Νεολογισμοί (Neologisms)

[nickel]

Χωρίς να επεκταθώ στα περί νεολογισμών (δίνω κάποια αρχική βιβλιογραφία από το διαδίκτυο παρακάτω), θα πρέπει εδώ να διακρίνουμε τους νεολογισμούς από την ψυχαγωγική λεξιπλασία του άλλου νήματος (http://www.lexilogia.gr/forum/showthread.php?t=16). Το προσωπικό μου ενδιαφέρον (αλλά και ο πονοκέφαλος πολλών μεταφραστών) είναι πώς ένας νεολογισμός της γλώσσας-πηγής στο γλωσσικό ζεύγος στο οποίο εργαζόμαστε αποδίδεται καλύτερα στη γλώσσα-στόχο. Μήπως υπάρχει ήδη εύστοχη απόδοση και δεν το έχουμε πάρει χαμπάρι; Ο ελληνικός νεολογισμός που έχουμε μπροστά μας προέκυψε από την ανάγκη να αποδοθεί ένας ξένος όρος ή είναι πρωτογενές δημιούργημα της γλώσσας μας;

Φανταστείτε τον φτωχό μεταφραστή που πρωτοσυνάντησε τη λέξη «αειφορία», σε μέρες μάλιστα που δεν υπήρχε καν το διαδίκτυο, αν δεν είχε αντιληφθεί ότι είναι η προτεινόμενη μετάφραση για το sustainability. Ακόμα και τα καλύτερα λεξικά να είχε, η μόνη πληροφορία που θα έπαιρνε θα ήταν ο «αειφόρος» στον Σοφοκλή και αποκεί στον Ησύχιο (=αειθαλής).

Εγώ ο ίδιος κουβαλάω από το 1974 την απορία (και την τσατίλα): όταν στο smog του Penguin-Hellenews δεν δώσαμε την «αιθαλομίχλη», ήταν επειδή δεν κυκλοφορούσε ακόμα ευρέως ο όρος ή απλώς τον αγνοούσαμε; (Όταν πρόκειται για πρόσφατους νεολογισμούς, οι ετυμολογικές σημειώσεις των λεξικών μας δεν βοηθούν ως προς την πρώτη γνωστή εμφάνιση ενός νεολογισμού, όπως γίνεται στα μεγάλα αγγλικά ή γαλλικά λεξικά που ξέρω ή στη Συναγωγή νέων λέξεων του Κουμανούδη. Μπορώ να κατανοήσω τους λόγους.)

Δυστυχώς, τα δίγλωσσα γενικά λεξικά που έχουν κυκλοφορήσει τα τελευταία χρόνια, κυρίως αναμασούν παλιότερη ύλη. Αναζήτησα σε ένα μεγάλο (1600 σελίδων) αγγλοελληνικό λεξικό έκδοσης 2004 κάποιο φρέσκο υλικό. Όταν δεν το βρήκα, γύρισα στη βιβλιογραφία και μου απαντήθηκε η απορία: το πιο πρόσφατο αγγλικό λεξικό εκεί ήταν το Longman Dictionary of Contemporary English του 1978! Ακόμα και το Penguin-Hellenews (που δίνεται στην τελευταία του έκδοση, του 1989) ήταν πιο φρέσκο… Δεν είναι λοιπόν περίεργο που στο smog η μετάφραση που προτείνει το λεξικό του 2004 παραμένει «νέφος, ατμοσφαιρική ρύπανση».

Θα ήθελα λοιπόν σ’ αυτό το νήμα να μαζεύουμε τους ενδιαφέροντες νεολογισμούς: όχι μόνο αυτούς που θεωρεί κανένας ότι έχουν καθιερωθεί και θα έπρεπε να μπουν στα λεξικά, αλλά κυρίως εκείνους που δεν είναι διαφανείς ως προς την προέλευσή τους ή την απόδοσή τους στην άλλη γλώσσα. Ίσως για πολλούς απ’ αυτούς να πρέπει να αφιερώσουμε ολόκληρα νήματα. Άλλωστε, τέτοιες είναι ήδη πάρα πολλές από τις περιπτώσεις στα μεταφραστικά νήματα των φόρουμ που γνωρίζουμε.

Ενδιαφέροντες σύνδεσμοι:
http://www.greek-language.gr/greekLang/studies/guide/thema_d12/02.html
http://kapodistriako.uoa.gr/stories/080_bo_01/index.php?m=2
http://translation.hau.gr/telamon/files/HAU-speechValeontisMantzari_EN.pdf
http://en.wikipedia.org/wiki/Neologism

[nickel]

Και ενώ κάποιοι ασχολούνται με την «ψυχαγωγική λεξιπλασία (http://www.lexilogia.gr/forum/showthread.php?p=4374#post4374)», ας καταθέσω εδώ μια λέξη που πρέπει να μπει στα λεξικά:

νταμπλούχος (http://www.google.com/search?q=%CE%BD%CF%84%CE%B1%CE%BC%CF%80%CE%BB%CE%BF%CF%8D%CF%87%CE%BF%CF%82&sourceid=navclient-ff&ie=UTF-8&rlz=1B3GGGL_enGR256GR256) = ομάδα που κέρδισε, μέσα στην ίδια περίοδο, τον τίτλο και του πρωταθλητή και του κυπελλούχου· κατ' επέκταση, οποιοσδήποτε κερδίζει δύο τίτλους σε παρεμφερείς δραστηριότητες μέσα στην ίδια χρονική περίοδο. [από το νταμπλ, αγγλ. double + –ούχος, όπως τιτλούχος].

[Zazula]

Όσο και να χλευάζεις τους λεξιπλάστες-διασκεδαστές, η Νεβερκούπεν ήρθε για να μείνει (http://www.google.com/search?q=%CE%BD%CE%B5%CE%B2%CE%B5%CF%81%CE%BA%CE%BF%CF%8D%CF%80%CE%B5%CE%BD&rls=com.microsoft:en-us&ie=UTF-8&oe=UTF-8&startIndex=&startPage=1). :D

Τώρα, επειδή το σύμπαν άπαν αγνόησε την επισήμανση που είχα κάνει εδώ (http://www.lexilogia.gr/forum/showpost.php?p=3830&postcount=17) για την ανάγκη να δημιουργηθεί δόκιμος νεολογισμός για το slacktivism (http://en.wikipedia.org/wiki/Slacktivism), το επαναφέρω το θέμα: απρακτιβισμός ή (δεύτερη πρόταση) νωθρακτιβισμός ή (περίφραση) ακτιβισμός του καναπέ.

[danae]

Καλησπέρα! Αισθάνομαι αμήχανα, γιατί είμαι καινούργια σε αυτή τη δικτυακή παρέα, και γράφω δειλά το πρώτο μου σχόλιο.

Zazula, μου άρεσαν πολύ και οι τρεις προτάσεις σου και επίσης απόλαυσα το κείμενο στο οποίο παραπέμπεις, τόσο για το ενδιαφέρον περιεχόμενο όσο και για την ωραία και μεστή του γλώσσα.



Τώρα, επειδή το σύμπαν άπαν αγνόησε την επισήμανση που είχα κάνει εδώ (http://www.lexilogia.gr/forum/showpost.php?p=3830&postcount=17) για την ανάγκη να δημιουργηθεί δόκιμος νεολογισμός για το slacktivism (http://en.wikipedia.org/wiki/Slacktivism), το επαναφέρω το θέμα: απρακτιβισμός ή (δεύτερη πρόταση) νωθρακτιβισμός ή (περίφραση) ακτιβισμός του καναπέ.

Μια λέξη που εμένα μου λείπει από την νεοελληνική, και που την έχω χρησιμοποιήσει σε μεταφράσεις (την αποδέχτηκε και η επιμελήτρια κατόπιν διαπραγματεύσεων...) είναι η λέξη "αναληθοφανής". Τη γράφω κι εδώ για να τη βοηθήσω να παγιωθεί...

[Count Baltar]

Δεν είναι νεολογισμός. Είναι ηπειρώτικα. Όλοι μου λένε ότι καταλαβαίνουν αμέσως τι σημαίνει, αλλά... δεν είναι λέξη.

Το κορφοκέφαλο. Ήτοι το πάνω μέρος του κεφαλιού. "Έξυσε το κορφοκέφαλό του".

[nickel]

Μερικές παρατηρήσεις:

1. Αυτό το νήμα θα έπρεπε να είναι το πιο πλούσιο γιατί συνέχεια πέφτουμε πάνω σε νεολογισμούς, λέμε «να άλλη μια λέξη που πρέπει να μπει στα λεξικά», αλλά μας πιάνει η τεμπελιά και δεν ερχόμαστε μέχρι εδώ. Στις επισημάνσεις είμαστε πρώτοι, στη γραφειοκρατία χωλαίνουμε.

2. Παραπονιάρη Ζαζ: Ίσως δεν ήμουν αρκούντως σαφής, αλλά δεν αναζητώ αγγλικούς νεολογισμούς, οι οποίοι άλλωστε καλύπτονται και με το παραπάνω από αγγλόφωνους ιστότοπους. Αναζητώ (για την ακρίβεια: το νήμα προορίζεται για) ελληνικούς νεολογισμούς, δηλαδή λέξεις που μπορούμε με κάποια βεβαιότητα (και τεκμηρίωση) να πούμε ότι θα έπρεπε να μπουν στα ελληνικά λεξικά και ποιο άραγε είναι (ή θα μπορούσε να είναι) το αγγλικό τους αντίστοιχο.

