Costas
¥
Θλίψη. Συγκινητικό το ότι η αμέσως προηγούμενη ανάρτηση σε αυτό το νήμα πριν από την αγγελία θανάτου του τυχαίνει να είναι δικιά του. Λίγο πριν αρρωστήσει μού χάρισε τη μελέτη του για ένα νοταριακό κατάστιχο, κι έτσι έχω ένα ενθύμιο δικό του και της επιστημοσύνης του, όπως και κάποιες φωτογραφίες από το 2015, που είχαμε τραβήξει μαζί στον Άγνωστο το καλοκαίρι εκείνο, που του άρεσαν. Και όσο για τη Λεξιλογία, απώλεια μεγάλη, σε όλα τα επίπεδα.
δροσοσταλίδα
Member
Η απώλεια ενός καλού και πολύτιμου συνεργάτη πάντα πονάει. Ιδιαίτερα, ενός άξιου ανθρώπου! Καλό του ταξίδι! Στο ελάχιστο που του ήμουνα εδώ, επίβλεψε κάποια νήματα που δημιούργησα και με καθοδήγησε και ήταν πολύ ευγενικός επόπτης καμία σχέση με το WR (που ειδικά στα ξένα φόρουμ φοβάμαι να ρωτήσω μια απορία πάνω σε κάτι που διαβάζω) . Παρακολουθώ διαφορά νήματα σας κατά καιρούς και γεμίζω από γνώσεις και σοφία και αυτό δυστυχώς δεν πληρώνεται με τίποτα αγαπητοί μου. Ας είσαστε καλά να τον θυμάστε με αγάπη. Οι αναγνώστες του φόρουμ και του επιστημονικό του έργου θα συνεχίσουμε να τον διαβάζουμε με χαρά και θαυμασμό!
Θα ήθελα να αποχαιρετίσω αποδώ τον Κωνσταντίνο Τσουκαλά. Τον είχα γνωρίσει φευγαλέα, στο Λονδίνο, γύρω στο 1977. Ήταν από τότε μια επιβλητική φυσιογνωμία.
Αποσπώ από μια συνέντευξή του δυο λόγια για τους νέους:
— Τι θα λέγατε στον εικοσάχρονο Τσουκαλά;
— Να μη βιάζεται να καταλάβει.
Στα είκοσι έχεις αυτή την υπέροχη αλαζονεία ότι ο κόσμος είναι ένα πρόβλημα που, αν σκεφτείς αρκετά, θα το λύσεις. Αργότερα ανακαλύπτεις ότι ο κόσμος δεν λύνεται. Και ίσως ευτυχώς.
Θα του έλεγα να κρατήσει τις βεβαιότητές του, γιατί στα είκοσι τις χρειάζεσαι για να ξεκινήσεις, αλλά να μην τις αγαπήσει τόσο πολύ ώστε να μην μπορεί κάποτε να τις εγκαταλείψει.
Να διαβάσει. Να ταξιδέψει. Να ερωτευτεί. Να θυμώσει. Να κάνει λάθη.
Κυρίως να κάνει λάθη.
Γιατί υπάρχει μια γνώση που αποκτάται από τα βιβλία και μια άλλη, πολύ πιο οδυνηρή, που αποκτάται όταν η πραγματικότητα διαψεύδει τις ιδέες σου.
(Από τον λογαριασμό του Θανάση Λάλα στο Facebook)
Αποσπώ από μια συνέντευξή του δυο λόγια για τους νέους:
— Τι θα λέγατε στον εικοσάχρονο Τσουκαλά;
— Να μη βιάζεται να καταλάβει.
Στα είκοσι έχεις αυτή την υπέροχη αλαζονεία ότι ο κόσμος είναι ένα πρόβλημα που, αν σκεφτείς αρκετά, θα το λύσεις. Αργότερα ανακαλύπτεις ότι ο κόσμος δεν λύνεται. Και ίσως ευτυχώς.
Θα του έλεγα να κρατήσει τις βεβαιότητές του, γιατί στα είκοσι τις χρειάζεσαι για να ξεκινήσεις, αλλά να μην τις αγαπήσει τόσο πολύ ώστε να μην μπορεί κάποτε να τις εγκαταλείψει.
Να διαβάσει. Να ταξιδέψει. Να ερωτευτεί. Να θυμώσει. Να κάνει λάθη.
Κυρίως να κάνει λάθη.
Γιατί υπάρχει μια γνώση που αποκτάται από τα βιβλία και μια άλλη, πολύ πιο οδυνηρή, που αποκτάται όταν η πραγματικότητα διαψεύδει τις ιδέες σου.
(Από τον λογαριασμό του Θανάση Λάλα στο Facebook)
ωωωωωω τι λες τώρα!!! Τώρα το είδα αυτό. Αποφεύγω αυτό το νήμα γενικά και τα μαθαίνω τελευταία. Έτσι κι αλλιώς δεν ήμουν Αθήνα στις 7 Αυγούστου... Τι να πω, τα είπατε όλα... λείπει πολύ.
