει κάπου συζήτηση πάνω σε αυτό το θέμα αλλά δεν βρήκα κάτι, μάλλον δεν έψαξα σωστά. Εν πάση περιπτώσει, πείτε μου, σας παρακαλώ, τελικά ποιο είναι το σωστό; Στο χρόνο ή στον χρόνο; π.χ. Ταξίδι στον χρόνο ή ταξίδι στο χρόνο; Προσωπικά μου αρέσει να χρησιμοποιώ το πρώτο γιατί μου ακούγεται καλύτερα αλλά έχω δεχθεί κατά καιρούς ειρωνείες και αρνητικά σχόλια. Επίσης, αν δεν κάνω λάθος, πριν δυο-τρία χρόνια κάπου διάβασα ότι οι γραμματικοί κανόνες σχετικά με το τελικό ν έχουν αλλάξει και ότι στα αρσενικά μπορούμε ελεύθερα να βάζουμε ν, ανεξαρτήτως από τι γράμμα ξεκινά η λέξη. Ισχύει αυτό; Ή εγώ δεν κατάλαβα; Παρακαλώ διαφωτίστε με ώστε είτε να διορθωθώ και να γράφω σωστά, ή να έχω ένα ισχυρό επιχείρημα για να απαντώ όπως πρέπει σε όσους φανατικά στηρίζουν το αντίθετο (χωρίς ν).
 

nickel

Administrator
Staff member
στραβωμάρα ή στραβομάρα; Και τα δύο.

Το ετυμολογικά σωστό είναι η στραβωμάρα (στράβωμα > στραβωμάρα, όπως φαγωμάρα, λιγωμάρα, σηκωμάρες), αλλά είναι πολλοί, ίσως και περισσότεροι, αυτοί που γράφουν στραβομάρα — ίσως επηρεάζονται από την τρομάρα και τη χαζομάρα.
 

nickel

Administrator
Staff member
Ποιο από τα δυο είναι σωστό;

Μια ενδιαφέρουσα συζήτηση για τα σωστά και τα λάθη, όπως καταγράφεται στο ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου.

https://sarantakos.wordpress.com/2020/02/06/ert3/
 

Attachments

  • sarantakos.wordpress.com-Ποιο από τα δύο είναι σωστό.pdf
    55.5 KB · Views: 60

P_Melas

New member
Στριμώχνω, στριμωγμένος ή στρυμώχνω, στρυμωγμένος;

(Προκαταβολικά, να σημειώσω ότι δεν είχα τον χρόνο να ψάξω ολόκληρο το νήμα για το ερώτημα της επικεφαλίδας του μηνύματος. Ανέθεσα στο "εργαλείο" της αναζήτησης να το κάνει, χωρίς όμως να υπάρξουν αποτελέσματα. Αν κάπου έχει γίνει συζήτηση, να με συγχωρέσετε που δεν το είδα. Σε αυτή την περίπτωση, απλά παραπέμψτε με σ' αυτήν)

στριμώχνω ή στρυμώχνω;

και εξ αυτών:
στριμωγμένος ή στρυμωγμένος;
(και άλλα παράγωγα, φυσικά - στριμωξίδι, στρίμωγμα κλπ.)

Εδώ, αλλά και εδώ, βρίσκω ότι πιο σωστή είναι η γραφή με "υ". Όμως, εδώ, γίνεται αποδεκτή η γραφή με "ι", έχοντας ως εναλλακτική αυτή με "υ".

