trialogue, trilogue = τρίλογος, τριμερής διάλογος


Staff member
Μια κι έπεσα σήμερα πάνω στον τρίλογο, να μην τα πω εγώ για τον trialogue, τα έχουν πει και άλλοι. (Εμένα δεν με ενοχλεί καθόλου το γλωσσικό παιχνίδι...)

EU Trialogue Tries 2 Hard

By Daniel Michaels (20/12/2012)

Oh, the linguistic trials of a trialogue.

Brussels is aflurry with them this week, as officials race to meet year-end deadlines for agreements on a range of new European Union laws and regulations. (In some cases, this last-minute rush was in vain – final deals on a Common European Asylum System, new capital requirements for banks and a single supervisor for euro-zone lenders won’t be concluded until 2013, despite promises to get them done in 2012.)

In Eurospeak, trialogues are “informal tripartite meetings attended by representatives of the European Parliament, the Council and the Commission.” They fit within the more formal three-way negotiations known as codecision–laws, proposed by the Commission, the EU’s executive arm, that must be approved by member states AND the Parliament.

In other words, a three-way chat (tri + dialogue) in which representatives of the EU’s three main institutions try to forge compromises on often-clashing positions.

The EU didn’t coin the word trialogue (or trilogue), but officials use the neologism frequently. It’s concise and fits with an EU love of latinate language. Indeed, the European Commission’s official glossary of codecision puts a classical touch on its definition of trilogue by noting: “Any agreement in trilogues is informal and ‘ad referendum’.”

Sophisticated – but apparently incorrect. The word trilogue/trialogue seems to embody a fundamental misunderstanding of the word dialogue.

As previously noted in Real Time Brussels, EU officials don’t just mangle latinate words. They also abuse modern English by using phrases no native speaker would ever use in the same context. For instance, when officials mention Wolfgang Schäuble’s “intervention” at the last get-together of EU finance ministers, it’s unlikely that Mr. Schäuble was urging any of his colleagues to drink less or stop obsessing over a lost love. Instead, “intervention” is often used as just another word for “comment”—falling victim to a false friend from the French, “intervention.”

Trilogue/trialogue appears to have been adopted on the assumption that the “di” in “dialogue” is the same “di” as in “carbon dioxide” and “diatomic,” which is the Greek version of the Latin “bi” in “bicycle,” and means two or dual.

But dialogue doesn’t begin with “di” – it starts with “dia,” the same Greek prefix as in diagonal, diameter and dialysis. It has a variety of meanings, including through, between, apart and across. But “2” does not seem to be one of them.

Perhaps the EU could take a language lesson from retired National Basketball Association coach Pat Riley. In the late 1980s, as his Los Angeles Lakers shot for their third consecutive NBA title, he took to saying “three-peat” for a triple repeat. Even though the contraction already existed, he managed to get it trademarked.

Maybe if the EU got a trademark on trilogue from the EU Patent Office, the word could be certified as correct.

Gabriele Steinhauser contributed to this article.


Staff member
Αν είναι να αρχίσουμε τα παιχνίδια, εγώ θα μετατρέψω τον ... τριάλογο σε trial-ogue (ξαδερφάκι του travelogue). :twit:

Να σοβαρευτούμε όμως. Αφήστε τους γραφειοκράτες να βάζουν τρικλοποδιά στον εαυτό τους. Για τριμερή διάλογο μιλάμε.


Staff member
Στα αρχαία τα χρόνια υπήρχε ο τρίβολος και το τριβόλι(ον), που ήταν ανάμεσα σε άλλα και μεταλλικό κομμάτι με τρεις αιχμές, που έγινε tribulus στα λατινικά και οι αγγλόφωνοι το λένε caltrop τώρα. Έγινε επίσης το όνομα για διάφορα αγκαθωτά ζιζάνια (π.χ.). Η λέξη βγήκε από τρι- και βόλος < βάλλω.

Στις μέρες μας από παρετυμολόγηση έφτασε να σημαίνει και το κακοποιό δαιμόνιο σε φράσεις όπως δια(β)όλια και τριβόλια. Ο διάβολος, βέβαια, δεν έχει σχέση με το δύο· είναι από το διαβάλλω. Ωραία αντιστοιχία;


Staff member
Στις μέρες μας από παρετυμολόγηση έφτασε να σημαίνει και το κακοποιό δαιμόνιο σε φράσεις όπως δια(β)όλια και τριβόλια. Ο διάβολος, βέβαια, δεν έχει σχέση με το δύο· είναι από το διαβάλλω. Ωραία αντιστοιχία;

Με φώναξε κανείς; Να σπείρω κάνα καινό δαιμόνιο, λοιπόν. :devil:

Αφού δεν έχουμε δίβατον για το debate, μήπως μπορούμε να μην έχουμε και τρίβατον για το trialogue/trilogue; :p

Έκανα κι εγώ το τριάβημά μου, το απονενοημένο.
Νομίζω ότι χρειάζεται μια διάκριση ανάμεσα σε παρετυμολογήσεις υπαρκτές, που έχουν περάσει στη γλώσσα, και παρετυμολογήσεις από άγνοια ή ωχαδερφισμό ή τεχνοκρατονοστιμιά εκείνων που αξιώνουν να εξαργυρώνουν πνευματικές ανωτερότητες. Δεν έχω ακούσει ποτέ κανέναν Έλληνα να μιλάει σε φυσικό λόγο για "τρίλογο". Πρόκειται για λέξη διοικητική/ τεχνοκρατική/ λόγϊα, προορισμένη για κατανάλωση σε αυτό ακριβώς το γλωσσικό επίπεδο. Από πού ώς πού δικαιούνται συγχωροχάρτια τέτοιου είδους τερατογενέσεις από τέτοιου είδους Φρανκενστάιν;

Κι εν πάση περιπτώσει, ο Δωδεκάλογος του Γύφτου δεν ήταν διάλογος ανάμεσα σε δώδεκα γύφτους, ούτε οι τριλογίες ή τετραλογίες υπαινίσσονταν ποτέ ισάριθμους διαλεγομένους.
Το έγγραφο δεν το γνωρίζω. Είναι πάντως σαφές ότι η νοστιμιά του trilogue δεν αφορά την ελληνική γλώσσα.

Στο 206 εμφανίσεις του "τριλόγου", 8.490 του "τριμερούς διαλόγου". Στην ΙΑΤΕ ο "τρίλογος" δεν υπάρχει καθόλου.