Στα σαράντα του Μάριου:
Με τον Μάριο γνωριστήκαμε από κοντά σε κάποια από τις συνάξεις της Λεξιλογίας. Εκεί μου εξομολογήθηκε ότι άκουγε εκπομπές μου του BBC όταν αυτός ήταν ακόμα στο λύκειο κι εγώ στο Λονδίνο. Εμένα πάλι με έκανε να ζηλέψω όταν μου είπε για τον τρόπο που δίδασκε τη συγγραφή εργασιών για την Ιστορία και όχι μόνο στο Κολέγιο Αθηνών: όχι μέσα σε τάξη, αλλά στη βιβλιοθήκη, για να εξοικειωθούν οι μαθητές με τη χρήση των πηγών.
Βγαίναμε πιο συχνά τα τελευταία χρόνια, από τότε που ο Μάριος ανέλαβε τις επιμέλειες των βιβλίων που μετέφραζα για την Αλεξάνδρεια. Στις δύο τελευταίες μας εξόδους κάναμε όνειρα για τα βιβλία που θα γράφαμε όταν θα έβγαινε του χρόνου στη σύνταξη. Θα έμεναν όνειρα.
Αντιγράφω εδώ ένα κομμάτι από τον επικήδειο που εκφώνησε ο φίλος του Ηλίας Πεντάζος:
Μέσω της Φένιας Ρουγκούνη, της γυναίκας του Μάριου, απέκτησα ένα βιογραφικό, που επισυνάπτω, και δύο πανέμορφες φωτογραφίες, που αποθέτω εδώ για να τον θυμόμαστε πάντα, ολοζώντανο και χαμογελαστό.
Με τον Μάριο γνωριστήκαμε από κοντά σε κάποια από τις συνάξεις της Λεξιλογίας. Εκεί μου εξομολογήθηκε ότι άκουγε εκπομπές μου του BBC όταν αυτός ήταν ακόμα στο λύκειο κι εγώ στο Λονδίνο. Εμένα πάλι με έκανε να ζηλέψω όταν μου είπε για τον τρόπο που δίδασκε τη συγγραφή εργασιών για την Ιστορία και όχι μόνο στο Κολέγιο Αθηνών: όχι μέσα σε τάξη, αλλά στη βιβλιοθήκη, για να εξοικειωθούν οι μαθητές με τη χρήση των πηγών.
Βγαίναμε πιο συχνά τα τελευταία χρόνια, από τότε που ο Μάριος ανέλαβε τις επιμέλειες των βιβλίων που μετέφραζα για την Αλεξάνδρεια. Στις δύο τελευταίες μας εξόδους κάναμε όνειρα για τα βιβλία που θα γράφαμε όταν θα έβγαινε του χρόνου στη σύνταξη. Θα έμεναν όνειρα.
Αντιγράφω εδώ ένα κομμάτι από τον επικήδειο που εκφώνησε ο φίλος του Ηλίας Πεντάζος:
Ο Μάριος ήταν ένας χαρισματικός άνθρωπος με βαθιά σκέψη, τρομερή ευρυμάθεια και υψηλή συναισθηματική ευφυΐα. Ρομαντικός, ακέραιος, ευγενής, δημιουργικός, προσηνής, καλόκαρδος, γελαστός.
Με εκείνη τη σπάνια ποιότητα των ανθρώπων που δεν χρειάζονται να υψώσουν τη φωνή για να τους ακούσεις, και δεν χρειάζονται να επιδείξουν τη γνώση τους για να καταλάβεις πόσα γνωρίζουν.
Δίδασκε στο Κολλέγιο, σχεδόν 4 δεκαετίες. Αυτό δεν είναι απλώς μια επαγγελματική διαδρομή. Είναι μια ολόκληρη ζωή προσφοράς στη γνώση.
Πόσοι νέοι άνθρωποι πέρασαν από τα θρανία σου. Πόσοι σε άκουσαν. Πόσοι έμαθαν από σένα όχι μόνο ιστορία, αλλά και έναν τρόπο να σκέφτονται.
Γιατί ο πραγματικός δάσκαλος δεν μεταδίδει απλώς πληροφορίες. Μαθαίνει στα νέα παιδιά να αμφισβητούν, να ερευνούν, να συγκρίνουν, να κατανοούν. Να βλέπουν πίσω από τα φαινόμενα. Και εσύ υπήρξες ένας τέτοιος δάσκαλος.
Μέσω της Φένιας Ρουγκούνη, της γυναίκας του Μάριου, απέκτησα ένα βιογραφικό, που επισυνάπτω, και δύο πανέμορφες φωτογραφίες, που αποθέτω εδώ για να τον θυμόμαστε πάντα, ολοζώντανο και χαμογελαστό.