Στην περίπτωση του slacktivism έχουμε έναν αγγλικό νεολογισμό και μια πρόταση για την απόδοσή του. Για αυτόν το σκοπό θα έπρεπε να ανοίξεις ξεχωριστό νήμα, καθώς δεν κάνεις μια απλή επισήμανση αλλά θέλεις να ακούσεις γνώμες, οπότε θέλεις και την άπλα σου. Προς το παρόν, θεωρώ τον απρακτιβισμό τέλεια απόδοση. Για να καταλάβεις, βάζεις απρακτιβισμός στο Γκουγκλ (http://www.google.com/search?q=%CE%B1%CF%80%CF%81%CE%B1%CE%BA%CF%84%CE%B9%CE%B2%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82&sourceid=navclient-ff&ie=UTF-8&rlz=1B3GGGL_enGR256GR256) και σου δίνει πρώτο το νήμα για τον Κούλογλου και ύστερα την εγγραφή της Wikipedia για το slacktivism! :D

3. Αμήχανη Δανάη: καλωσόρισες και όλα τα τυπικά. Καθιερωμένο θα έλεγα πια το «αναληθοφανής», νεολογισμός αν και όχι καραμπινάτος, καθότι ένα αντίθετο με το στερητικό «α(ν)» απέχει συνήθως μια ανάσα από έναν υπαρκτό τύπο. Και πραγματικά πρέπει να μπει στα λεξικά γιατί πώς αλλιώς θα περιγράψουμε, ας πούμε, τις κακοφτιαγμένες σκηνές δράσεις μιας ταινίας ή τις σκηνές κάποιων ταινιών επιστημονικής φαντασίας με κομπιούτερ που φιλοξενούν προγράμματα του DOS!

4. Κόμη: Το κορφοκέφαλο είναι παλιότερο κι από τα μπαρμπαδέλια (http://www.lexilogia.gr/forum/showthread.php?p=5498#post5498) του Ζάζουλα (που εδώ έπρεπε να καταθέσει την πραγματεία του). Υπάρχει ήδη στο Αντίστροφο (http://www.komvos.edu.gr/dictionaries/dictOnLine/DictOnLineRev.htm) και στη μετάφραση της Ιλιάδας (http://www.lexilogia.gr/forum/showthread.php?t=285) από Καζαντζάκη και Κακριδή (δοξεμένο στο κορφοκέφαλο, όπου στ᾿ άλογα φυτρώνει η πρώτη τρίχα). Νεολογισμός είναι ο κάγκουρας (http://frikipaideia.wikia.com/wiki/%CE%9A%CE%AC%CE%B3%CE%BA%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%B1%CF%82) (και δεν είναι —ακόμα— ο τζάγκος, ξέρεις εσύ).

[Zazula]

Τελικά μου φαίνεται απέτυχα να καταλάβα το modus operandi αυτού του νήματος [αλήθεια, πώς λέγονται τα στίκι στα ελληνικά;] οπότε Νίκο εγώ θα ποστάρω όπου κι όπως με φωτίζει ο Θεός κι εσύ θα πρέπει να αναλαμβάνεις να φέρνεις δωπέρα μόνο ό,τι πρέπει. :D

[Count Baltar]

κρυπτοστρέιτ (ή κρυφοστρέιτ): ο στρέιτ που παριστάνει τον γκέι για επαγγελματικούς λόγους

[cythere]

κρυπτοστρέιτ: ο στρέιτ που παριστάνει τον γκέι για επαγγελματικούς λόγους

Ή για να προσελκύσει και να ρίξει με δόλιους τρόπους αδερφομάνες (http://www.lexilogia.gr/forum/showthread.php?t=411) στο κρεβάτι του!

[Zazula]

πρωθυπουργικότητα (http://www.google.com/search?q=%CF%80%CF%81%CF%89%CE%B8%CF%85%CF%80%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%B3%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CF%84%CE%B7%CF%84%CE%B1&rls=com.microsoft:en-us&ie=UTF-8&oe=UTF-8&startIndex=&startPage=1): η αίσθηση του εκλογικού σώματος σχετικά με το πόσο κατάλληλος είναι ένας πολιτικός για πρωθυπουργός, η "καταλληλότητα για πρωθυπουργός"

[Lina]

προνοιακός και εξορθολογισμός

Δύο λέξεις που δεν θα χαρακτήριζα μεν ως νεολογισμούς, αλλά δεν υπάρχουν στα λεξικά που κοίταξα, ΛΝΕΓ και ΛΚΝ. Ειδικά τον εξορθολογισμό, έχω την εντύπωση ότι τον ακούω τουλάχιστον τα τελευταία 20 χρόνια.

[nickel]

Υπάρχουν και οι δύο στο πολύ ενημερωμένο Λεξικό για το Σχολείο και το Γραφείο και, ανερμήνευτες, στο ακόμα πιο ενημερωμένο Ορθογραφικό του Κέντρου Λεξικολογίας.

[zephyrous]

ταξίλατο (http://www.cosmo.gr/Environment/Hellas/207535.html)

Από την Τετάρτη (6/8) οι Θεσσαλονικείς ενδέχεται να αντικρύσουν στους δρόμους της πόλης ποδήλατα διαφορετικά από τα συνηθισμένα. Αφ’ ενός θα είναι πιο επιμήκη και αφ’ ετέρου θα έχουν στο πίσω μέρος σέλα χωρητικότητας δύο ατόμων. Ο λόγος; Θα χρησιμεύουν ως «ταξί». Πρόκειται για τα λεγόμενα «ταξίλατα».

Το «ταξίλατο», κατασκευάσθηκε εξολοκλήρου στην συμπρωτεύουσα, με σκοπό να προσφέρει δωρεάν βόλτες σε όσους το επιθυμούν, διαφημίζοντας την κεντρική ιδέα των φίλων της http://www.bikerespect.gr, τραβώντας παράλληλα και την προσοχή του κόσμου για το ποδήλατο.

To ιδιόμορφο αυτό όχημα, διαθέτει δύο θέσεις για τους επιβάτες και μια θέση ποδηλάτου για τον οδηγό. Κινείται αποκλειστικά με ανθρώπινη δύναμη και δεν έχει ηλεκτρική υποβοήθηση, όπως τα περισσότερα ποδήλατα - ταξί, που κατασκευάζονται από οργανωμένες μονάδες παραγωγής.

Αν σκεφτεί κανείς τις τιμές των καυσίμων που ολοένα και ανεβαίνουν και την ατμοσφαιρική ρύπανση που πλήττει τις μεγαλουπόλεις, το «ταξίλατο» μπορεί να γίνει ένας τρόπος εναλλακτικής μετακίνησης που θα γνωρίσει μεγάλη ζήτηση στο μέλλον.

[Elsa]

Κάτι τέτοιο δηλαδή:
http://img12.imagehosting.gr/images.php/i41633_biotaxi.jpg

Υπάρχουν στις περισσότερες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αλλά και στην Αβάνα, απ' ότι μου είπε φίλη που πήγε εκεί!

Όμως, δεν είμαι πολύ σίγουρη ότι ταξίλατο είναι τόσο σωστό, με την έννοια οτι η λέξη αυτή, όπως την καταλαβαίνω, υποδηλώνει όχημα που το σέρνει ταξί.
Οι Γάλλοι θαρρώ τα λένε velotaxi, οπότε ποδήλατο-ταξί ίσως είναι σωστότερο (αλλά ακούγεται σαφώς χειρότερα στο αυτί). Ταξιποδήλατο, ίσως;

[anef]

Αν πάντως αυτοί οι τολμηροί οδηγοί των ταξίλατων στη Θεσσαλονίκη βγουν στους δρόμους και δεν περιοριστούν στην παραλία, μάλλον θα πρέπει τελικά να τα ονομάσουν τουκ-τουκ σαν τους Ταϋλανδέζους συναδέλφους τους ή καλύτερα ντουκ-ντουκ, από τις τράκες με τους οδηγάρες της ωραίας μας πόλης.

[Zazula]

Σε συνέχεια του νήματος για την υποτιμητική κερδοσκοπία = short selling (http://www.lexilogia.gr/forum/showthread.php?t=939), ιδού και >5.000 γκουγκλεύσεις για το σορτάκια και τους σορτάκηδες (http://www.google.com/search?num=100&hl=en&safe=off&rls=com.microsoft%3Aen-us&q=%CF%83%CE%BF%CF%81%CF%84%CE%AC%CE%BA%CE%B9%CE%B1%CF%82+OR+%CF%83%CE%BF%CF%81%CF%84%CE%AC%CE%BA%CE%B9%CE%B1+OR+%CF%83%CE%BF%CF%81%CF%84%CE%AC%CE%BA%CE%B7%CE%B4%CE%B5%CF%82+OR+%CF%83%CE%BF%CF%81%CF%84%CE%AC%CE%BA%CE%B7%CE%B4%CF%89%CE%BD&btnG=Search).

[zephyrous]

ηλεθέαση

Το προτείνω εδώ, γιατί δεν αστειεύομαι. :)
Ο αριθμός των προβολών μιας ιστοσελίδας.
Θα το χρησιμοποιούσατε; Πριν από λίγο μού κατέβηκε, και είπα να το μοιραστώ μαζί σας.

[nickel]

Με την ευκαιρία να επαναλάβω τις προτάσεις μου για το web surfing:

web surfing = ιστοπλοΐα | επίθ. ιστοπλοϊκός
web surfer = ιστοπλόος

Στο ίδιο πλαίσιο οι ηλεθεάσεις θα μπορούσαν να θεωρηθούν και ιστοπλοϊκές διαβάσεις. :)

[Alexandra]

Ξέρεις το μπλέξιμο της ιστοσελίδας με την "ιστιοσελίδα" που γράφουν μερικοί (32.600 ιστιοσελίδες (http://www.google.com/search?ie=UTF-8&oe=UTF-8&sourceid=navclient&gfns=1&q=%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BF%CF%83%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B4%CE%B1)στο γκουγκλ). Θα μπορούν τώρα να μπλέκουν και τους ιστοπλόους με τους "ιστιοπλόους".

