metafrasi banner

aposematic = αποσηματικός


Staff member
Γράφει ο Μάικλ Κουίνιον στο σημερινό του ηλεδελτίο:

I came across the word in an article about Bristol Zoo, which has set up an amphibian sanctuary to breed two endangered species. One of them is the golden mantella frog native to Madagascar, which is a brilliant golden-orange. The colours are aposematic, referring to the bright markings or hues exhibited by some living creatures to warn predators that they are poisonous. (The frog cheats: it isn't toxic but the colours fool its enemies into thinking it is. Some writers restrict "aposematic" to such false warnings.)

Though this is common enough in the biological sciences, it's not often encountered elsewhere. Here's a rare example:
A gigantic bird of prey was descending on him, its claws outstretched. Its aposematic wings were spread wide, as wide as the field itself. Looking up in shock, Hungaman saw how fanciful the wings were, fretted at the edges, iridescent, bright as a butterfly's wings and as gentle. [Aboard the Beatitude, by Brian W Aldiss, 2002.]​

The word is from classical Greek, based on "sema", a sign, which also appears in "polysemous", the coexistence of many possible meanings for a word or phrase, and "semantic", relating to meaning in language or logic. The prefix "apo-" means "away, off, from".

Από τον Πάπυρο:
αποσηματικός -ή, -ό· λέξη που αναφέρεται στο βιολογικό φαινόμενο, κατά το οποίο ένας δηλητηριώδης ή επιβλαβής οργανισμός επισημαίνει στους ενδεχόμενους καταβροχθιστές του την επικίνδυνη φύση του.

Ο προειδοποιητικός χρωματισμός (warning coloration) λέγεται, μεταξύ των βιολόγων, και αποσηματικός χρωματισμός (aposematic coloration). Στο ελληνικό διαδίκτυο δεν είναι πολύ γνωστό. Στο βιβλίο του Άλντις θα έμπαινε για τον μεταφραστή το ερώτημα: αποσηματικά ή απειλητικά; Θα στέλναμε τους αναγνώστες στα λεξικά της δημοτικής βιβλιοθήκης όπως τους στέλνει ο Άλντις; Γιατί τη λέξη δεν την έχουν τα συνηθισμένα λεξικά. Ή μήπως γράφουν πια οι συγγραφείς Ε-Φ έχοντας υπόψη τους ότι ο μέσος αναγνώστης είναι μια δρασκελιά απόσταση από τα καλούδια του διαδικτύου;