Ευχαριστώ εκ των προτέρων.
 

nickel

Administrator
Staff member
Είναι ένα από τα καμιά εκατοσταριά προβλήματα που πρέπει να λύνονται με ερώτηση στον επιμελητή/τον εκδότη: «Ορθογραφίες Μπαμπινιώτη ή σχολικές ορθογραφίες;» Δηλαδή, η σχολική ορθογραφία θέλει το στριμώχνω (και έτσι θα το βρούμε σε όλα σχεδόν τα νεότερα λεξικά), ενώ ο καθηγητής Μπαμπινιώτης προτείνει το στρυμώχνω. Συμφωνεί μαζί του και ο Κριαράς. Βρίσκουμε την ορθογραφία στο ΛΝΕΓ και τον Πάπυρο (που έχει πολλές ορθογραφίες Μπαμπινιώτη) και παλιότερα λεξικά (Σταματάκο, Πρωΐας). Νομίζω ότι ειδικότερα στην περίπτωση αυτής της λέξης, επειδή η ετυμολογία είναι αβέβαιη και αδιαφανής, το στριμώχνω είναι ίσως η καλύτερη επιλογή. Ωστόσο, για τον συντάκτη, τον συγγραφέα και τον μεταφραστή, όλα εξαρτώνται από την απάντηση στο ερώτημα που ανέφερα αρχικά.
 

P_Melas

New member
Το "στριμώχνω" μου ταιριάζει περισσότερο....

Είναι ένα από τα καμιά εκατοσταριά προβλήματα που πρέπει να λύνονται με ερώτηση στον επιμελητή/τον εκδότη: «Ορθογραφίες Μπαμπινιώτη ή σχολικές ορθογραφίες;» Δηλαδή, η σχολική ορθογραφία θέλει το στριμώχνω (και έτσι θα το βρούμε σε όλα σχεδόν τα νεότερα λεξικά), ενώ ο καθηγητής Μπαμπινιώτης προτείνει το στρυμώχνω. Συμφωνεί μαζί του και ο Κριαράς. Βρίσκουμε την ορθογραφία στο ΛΝΕΓ και τον Πάπυρο (που έχει πολλές ορθογραφίες Μπαμπινιώτη) και παλιότερα λεξικά (Σταματάκο, Πρωΐας). Νομίζω ότι ειδικότερα στην περίπτωση αυτής της λέξης, επειδή η ετυμολογία είναι αβέβαιη και αδιαφανής, το στριμώχνω είναι ίσως η καλύτερη επιλογή. Ωστόσο, για τον συντάκτη, τον συγγραφέα και τον μεταφραστή, όλα εξαρτώνται από την απάντηση στο ερώτημα που ανέφερα αρχικά.

Καλό απόγευμα κι από τούτο το μετερίζι.

Δεν απορρίπτω τον Μπαμπινιώτη ούτε βέβαια τον προσκυνώ κιόλας.

Άσε που τον έζησα και λίγο "εκ του σύνεγγυς", όχι ως φοιτητής βέβαια (τι δουλειά θα είχε ένας μηχανικός Ε.Ν. στις αίθουσες του Καποδιστριακού, με τον Μπαμπινιώτη μέσα;), αλλά ως αρωγός και λίγο βοηθός στις σπουδές της γυναίκας μου, ως φοιτήτριας της (Αγγλικής) φιλολογίας, τότε που ο Μπαμπινιώτης ήταν ακόμα κοσμήτορας.

Συμφωνώ περισσότερο με το "Νομίζω ότι ειδικότερα στην περίπτωση αυτής της λέξης, επειδή η ετυμολογία είναι αβέβαιη και αδιαφανής, το στριμώχνω είναι ίσως η καλύτερη επιλογή".

Και έτσι έχω επιλέξει να το γράφω κι εγώ, ελπίζοντας ότι η επιμέλεια δε θα μου το διορθώσει.
 

nickel

Administrator
Staff member
Αν φτιάξουμε σύνθετους όρους όπως στην περίπτωση της μονοσύλλαβης φως, επειδή έχουμε ημίφως, αεριόφως, ηλιόφως, σεληνόφως, θα είναι καλό να έχουμε αντιστοίχως και αντίπυρ. Μονοσύλλαβη με αρχαϊκή προέλευση με αντι- είναι ο αντίπους. Με σύγχρονη προέλευση: αντιτράστ. Οπότε ξανά συνηγορία υπέρ τού αντίπυρ. Γενική του αντίπυρος.
 
Top