[Zazula]

ηλεθέαση

Ο αριθμός των προβολών μιας ιστοσελίδας. Θα το χρησιμοποιούσατε;
Ναι, είναι πολύ καλό.

[dipylos]

Πλάκα έχουν αυτά τα ηλε- του nickel, αλλά εμένα μου θυμίζουν ηλακάτη. :rolleyes:

[Gutbucket]

Το προπέρσινο Πλαθολόγιο του Λυο Καλοβυρνά, ένα λεξικό προσωπικών νεολογισμών, πέρα από μπόλικες άσφαιρες χαριτωμενιές, έχει και μερικά που δεν θα μου έκανε έκπληξη αν καθιερώνονταν.
Αυτήν τη στιγμή θυμάμαι μόνο το απλυτήρι - είναι το ποτήρι που χρησιμοποιείς σε όλη την διάρκεια της μέρας κι απλά το ξεβγάζεις πρόχειρα πού και πού...

[panadeli]

environmentalist
Στο λεξικό του Ρίζου βρίσκω: "1α. οικολόγος, αυτός που προσπαθεί να προστατεύσει το περιβάλλον. 1β. αυτός που πιστεύει ότι το περιβάλλον κι όχι η κληρονομικότητα επηρεάζει την εξέλιξη του ατόμου."
Σε δύο άλλα λεξικά που έψαξα δεν υπάρχει λήμμα.

Προτείνω, τουλάχιστον για τη σημασία 1α, τον νεολογισμό περιβαλλοντιστής, ο οποίος ήδη κυκλοφορεί αρκετά στο διαδίκτυο (http://www.google.gr/search?hl=el&q=%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%B9%CE%B2%CE%B1%CE%BB%CE%BB%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%AD%CF%82&meta=&aq=f&oq=).

[dipylos]

Υπάρχει και η περιβαντολογία, από το "περιβάν", το ξαδερφάκι του παραβάν. :cool:

[nickel]

Πλάκα έχουν αυτά τα ηλε- του nickel, αλλά εμένα μου θυμίζουν ηλακάτη. :rolleyes:

Θα μπορούσε να είναι και χειρότερα. Π.χ.
e-healing (http://www.google.com/search?num=50&hl=en&rlz=1B3GGGL_enGR256GR256&q=%22e-healing%22&btnG=Search) = ηλ-ίαση (http://img296.imageshack.us/img296/3246/eforumhj5.jpg)

[Zazula]

Ή e-home (http://www.google.com/search?q=e-home&rls=com.microsoft:en-us&ie=UTF-8&oe=UTF-8&startIndex=&startPage=1) = ηλ-οικία :D
Δώσε όμως και τον εδώ σύνδεσμο: http://www.lexilogia.gr/forum/showthread.php?t=329

[Elsa]

Υπάρχει και η περιβαντολογία, από το "περιβάν", το ξαδερφάκι του παραβάν. :cool:

Μπα, τότε θα ήταν περιβανολογία, νομίζω οτι βγαίνει από το *περιβάντον που είναι μάλλον ένα παράλληλο, μεταλλαγμένο περιβάλλον.
Από κει και ο, πολύ της μόδας τελευταία, *περιβαντολόγος.
:p

[Costas]

εξαγωγός-εισαγωγός, ως επίθετα που συνοδεύουν κυρίως τη λέξη "χώρα". Ευρήματα πάμπολλα, όχι όμως στα λεξικά (ΛΚΝ, ΛΝΕΓ, ΝΕΛ). Τα εξαγωγικός-εισαγωγικός, π.χ. εμπόριο, σημαίνουν "που αφορά την εξαγωγή-εισαγωγή", ενώ εδώ πρόκειται για υποκείμενα που δρουν, δηλ. για χώρα εξαγωγέα-εισαγωγέα, αλλά σε θέση επιθέτου, πριν από το ουσιαστικό. Υποθέτω κατά το παραγωγός. Άρα, καθ' όλα νόμιμα, και πάντως με ευρύτατη χρήση (χιλιάδες γκουγκλιές). Μακάρι κάποτε να αντικαταστήσουν και τα ουσιαστικά "εξαγωγέας-εισαγωγέας", όπως συμβαίνει με το "παραγωγός", που δεν έχει "παραγωγέας".
Πρώτα όμως πρέπει να μπουν στα λεξικά! Κι όχι να μου τα κοκκινίζει το Word...


Admin's note: Συνέχεια εδώ (http://www.lexilogia.gr/forum/showthread.php?t=2516).

[Costas]

ορύχος. Είναι δυνατόν να μην υπάρχει αυτή η λέξη; Και όμως, έχει μόνο εφτά-οχτώ εμφανίσεις, καίριες όμως κατά τη γνώμη μου (ιστότοπος της ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ (http://www.genop.gr/index2.php?option=com_stargallery&Itemid=50&task=detail&id=511) και εργαζόμενοι στον τομέα (http://autenergos.blogspot.com/2008/11/e-io-18-11-2008.html)), ενώ μία μεταφράζει έτσι τους diggers της Αγγλικής Επανάστασης, αν και ετούτοι μάλλον ως "σκαφτιάδες" θα έπρεπε να αποδοθούν.
Γλωσσικά, βέβαια, η λέξη είναι απολύτως νόμιμη. Απλώς δεν την έχουν τα λεξικά (ΛΚΝ, ΛΝΕΓ, ΝΕΛ) και φυσικά την κοκκινίζει το Word.

Σε εισαγωγικά το βάζω, και όμως πάλι μου βγάζει αποτελέσματα με το συμπαθές τρωκτικό "orychus". Ουδέν κακόν, όμως, αμιγές καλού: ορίστε που ο "ορύχος" έχει επινοηθεί από τους ξένους ζωολόγους!

[nickel]

Σε εισαγωγικά το βάζω, και όμως πάλι μου βγάζει αποτελέσματα με το συμπαθές τρωκτικό "orychus". Ουδέν κακόν, όμως, αμιγές καλού: ορίστε που ο "ορύχος" έχει επινοηθεί από τους ξένους ζωολόγους!
Δυστυχώς για να βρούμε ένα νεολογισμό, χωρίς να μπερδεύονται στα ευρήματα και αγγλικές λέξεις:
(1) επειδή είναι νεολογισμός και δεν περιλαμβάνεται στη βάση με τους κλιτικούς τύπους της Google, πρέπει να γράψουμε εμείς όλους τους τύπους (πανηγύρι στα επίθετα, στα ρήματα δεν κάνεις τον κόπο)·
(2) επειδή εκεί στη Google κάποιος οπαδός του «ουδέν κακόν» παίζει με μεταγραμματισμούς, πρέπει να αφαιρούμε τα μεταγραμματισμένα από τα ευρήματα.

Εδώ δηλαδή πρέπει να γράψουμε:
ορύχοι OR ορύχων OR ορύχους OR ορύχος OR ορύχου OR ορύχο -orychus -orycho (http://www.google.com/search?num=50&hl=en&rlz=1B3GGGL_enGR256GR256&q=%CE%BF%CF%81%CF%8D%CF%87%CE%BF%CE%B9+OR+%CE%BF%CF%81%CF%8D%CF%87%CF%89%CE%BD+OR+%CE%BF%CF%81%CF%8D%CF%87%CE%BF%CF%85%CF%82+OR+%CE%BF%CF%81%CF%8D%CF%87%CE%BF%CF%82+OR+%CE%BF%CF%81%CF%8D%CF%87%CE%BF%CF%85+OR+%CE%BF%CF%81%CF%8D%CF%87%CE%BF+-orychus+-orycho&btnG=Search)
και μετά, βάσει των ευρημάτων και για οικονομία:
ορύχοι OR ορύχων OR ορύχους OR ορύχος OR ορύχου -orychus (http://www.google.com/search?num=50&hl=en&rlz=1B3GGGL_enGR256GR256&q=%CE%BF%CF%81%CF%8D%CF%87%CE%BF%CE%B9+OR+%CE%BF%CF%81%CF%8D%CF%87%CF%89%CE%BD+OR+%CE%BF%CF%81%CF%8D%CF%87%CE%BF%CF%85%CF%82+OR+%CE%BF%CF%81%CF%8D%CF%87%CE%BF%CF%82+OR+%CE%BF%CF%81%CF%8D%CF%87%CE%BF%CF%85+-orychus&btnG=Search)

[nickel]

Από το σαββατιάτικο γλωσσικό ηλεδελτίο που στέλνει ο Michael Quinion του worldwidewords (http://www.worldwidewords.org/index.htm):

Νεολογισμοί;

NEOLOGISMS ALERT Dalton Conley is head of the sociology faculty at New York University. His book for our times, Elsewhere USA (http://www.amazon.com/Elsewhere-U-S-Affluent-BlackBerry-Economic/dp/0375422900), which was published on 13 January, includes several invented terms, among them "weisure" ("work" + "leisure"), shorthand for an increasing tendency to work during leisure, because of advances in portable personal technology. Others are "intravidualism" (he says that it's "an ethic of managing the myriad data streams, impulses, and even consciousnesses we experience in our heads as we navigate multiple worlds" - there can be no doubt he's a sociologist); "Elsewhere Society" (which he explains as "the inter-penetration of spheres of life that were once bounded from each other"); and "economic red shift" (the anxiety caused by rising inequality at the top, in which, no matter how rich you are, people at the wealth level just above you seem to be pulling away, like receding galaxies). Expect to read some or all of these buzzwords in a newspaper near you soon. Or perhaps not.

Λεξιπλασία ή πρωτολογισμός;

Cartocacoethes: Grant Barrett's Double-Tongued Dictionary (http://www.doubletongued.org) brought this nonce or neologistic word to wider notice this week. It was coined by John Krygier on his Making Maps blog last October. It's an uncontrollable urge, compulsion or itch to see maps everywhere, a specific example of what has been called apophenia, our very human tendency to see patterns in random or meaningless data. "Cartocacoethes" is formed from "cartography" (French "carte", a card or chart), the drawing or study of maps, plus "cacoethes", an urge or incurable passion to do something, often inadvisable (from a classical Greek word that means a bad habit). What provoked the word was a report that a supposed map of Çatalhöyük of 6200 BC probably wasn't a map at all.

Χαρτοκακόηθες; Χαρτοκακοήθεια; Μπλιαχ και τα δύο.

[Zazula]

ορύχος. Είναι δυνατόν να μην υπάρχει αυτή η λέξη; Και όμως, έχει μόνο εφτά-οχτώ εμφανίσεις, καίριες όμως κατά τη γνώμη μου (ιστότοπος της ΓΕΝΟΠ-ΔΕΗ (http://www.genop.gr/index2.php?option=com_stargallery&Itemid=50&task=detail&id=511) και εργαζόμενοι στον τομέα (http://autenergos.blogspot.com/2008/11/e-io-18-11-2008.html)), ενώ μία μεταφράζει έτσι τους diggers της Αγγλικής Επανάστασης, αν και ετούτοι μάλλον ως "σκαφτιάδες" θα έπρεπε να αποδοθούν.
Γλωσσικά, βέβαια, η λέξη είναι απολύτως νόμιμη. Απλώς δεν την έχουν τα λεξικά (ΛΚΝ, ΛΝΕΓ, ΝΕΛ) και φυσικά την κοκκινίζει το Word.
Η λέξη που βρίσκω εγώ (σε διαδίκτυο και λεξικά) είναι ορύκτης (http://www.altavista.com/web/results?itag=ody&q=%CE%BF%CF%81%CF%8D%CE%BA%CF%84%CE%B7%CF%82+OR+%CE%BF%CF%81%CF%8D%CE%BA%CF%84%CE%B7+OR+%CE%BF%CF%81%CF%8D%CE%BA%CF%84%CE%B5%CF%82&kgs=0&kls=0). Έτσι φαίνεται ότι αποδίδεται και το ζωάκι. Και τώρα οι ερωτήσεις μου:

1. Για κάποιο λόγο τα λεξικά λένε ότι το (λημματογραφούμενο) -ωρύχος μας έρχεται ατόφιο από την αρχαία και προέρχεται από το ορύσσω/-ττω. Υπάρχει όντως περίπτωση το ρήμα αυτό να μην έδωσε αυθύπαρκτο ορύχος, αλλά μόνο β' συνθετικό σύνθετων λέξεων;

2. Κάποια λεξικά κάνουν διάκριση μεταξύ των σημασιών των λέξεων όρυξη και ορυχή: Δίνουν ορισμό για την μεν όρυξη ότι είναι η πράξη τού ορύσσω, για τη δε ορυχή ότι είναι και η πράξη και το αποτέλεσμα του ορύσσω. Τηρείται αυτή η διάκριση στην πράξη;

3. Τα ορύκτης και ορύχος (όχι στη ζωολογία) τα αντιστοιχίζουμε με το αγγλικό miner;

4. Θα το κάνει και αυτό ο nickel ξεχωριστό νήμα;

[nickel]

Βιαστικές απαντήσεις:

3. Οι αρχαίοι είχαν τον ορύκτη για τον digger και τον ορυκτήρα για τον miner.

4. Βαριέμαι τώρα. Μπορώ να το κάνω αν και όταν πάρει έκταση, για να μη σκάβουμε να το βρούμε.

[Zazula]

Νεολογισμοί;

NEOLOGISMS ALERT Dalton Conley is head of the sociology faculty at New York University. His book for our times, Elsewhere USA (http://www.amazon.com/Elsewhere-U-S-Affluent-BlackBerry-Economic/dp/0375422900), which was published on 13 January, includes several invented terms, among them "weisure" ("work" + "leisure"), shorthand for an increasing tendency to work during leisure, because of advances in portable personal technology. Others are "intravidualism" (he says that it's "an ethic of managing the myriad data streams, impulses, and even consciousnesses we experience in our heads as we navigate multiple worlds" - there can be no doubt he's a sociologist); "Elsewhere Society" (which he explains as "the inter-penetration of spheres of life that were once bounded from each other"); and "economic red shift" (the anxiety caused by rising inequality at the top, in which, no matter how rich you are, people at the wealth level just above you seem to be pulling away, like receding galaxies). Expect to read some or all of these buzzwords in a newspaper near you soon. Or perhaps not.
Λεξιπλασία ή πρωτολογισμός;

Cartocacoethes: Grant Barrett's Double-Tongued Dictionary (http://www.doubletongued.org) brought this nonce or neologistic word to wider notice this week. It was coined by John Krygier on his Making Maps blog last October. It's an uncontrollable urge, compulsion or itch to see maps everywhere, a specific example of what has been called apophenia, our very human tendency to see patterns in random or meaningless data. "Cartocacoethes" is formed from "cartography" (French "carte", a card or chart), the drawing or study of maps, plus "cacoethes", an urge or incurable passion to do something, often inadvisable (from a classical Greek word that means a bad habit). What provoked the word was a report that a supposed map of Çatalhöyük of 6200 BC probably wasn't a map at all.
Χαρτοκακόηθες; Χαρτοκακοήθεια; Μπλιαχ και τα δύο.
weisure = εργανάπαυση

economic red shift = οικονομική ερυθρά μετατόπιση (κατά το βαρυτική ερυθρά μετατόπιση (http://alpha.physics.uoi.gr/web_kokkas_rel/Geniki_Theoria.pdf))

cartocacoethes = χαρτωπομανία [χαρτ(ης) + ωπ- (αρχ. οπή = όραση, πρβλ. ενώπιος) + -μανία (ακατανίκητη παρόρμηση)]
Εννοείται ότι τα χαρτοκακόηθες και χαρτοκακοήθεια είναι φρικωδώς εκτρωματικά σε εμετικό βαθμό.

[nickel]

weisure = εργανάπαυση
Αυτός ο όρος με ενδιαφέρει. Μπήκε κιόλας στην Wikipedia (http://en.wikipedia.org/wiki/Weisure) και δεν αποκλείεται να έχει διάδοση. Να τον κρατήσουμε.


Ενημέρωση 22/11/2010: Εξαφανίστηκε από την Wikipedia!

[Costas]

Η λέξη που βρίσκω εγώ (σε διαδίκτυο και λεξικά) είναι ορύκτης (http://www.altavista.com/web/results?itag=ody&q=%CE%BF%CF%81%CF%8D%CE%BA%CF%84%CE%B7%CF%82+OR+%CE%BF%CF%81%CF%8D%CE%BA%CF%84%CE%B7+OR+%CE%BF%CF%81%CF%8D%CE%BA%CF%84%CE%B5%CF%82&kgs=0&kls=0).
Πάντως το ΛΚΝ δεν το έχει ούτε αυτό.

3. Τα ορύκτης και ορύχος (όχι στη ζωολογία) τα αντιστοιχίζουμε με το αγγλικό miner;
Ναι, και τουλάχιστον εμένα αυτό με καίει στις μεταφράσεις μου. Δεν μπορώ κάθε φορά που βλέπω miner να γράφω ανθρακωρύχος ή ό,τι άλλο πολυσύλλαβο -ωρύχος. Είναι τουλάχιστον αντιαισθητικό.
Έπειτα, εκτός του ότι το ορύκτης δε μ' αρέσει που έχει αυτό το 'κτ', θεωρώ ότι η παραγωγή είναι φυσικότερο να γίνει από το .......-ωρύχος, που είναι ευρύτατης χρήσης. Και θα ήταν και σόλοικο να λέμε ανθρακωρύχος αλλά ορύκτης, προκειμένου για το ίδιο πρόσωπο.
Τέλος, επαναλαμβάνω ότι τα λίγα παραδείγματα που βρήκα της λέξης ορύχος είναι κατά τη γνώμη μου απολύτως καίρια: τα λένε οι ίδιοι οι εργαζόμενοι της ΔΕΗ για τους συναδέλφους τους. Αυτό δεν θα το άλλαζα με τίποτα, ελπίζω ούτε αυτοί στο μέλλον, αν τυχόν.

[Costas]

Ένα από τα ωραία αποτελέσματα που βρήκες με το "ορύκτης", Zaz, είναι αυτό του 1ου ΤΕΕ Λαυρίου (http://1tee-lavriou.att.sch.gr/TOURIST_ODIGOS/pictureErgates.htm), που δίνει και τις λαϊκές ονομασίες:
μποσκαδόρος (ξυλοδέτης)
μιναδόρος (ορύκτης)
μπαζαδόρος (εκχωματιστής)

που έχουν και εύκολα θηλυκά! ;)

Nickel, αυτή τη στιγμή οι αναρτήσεις σου είναι 4.444. Καλό Έβερεστ! (κάποτε το Έβερεστ το έδιναν 8.888)

[Costas]

λείψανδρος. Άλλα σχετικά σε -ανδρος, απ' το Αντίστροφο:

άνανδρος, Ε:αε
ανύπανδρος, Ε:αε,Ο:αε
απείρανδρος, Ο:αε*
αύτανδρος, Ε:αε
αύτανδρος, Ε:θε
εύανδρος, Ε:αε
εύανδρος, Ε:θε
μίσανδρος, Ε:αε
πολύανδρος, Ε:αε
πολύανδρος, Ε:θε
ύπανδρος, Ε:αε,Ο:αε
ύπανδρος, Ε:θε,Ο:θε

Ας πούμε: the already depleted German labour force. Εννοείται ότι μπορεί να ειπωθεί με διάφορους άλλους τρόπους, αλλά πώς θα σας φαινόταν αν έλεγε "το ήδη λείψανδρο γερμανικό εργατικό δυναμικό";
Αλλά φυσικά, και γενικότερα.

[nickel]

Υπάρχει συγκεκριμένος όρος για τις νεκραναστημένες λέξεις; Να τους αφιερώσουμε το δικό τους νήμα. (Και ναι, πρέπει να ανοίξουμε και νήμα για τους πρωτολογισμούς, τις σοβαρές λεξιπλασίες.)

Στο ΠαπΛεξ (αλλά και στον Δημητράκο):

λείψανδρος, -ον (Α)· 1. αυτός που έχει έλλειψη ανδρικού πληθυσμού· 2. (για γυναίκα) αυτή που εγκαταλείπει τον άνδρα.

Πάντως, στους αρχαίους βρίσκω μόνο αυτό σε κάποια σχόλια στον Ευριπίδη:

Στησίχορός φησιν ὡς θύων τοῖς δεοῖς Τυνδάρεως Ἀφροδίτης ἐπελάθετο· διὸ ὀργισθεῖσαν τὴν θεὸν διγάμους τε καὶ τριγάμους καὶ λειψάνδρους αὐτοῦ τὰς θυγατέρας ποιῆσαι.


ΜΤΕ: Δεν αναφέραμε τον εξορύκτη στα περί miner.

[Costas]

Θα μπορούσα να το βάλω και σαν πρόταση για απόδοση ορισμένων σημασιών του ρήματος herd, αλλά επειδή δεν εμφανίζεται στα ΛΚΝ, ΛΝΕΓ-1, ΝΕΛ (τα άλλα δεν τα έχω, δεν ξέρω), το αναρτώ στους νεολογισμούς. Στο διαδίχτυο, 320 σελίδες για το γ' πληθ. "κοπαδιάζουν". Κυρίως αμετάβατο (τα ψάρια, τα πουλιά), αλλά γιατί όχι και μεταβατικό. Συγγενές με τα συναγελάζομαι (αμτβ.) και κινώ κατά αγέλες (μτβ.) του Ματζέντα (herd), αλλά πιο δημοτικό. Το "συναγελάζονται" δίνει 1930 σελίδες, οι οποίες όμως αφορούν τους ανθρώπους και έχουν ειρωνική χροιά. Άρα μιλάμε για λέξεις με σημασία όχι επικαλυπτόμενη αλλά συμπληρωματική.

Υ.Γ. Σ' ένα από τα τελευταία αποτελέσματα του "κοπαδιάζουν" βρήκα κι έναν ιστότοπο με παροιμίες (http://www.antroni.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=88&Itemid=93#%CE%9A), όπου αναφέρεται η εξής: "Κοπαδιάζουν οι Κερτιζέοι, κλέβουν οι Τσιπιαναίοι. (Λέγεται όταν κάποιος κλέβει το γείτωνά του.)" Δεν πολυκαταλαβαίνω πώς από τη φράση αυτή βγαίνει το νόημα αυτό, αλλά τέλος πάντων να που η λέξη υπάρχει και σε παραδοσιακό περιβάλλον (όπως ήταν κατά τη γνώμη μου αναμενόμενο).

[nickel]

Υ.Γ. Σ' ένα από τα τελευταία αποτελέσματα του "κοπαδιάζουν" βρήκα κι έναν ιστότοπο με παροιμίες (http://www.antroni.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=88&Itemid=93#%CE%9A), όπου αναφέρεται η εξής: "Κοπαδιάζουν οι Κερτιζέοι, κλέβουν οι Τσιπιαναίοι. (Λέγεται όταν κάποιος κλέβει το γείτωνά του.)" Δεν πολυκαταλαβαίνω πώς από τη φράση αυτή βγαίνει το νόημα αυτό, αλλά τέλος πάντων να που η λέξη υπάρχει και σε παραδοσιακό περιβάλλον (όπως ήταν κατά τη γνώμη μου αναμενόμενο).

Να μεταφέρω από το ΠαπΛεξ την αγαπημένη και σε μένα σημασία του κοπαδιάζω: συγκροτώ αγέλη, μαζεύω ζώα ή ανθρώπους και κάνω κοπάδι ή δημιουργώ όχλο.

Όσο για την παροιμία (από τον νομό Ηλείας, όπου η Κερτίζα και τα Τσίπιανα): Φτιάχνουν κοπάδια οι μεν, έρχονται οι κοντοχωριανοί τους και τους τα κλέβουν. Απορίας άξιο, πού τη βρήκε ο καταγράψας.

[Costas]

Έχω την εντύπωση, nickel, ότι τα 3 μεσαία λεξικά θα πρέπει να κάνουν ένα γιουρούσι στο ΠαπΛεξ και να εμπλουτίσουν τις σελίδες τους, ειδικά δε το ΛΚΝ, που υπάρχει και ονλάιν και είναι το πιο εύχρηστο για μας. Ναι, κι εμένα αυτή η μεταβατική σημασία μου χρειάστηκε. Όσο για το άλλο με την παροιμία, δεν είναι τελικά τόσο "κλέβω το γείτονά μου" όσο "κλέβω την έτοιμη δουλειά του διπλανού μου". Ο ιστότοπος είναι της Ηλείας, από εκεί την ξέρουν.

Είχα ακούσει ότι το ΠαπΛεξ θα κυκλοφορήσει σε ενιαίους τόμους, αυτονομημένο από την Εγκυκλοπαίδεια. Ξέρεις αν ισχύει;

[Costas]

ΛΚΝ όχι, ΛΝΕΓ-1 ναι, με σημ. ότι ορθότ. το "δικαϊκός" (!...).
Ανευρίσκεται και πολύ σπανιότερο "δικαιακός". (Λεξικά: όχι)

[Costas]

φονικότητα (και πιο σπάνια: δολοφονικότητα), όχι στο ΛΚΝ.

[nickel]

Πρωτολογισμός είναι, δεν έχει ευρήματα, και ελάχιστα είναι και τα ευρήματα της αγγλικής λέξης, αλλά βρίσκω τόσο πετυχημένο το μετάφρασμα που θα έπρεπε να καθιερωθεί. Αναφέρομαι στον όρο debtosaurus για την καταχρεωμένη Αμερική, που διάβασα σε άρθρο της Washington Post.


How could the giants of capitalism have been so stupid? That was the question that ran through Davos all week, and the bluntness of the discussions was, in its way, reassuring. The global economy may have gone to hell, but people haven't lost the ability to think critically about it. One of the most articulate critiques came from Niall Ferguson, a professor of history at Harvard, who repeated an argument he has made in several recent books that the American "debtosaurus" is following Britain down the path of imperial exhaustion and decline.

Στη μετάφραση του άρθρου στην Καθημερινή (http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_columns_1_01/02/2009_301720) ο όρος παίρνει γνήσια λογοπαικτική χροιά:
ο δανειόσαυρος

[Costas]

Κομμάτα (η). Στο λήμμα του ΛΚΝ για το κομμάτι (http://www.komvos.edu.gr/dictonlineplsql/simple_search.display_full_lemma?the_lemma_id=22729&target_dict=1) έχει μόνο κομματάκι, κομματάρα. Έχει και ξεχωριστό λήμμα κόμματος (http://www.komvos.edu.gr/dictonlineplsql/simple_search.display_full_lemma?the_lemma_id=22738&target_dict=1), με 2η σημασία "(σπάν.) μεγάλο κομμάτι". Ακριβώς με αυτή τη σημασία θεωρώ ότι λείπει και είναι πιο συχνό το "κομμάτα", που φυσικά και υπάρχει και λέγεται.

[nickel]

Τα λεξικά έχουν συνήθως αρκετές παραλείψεις στα μεγεθυντικά και υποκοριστικά. Είναι άλλωστε τόσο μεγάλη η ευχέρεια που μας δίνει η γλώσσα μας να φτιάχνουμε από δαύτα που δεν μας προλαβαίνουν τα λεξικά. Το ΛΚΝ πάντως έχει το κομματίδιο (στο «κόμμα»), που λείπει από το ΛΝΕΓ. Μεγεθυντικά–υποκοριστικά, ΛΝΕΓ-ΛΚΝ = 1–1. :)

[Costas]

ολόθυμος. Όχι στο ονλάιν ΛΚΝ.

[nickel]

Εικονοπλασία (http://www.google.com/search?q=%CE%B5%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BD%CE%BF%CF%80%CE%BB%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%B1+OR+%CE%B5%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%BD%CE%BF%CF%80%CE%BB%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%B1%CF%82&sourceid=navclient-ff&ie=UTF-8&rlz=1B3GGGL_enGR256GR256&aq=t) (για το imagery). Σε κανένα λεξικό.

[Tapioco]

Βλέπω στον Γκούγκλη ότι εδραιώνεται το φατσαμπούκι.

Μάλλον, δεν είναι γι' αυτό το τόπικ, αλλά δεν ήξερα που να το βάλω.

[Costas]

αφηφη(ι)σιά. Όχι στο ονλάιν ΛΚΝ.

[Elena]

αφηφη(ι)σιά. Όχι στο ονλάιν ΛΚΝ.

Στο έντυπο το έχουνε; (Μήπως θα μπορούσατε να μας πείτε και τι σημαίνει; Γιατί βλέπουμε τα παραπάνω, αλλά δεν το πιάνουμε -ούτε ο ένας... ούτε η άλλη.

[nickel]

Να υποθέσω ότι εννοεί αψηφισιά (http://www.google.com/search?q=%CE%B1%CF%88%CE%B7%CF%86%CE%B9%CF%83%CE%B9%CE%AC&sourceid=navclient-ff&ie=UTF-8&rlz=1B3GGGL_enGR256GR256);

[Costas]

Όχι, ούτε στο έντυπο. Ζητώ συγνώμη, αλλά επειδή αυτά τα γράφω δουλεύοντας, και δεν μπορώ να διακόπτω συνεχώς τη δουλειά μου για να κοιτάζω έντυπο ΛΚΝ, ΛΝΕΓ, Κριαρά..., αποφάσισα να γράφω μόνο αυτό για το οποίο είμαι σίγουρος, δηλ. για το ονλάιν ΛΚΝ. Υποθέτω ότι στο 99% των περιπτώσεων, αν δεν το έχει το ονλάιν ΛΚΝ, δε θα το έχει ούτε το έντυπο.
Εννοείται ότι δεν πρόκειται για νεολογισμό, αλλά στην αρχή του νήματος ο Nickel είχε γράψει να βάζουμε εδώ ότι θα θέλαμε να υπάρχει σ' ένα λεξικό, ενώ δεν το βρίσκουμε σ' αυτά που χρησιμοποιούμε.

Σημασία: από το αψήφιστος. Σημειωτέον ότι το ΛΚΝ ξέρει το αψήφιστος μόνο ως "αυτός που δεν έχει ψηφιστεί", ενώ το επίρρημα "αψήφιστα" το λέει "χωρίς να το σκεφτώ σοβαρά" κττ. Ε, η αψηφισιά έχει να κάνει με τούτη τη σημασία. Το ΙΛΝΕ (Ιστ. Λεξ. Ακαδ.) το έχει 1) αδιαφορία, αμεριμνησία, νωθρότης, 2) τόλμη, θράσος, 3) αδιακρισία, απείθεια, 4) απροσεξία, 5) περιφρόνησις. Και το έχει με γιώτα (από το αψήφιστος [με τη σημασία που αγνοεί το ΛΚΝ] και όχι από το αψηφώ).

Γκουγκλιές, πολλές (350 με γιώτα και 400 με ήτα).

[nickel]

Και πλούσια ευρήματα εδώ (http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/search.html?lq=%CE%B1%CF%88%CE%B7%CF%86%25&sin=all).

[Costas]

Γεια σου ρε Nickel, υδραυλικέ των διαδικτυακών καναλιών! :) (Μη μου πεις τώρα να βάλω κόμμα μετά το "Γεια σου"...)

[tsioutsiou]

Μη μου πεις τώρα να βάλω κόμμα
Είχε κατεβεί στις τελευταίες εκλογές, αλλά μετά την αψηφισιά το κόμμα διαλύθηκε. :)

[Costas]

εμποιώ. Όχι στο ονλάιν ΛΚΝ.

[Costas]

γενοκτόνος. Όχι στο ψηφ. ΛΚΝ. Ναι στο ψηφ. Αντίστροφο. Στο διαδίχτυο, πολλά, και ουσιαστικά και επίθετα.

Επίσης, στο διαδίκτυο, καμιά κατοσταριά "γενοκτονικός". Στα 2 παραπάνω λεξικά, όχι.

[Costas]

φιδογυρίζω, φιδοσέρνομαι. Όχι στο ψηφιακό ΛΚΝ.

[Tapioco]

Χαμός με τα Ψιψιψίνια και τα Κοκοψόψαρα!

[Palavra]

φιδογυρίζω, φιδοσέρνομαι. Όχι στο ψηφιακό ΛΚΝ.

Εγώ αυτή τη λέξη την έχω ξαναδεί αρκετές φορές σε βιβλία ελληνικής λογοτεχνίας (πού, θα σας γελάσω, Καζατζάκης ήτανε, δε θυμάμαι). Πιάνεται για νεολογισμός; Και με την ευκαιρία, όταν μιλάμε για νεολογισμούς εννοούμε λέξεις που υπάρχουν στα λεξικά ή μήπως λέξεις που ναι μεν χρησιμοποιούνται ευρέως αλλά είναι φρέσκιες;

[sarant]

Καλή ερώτηση. Πάντως, για να έχουμε ένα αντικειμενικό κριτήριο, το "όχι στα λεξικά" είναι καλός μπούσουλας. Όπου βέβαια για τις παλιότερες λέξεις, πρέπει να κοιτάξουμε και Σταματάκο, Δημητράκο, Πρωία κτλ.

[Palavra]

Έφαγα το δεν παραπάνω, εννοώ λέξεις που δεν υπάρχουν στα λεξικά (ευτυχώς ο sarant με κατάλαβε :))

[Costas]

Παλάβρα, εννοείται ότι συμφωνώ πως δεν είναι νεολογισμός. Επειδή όμως έχω βάλει επανειλημμένα λέξεις που απλώς δεν τις βρίσκω στα λεξικά (ή μάλλον στο ΛΚΝ κυρίως) και ο Νίκελ δεν με έχει ανακαλέσει στην τάξη, γι' αυτό συνεχίζω, ώσπου να αγαναχτήσει και να φτιάξει ένα νήμα με λέξεις που απλώς δεν τις βρίσκουμε στα λεξικά αλλά θα θέλαμε να τις βρίσκουμε. Εικάζω ότι για να μην το φτιάχνει, τον βολεύει "λεξικογραφικά" να πέφτουν εδωμέσα τουρλού-τουρλού και τέτοιες λέξεις, που μετά είναι εύκολο να χωριστούν από τις υπόλοιπες.

Και συνεχίζω στο ίδιο στιλ:

προτυπώνω. Όχι το ψηφ. ΛΚΝ.

[Costas]

ισορροπισμός. (άσκηση ισορροπίας. balancing act). Όχι στο ψηφ. ΛΚΝ. Αποτελέσματα γκουγκλ λίγα (περί τα 20), και καλά (από τους ισορροπισμούς της σοσιαλδημοκρατίας ως τους φωνητικούς ισορροπισμούς μιας τραγουδίστριας). Συνών. ακροβασία, αλλά δε με χαλάει και ο ισορροπισμός για καβάντζα.

[nickel]

διαδρομισμός (http://www.google.com/search?num=50&hl=en&rlz=1B3GGGL_enGR256GR256&q=%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CE%B4%CF%81%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82+OR+%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CE%B4%CF%81%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CF%83%CE%BC%CE%BF%CF%8D&btnG=Search) για το lobbying

Στο ΛΝΕΓ υπάρχει μόνο ο διαδρομιστής (lobbyist), στο ΛΚΝ κανένα από τα δύο.

[Costas]

Άρα και τα λόμπι "διάδρομοι", υποθέτω; Και στον ενικό, "το λόμπι του πετρελαίου" = "διάδρομος του πετρελαίου";

[nickel]

Για το lobby με τη σημασία group trying to influence policy, έχουμε:
λόμπι
ομάδα πίεσης
λομπίστες
διαδρομιστές

Όλα αρκετά σαφή ώστε να μην περιοριστούμε στον διάδρομο και άλλους προθαλάμους ή παρασκήνια της εξουσίας. Ωστόσο μου αρέσει ο «διαδρομισμός» σε σχέση με το μισερό «λόμπινγκ» (παρά τις εκατοντάδες (http://www.google.com/search?num=50&hl=en&rlz=1B3GGGL_enGR256GR256&q=%CE%BB%CF%8C%CE%BC%CF%80%CE%B9%CE%BD%CE%B3%CE%BA&btnG=Search) τα ευρήματα) ή τα δύσμορφα λόμπυινγκ και λόμπιινγκ.

[sarant]

Μια ψιλοένσταση για το 'διαδρομιστής' είναι ότι παλιότερα τουλάχιστο αποκαλούνταν έτσι οι δικηγόροι που περιφέρονταν στους διαδρόμους του Δικαστηρίου προς άγρα πελατών, και απ' ό,τι βλέπω ο όρος υπάρχει και σήμερα:
http://news.kathimerini.gr/4Dcgi/4Dcgi/_w_articles_civ_11_03/02/2008_257772
Αλλά και το διαδρομιστής = λομπίστας έχει πολλές ανευρέσεις, οπότε......

[sarant]

πρέκνα = στίγμα, φακίδα ( ; )
Λιγοστά αλλά υπαρκτά ευρήματα στο γκουγκλ, σε ενικό και πληθυντικό. Τη λέξη εγώ την (ξανα)βρήκα στο διήγημα του Ιωάννου Εν ταις ημέραις εκείναις (http://www.sarantakos.com/kibwtos/mazi/iwannou_hmerais.htm) που ανέβασα πρόσφατα:
Ένα κοκκινομάλλικο κορίτσι με πρέκνες στο πρόσωπο δεκατέσσερα με δεκαπέντε χρονώ,
αλλά τη σημασία "φακίδες" τη βάζω μ' ερωτηματικό επειδή στο γκουγκλ βρήκα κυρίως να χρησιμοποιείται η λέξη για στίγματα ή πιτσιλιές ιδίως σε σταφύλι.

[Costas]

Δηλαδή το lobbyist "διαδρομιστής", το lobby "διαδρομιστές (μόν. πληθ.)" [κολλάω πολύ σ' αυτό] και το lobbying "διαδρομισμός". Το ρήμα; διαδρομίζω - κάνω διαδρομισμό;
λόμπι / λομπίστας / λόμπινγκ (κατά το πάρκινγκ) / το ρήμα; κάνω λόμπινγκ (το "πιέζω παρασκηνιακά", εκτός συναγωνισμού και για τις δύο σχολές).
Όλα αυτά, αν θέλουμε να έχουμε όλη την οικογένεια. Αλλιώς, εντάξει, everything goes.

Άλλο: προθαλαμιστής / προθαλαμίζω / προθαλαμισμός / προθάλαμος :cool:


Η συνέχεια (αν υπάρξει, που θα υπάρξει) εδώ (http://www.lexilogia.gr/forum/showthread.php?t=2839).
Εκ της διευθύνσεως

[nickel]

Sarant, το συνημμένο, για το περκνός.

[sarant]

Sarant, το συνημμένο, για το περκνός.

Ποιο λεξικο είναι αυτό; Το πρώην "πίσω από την εγκυκλοπαίδεια Παπ-Λαρ-Μπρ" που τώρα βγήκε αυτοτελές; Και διαφέρει;

[nickel]

Σωστά το λες. Για την ακρίβεια, η ψηφιακή του μορφή:

http://www.papyrosonline.gr/frontoffice/portal.asp?cpage=NODE&cnode=32

[Elsa]

Μια φίλη από την Πόλη λέει πρέκνες τα καφετιά στίγματα στο πρόσωπο ή τα χέρια, όχι μόνο τις φακίδες αλλά και αυτά που αποκτάμε -φευ- με την πάροδο των ετών: «Άσε, μεγαλώνοντας γέμισα πρέκνες, εγώ που ποτέ δεν ήμουν πρεκνιάρα». Την πρώτη φορά που μας το είπε την κοιτάγαμε καλά-καλά, τώρα το λέμε κι εμείς. :p

[Costas]

αγκυρώνω. Όχι ΛΚΝ ούτε ΛΝΕΓ.

[nickel]

Έχουν και τα δύο πάντως την αγκύρωση.

Ένα επιπλέον κοίταγμα αξίζει να γίνεται και στο Αντίστροφο. Σ' αυτή την περίπτωση δεν υπάρχει ούτε εκεί το αγκυρώνω.

[sarant]

Ραμόνι .
Η ελληνική απόδοση του Mondegreen.
Για τους λόγους που αναφέρονται εδώ:
http://sarantakos.wordpress.com/2009/02/24/ramoni/

(Αλλωστε, δεν είναι μόνο δικό μου το ραμόνι, είναι και της ημέτερης Έλσας)

[Zazula]

προτυπώνω. Όχι το ψηφ. ΛΚΝ.
Ορισμός; Προεικονίζω, προεκτυπώνω, προτυποποιώ, καθιστώ κάτι πρότυπο, είμαι πρότυπος (κατά το ζηλοτυπώ=είμαι ζηλότυπος), άλλο;

[Costas]

Προεικονίζω, όπως είπες.

[Zazula]

Έχει κάποια εννοιολογική διαφορά ή ειδικό/περιορισμένο πεδίο χρήσης, που να τη διαφοροποιεί σε ικανό βαθμό ώστε ν' αξίζει να μάθω τη σημασία της κι εγώ; :)

[Costas]

Βασικά, χρησιμοποιείται στη χριστιανική θεολογία-υμνογραφία κττ., αλλά από εκεί ξεκινώντας, και ευρύτερα (Γκουγκλ) (http://www.google.gr/search?hl=el&client=firefox-a&channel=s&rls=org.mozilla%3Aen-US%3Aofficial&hs=ddK&q=%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%84%CF%85%CF%80%CF%8E%CE%BD%CE%B5%CE%B9&btnG=%CE%91%CE%BD%CE%B1%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7&meta=lr%3Dlang_en|lang_fr|lang_de|lang_el|lang_it|lang_zh-CN|lang_zh-TW). Χοντρικά, το καταλαβαίνω σαν συνώνυμο του προεικονίζω, αλλά μπορεί και να υπάρχουν λεπτές διαφορές (εδώ υπάρχουν διαφορές μεταξύ ομοουσίου και ομοιοουσίου...). Άλλωστε, ακόμη και αν είναι ακριβές συνώνυμο, τι έγινε;

[Costas]

περίσπαση (http://www.proz.com/kudoz/english_to_greek/psychology/1655772-walter_benjamin_quote.html). Όχι στο ΛΚΝ (το ΛΝΕΓ το έχει στο τέλος του περισπασμού). Γκουγκλ: περισπασμός περ. 200 (http://www.google.gr/search?hl=el&lr=lang_en|lang_fr|lang_de|lang_el|lang_it|lang_zh-CN|lang_zh-TW&client=firefox-a&channel=s&rls=org.mozilla:en-US:official&q=%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%B9%CF%83%CF%80%CE%B1%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82&start=180&sa=N), περίσπαση περ. 80 (http://www.google.gr/search?hl=el&lr=lang_en|lang_fr|lang_de|lang_el|lang_it|lang_zh-CN|lang_zh-TW&client=firefox-a&channel=s&rls=org.mozilla:en-US:official&q=%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%AF%CF%83%CF%80%CE%B1%CF%83%CE%B7&start=90&sa=N).

[Costas]

εξορθολογισμός. Όχι στο ΛΚΝ, ναι στο ΛΝΕΓ.

[nickel]

Για να μην παραξενευτούν μερικοί, ας επισημάνουμε ότι προφανώς αναφέρεσαι στις νεότερες εκδόσεις του ΛΝΕΓ και όχι στις παλαιότερες. Γιατί πολλά προστέθηκαν στο ΛΝΕΓ από το 1998, ενώ δεν ξέρουμε αν γίνονται προσθήκες στο ΛΚΝ της ίδια χρονιάς, αν και πότε θα υπάρξει νέα έκδοση κ.λπ. Έχει κανείς πληροφορίες;

[Costas]

Στη "Β' έκδοση - Β' ανατύπωση 2005 - εμπλουτισμένη" (!) του ΛΝΕΓ.

[nickel]

Παντόγραμμα (http://sarantakos.wordpress.com/2009/02/26/pantogram/) (του παντογράμματος, τα παντογράμματα). Η ελληνική απόδοση του pangram (http://en.wikipedia.org/wiki/Pangram).

[sarant]

Χρυσόπαιδα για τα golden boys. Το αντιλήφθηκα σήμερα, σε άρθρο της Λιάνας Κανέλλη, αλλά όπως βλέπω έχει ειπωθεί κάμποσες φορές, εδώ και μήνες, από πολλούς.

[Zazula]

Επιτέλους (ενν. καλώς τα τα χρυσόπαιδα), διότι το golden boys ήταν σεξιστικό.

[SBE]

Επιτέλους (ενν. καλώς τα τα χρυσόπαιδα), διότι το golden boys ήταν σεξιστικό.

Σωστά, μην ξεχνάμε την ισότητα στην ευκαιρία.

[nickel]

Τώρα, πώς μας προέκυψε αυτό; Αναφέρομαι στα γλισχραντικά, το οποίο βρίσκω σε κάποια οδηγία της ΕΕ: Υπακτικό γλισχραντικό, lubricant laxative. Το είδα και *γλυσχραντικό, αλλά αυτό αποκλείεται από χέρι. «Γλίσχρος» σήμερα είναι ο ανεπαρκής (γλίσχρος μισθός), αλλά στα αρχαία είχε και τη σημασία του κολλώδους. Γλίσχρασμα ήταν η παχύρρευστη φυτική ουσία ή παρασκεύασμα (ΠαπΛεξ). Θα φτιάξουμε και ρήμα γλισχραίνω; «Πάρτε αυτό και γλισχράνετε προσεκτικά τα ερεθισμένα σημεία»; Θα αλλάξουμε και τα κολπικά λιπαντικά, να τα λέμε γλισχραντικά; (Εκτός από τον γλίσχρο, δύο ακόμα λέξεις έχουν αυτό το απαίσιο «σχρ», ο αισχρός και ο δύσχρηστος.)

[Zazula]

Για τη λανθασμένη γραφή *γλυσχραντικό υποψιάζομαι παρετυμολογική επίδραση, μάλλον από το γλυστρώ (που λημματογραφείται στο Δημητράκο ως διαφορετική γραφή τού γλιστρώ, ο δε Κριαράς σημειώνει στο γλιστρώ: «Η λ. στο Βλάχ. (γλυ-) και σήμ.»). Η παρετυμολογική σύνδεση με το γλυστήρι (=κλύσμα) μου φαίνεται μάλλον απίθανη. Η λογική πίσω από την υπόθεση που κάνω για παρετυμολογική σύνδεση με το γλυστρώ είναι ότι με τη χρήση του λιπαντικού ό,τι θέλουμε να βγει ή να μπει, γλιστρά πιο εύκολα.

Τώρα που είπα «να βγει ή να μπει», και με αφορμή και την ερώτηση «τα κολπικά λιπαντικά να τα λέμε γλισχραντικά;», μήπως επιχειρείται να γίνει κάποιου τέτοιου είδους διαχωρισμός (δηλ. η λίπανση για έξοδο γίνεται με γλισχραντικό και για είσοδο με λιπαντικό);

Για το *γλυστρώ να προσθέσω επ' ευκαιρία ότι κάποιο λογισμικό μηχανικής μετάφρασης έχει γεμίσει το Διαδίκτυο με αυτόν τον τύπο σε αναλογία 1÷2,75 έναντι του ορθού γλιστρώ (π.χ. «γλυστρώ τηλέφωνο» αποδίδει η μηχανική μετάφραση το slide phone). Να επισημάνω ότι αυτό το λάθος πάντως, το να γράψουμε δηλαδή *γλυστρώ αντί γλιστρώ (λάθος υπό την έννοια και ότι η γραφή τής λέξης είναι αναντίρρητα με γιώτα, και διότι τα σύγχρονα λεξικά δεν λημματογραφούν καθόλου τη γραφή με ύψιλον), δεν εντοπίζεται από το ΛΝΕΓ ως ένα σημείο που αξίζει να τονιστεί (με κάποια σημείωση ή πλαίσιο).

Τέλος να προσθέσω ότι ο Βοστανζόγλου, πέρα από τις δύο σημασίες τής γλισχρότητας που έχουμε σήμερα (πενιχρότητα και ολιγότητα), παραθέτει κι άλλη μία (φιλαργυρία).

[nickel]

υπερσκελίζω (http://www.google.com/search?hl=en&safe=off&rlz=1B3GGGL_enGR256GR256&num=50&q=%CF%85%CF%80%CE%B5%CF%81%CF%83%CE%BA%CE%AD%CE%BB%CE%B9%CF%83%CE%B5++&btnG=Search) τους ανταγωνιστές
(Το ρήμα, μόνο στο Αντίστροφο)
Το ουσιαστικό υπερσκέλιση, πουθενά.

[Zazula]

ΟΚ, αλλά τι ακριβώς σημαίνει το υπερσκελίζω (και πώς διαφοροποιείται από το υποσκελίζω, γιατί δεν κατάλαβα); Και, δεδομένου ότι το υποσκελίζω αποδίδει το supplant, σε τι αντιστοιχεί το υπερσκελίζω;

[nickel]

Αντιλαμβάνομαι (http://www.google.com/search?hl=en&safe=off&rlz=1B3GGGL_enGR256GR256&num=50&q=%2B%CF%85%CF%80%CE%B5%CF%81%CF%83%CE%BA%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CE%B6%CE%BF%CF%85%CE%BD+OR+%2B%CF%85%CF%80%CE%B5%CF%81%CF%83%CE%BA%CE%AD%CE%BB%CE%B9%CF%83%CE%B5+OR+%2B%CF%85%CF%80%CE%B5%CF%81%CF%83%CE%BA%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CF%83%CE%BF%CF%85%CE%BD+OR+%2B%CF%85%CF%80%CE%B5%CF%81%CF%83%CE%BA%CE%B5%CE%BB%CE%AF%CF%83%CE%B5%CE%B9&btnG=Search) ότι χρησιμοποιείται με τη σημασία υπερβαίνω, ξεπερνώ, π.χ.

τα δυνητικά οφέλη υπερσκελίζουν τον κίνδυνο
τα κρατικά ομόλογα υπερσκελίζουν σε απόδοση την αντίστοιχη των μετοχών
Τα blogs έχουν κερδίσει τον δικό τους διακριτό χώρο στο τοπίο της ενημέρωσης και σε κάποιες περιπτώσεις έχουν ήδη υπερσκελίσει τα κλασικά μέσα (ίσως εννοεί «υποσκελίσει», ίσως όχι)
τα κράτη μέλη έχουν λάβει μέτρα που υπερσκελίζουν κατά το μάλλον ή ήττον τις διατάξεις της (παρακάμπτουν)

Είναι το ίδιο με το υποσκελίζω; (ΛΚΝ: με πλάγια και συνήθ. αθέμιτα μέσα παίρνω τη θέση η οποία κανονικά ανήκε σε κπ. άλλο: Τον υποσκέλισαν οι επιτήδειοι. Κατάφερε να αναδειχτεί υποσκελίζοντας και ικανότερους και αρχαιότερους από αυτόν.)

[Zazula]

Δηλαδή φτιάξαμε το υπερσκελίζω για να έχουμε οπωσδήποτε ένα εις -σκελίζω χωρίς τη σημασία τού «με πλάγια μέσα»; Και γιατί δηλαδή — δεν μας έφταναν τα υπερκερώ & υπερφαλαγγίζω (http://www.lexilogia.gr/forum/showthread.php?t=920); :D

Θα μου πεις, βέβαια: Και γιατί το κουράζεις τόσο; Μα γιατί ο μόνος τρόπος να αντιληφθεί κανείς το νόημα του υπερσκελίζω περνά μέσα από τη γνώση τού υποσκελίζω — και θα πρέπει να δύναται επιπρόσθετα να υποθέσει ότι η αλλαγή τού προθήματος δεν μεταβάλλει το νόημα «υπερβαίνω, ξεπερνώ», αλλ' απλώς αφαιρεί το κακόσημο «με πλάγια μέσα» και μας το προσφέρει ουδέτερο: έχω μεγαλύτερο διασκελισμό ή ταχύτερο βηματισμό και εντέλει υπερτρέχω (Δημητράκος) κάποιον άλλον. Τέλος πάντων, τι να κάνουμε, θα το υποστούμε κι αυτό. :) Δώσε και κάνα αγγλικό αντίστοιχο, πάντως (ναι, ναι, βάλε ξεπερνώ στο λεξικό και θα τα βρεις όλα :D).

Χε χε, αφού υπερσκελής είναι ο έχων υπερμεγέθη σκέλη, το υπερσκελίζω δεν θα έπρεπε να περιγράφει αυτό που έκανε ο Προκρούστης; :p

[nickel]

:(
Κι εγώ που έλεγα ότι σου έκανα δώρο μετά από αυτό που είχες πει κάποτε...


Καλά, κατάλαβα — θα χρησιμοποιώ το υπερφαλαγγίζω για να 'μαι σίγουρος. :p (Μόνο μην τύχει κάνα outflank σε υπότιτλους... :D)

[Zazula]

Ε, δεν είμαι δα και κάνας αχάριστος να μην ευχαριστήσω για το δώρο μου — άλλωστε είναι δύο χαρακτήρες βραχύτερο! :)

[nickel]

νταμπλούχος (http://www.google.com/search?q=%CE%BD%CF%84%CE%B1%CE%BC%CF%80%CE%BB%CE%BF%CF%8D%CF%87%CE%BF%CF%82&sourceid=navclient-ff&ie=UTF-8&rlz=1B3GGGL_enGR256GR256) = ομάδα που κέρδισε, μέσα στην ίδια περίοδο, τον τίτλο και του πρωταθλητή και του κυπελλούχου· κατ' επέκταση, οποιοσδήποτε κερδίζει δύο τίτλους σε παρεμφερείς δραστηριότητες μέσα στην ίδια χρονική περίοδο. [από το νταμπλ, αγγλ. double + –ούχος, όπως τιτλούχος].

Α, ΟΚ, ήθελα να βεβαιωθώ ότι είχαμε επισημάνει την απουσία της λέξης από τα λεξικά (από πέρυσι!).

Εκεί χρειάστηκαν 34 πέναλτι για να κριθεί ο νικητής δια χειρός και δια ποδός Νικοπολίδη, ο οποίος πρώτα απέκρουσε την εκτέλεση του Πελετιέρι και εν συνεχεία έδωσε το νταμπλ στον Ολυμπιακό.
http://www.in.gr/sports/article.asp?lngEntityID=1009854&lngDtrID=1105

Νταμπλούχος με τα όλα του ο Νικοπολίδης!

[stathis]

Νταμπλούχος με τα όλα του ο Νικοπολίδης!Με χέρια και με πόδια, κυριολεκτικά.

[Zazula]

Δεν ξέρω αν είναι δικαιολογημένο να με εκπλήσσουν τα πολλά (1160, για την ακρίβεια) ευρήματα της φράσης λάσπη στον ανεμιστήρα (http://www.google.co.uk/search?hl=en&q=%22%CE%BB%CE%AC%CF%83%CF%80%CE%B7+%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%BD+%CE%B1%CE%BD%CE%B5%CE%BC%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%AE%CF%81%CE%B1%22&meta=). Για μένα είναι καινούργια. Γνωρίζετε σεις κάτι;

[Alexandra]

Η έννοια του αγγλικού ιδιωματισμού δεν είναι "πετάω λάσπη σε κάποιον".
when the shit hits the fan
when all the expected trouble materializes. When the shit hits the fan, you had better be prepared to support those of us who are involved in this mess.
Υπάρχει επίσης το:
something hits the fan
bad things develop or suddenly become known
Αλλά έχει αναφερθεί ξανά εδώ:
http://www.lexilogia.gr/forum/showthread.php?p=16560#post16560

[Zazula]

Α, κάτι τέτοιο είχα υποψιαστεί κι εγώ: ότι μας άρεσε η νοερή εικόνα που δημιουργεί ο ανεμιστήρας τού when the shit hits the fan, και τον χρησιμοποιήσαμε για μία νέα φράση (που δεν είναι μετάφραση της αγγλικής). Βέβαια, υπάρχει και αυτό (https://www.xing.com/app/forum?op=showarticles;id=1606740;articleid=2631538):
Listen your detractors and make them feeling they are the best in the world, then take a strong position against them with your supporters (the so-called "mud-in-the-fan" method).

Να σημειωθεί επίσης πως υπάρχουν ευρήματα και για το mud hits the fan (http://www.google.co.uk/search?hl=en&q=%22mud+hits+the+fan%22&meta=).

[Zazula]

Τον όρο πανωλεθρίαμβος τον είχε σκαρφιστεί ο diceman (http://www.lexilogia.gr/forum/member.php?u=27) πριν από δύο χρόνια: http://www.translatum.gr/forum/index.php/topic,678.msg71594.html#msg71594 Σήμερα έχει τον εκπληκτικό αριθμό των 6.070 ανευρέσεων (http://www.google.com/search?hl=en&rls=com.microsoft%3Aen-us&q=%CF%80%CE%B1%CE%BD%CF%89%CE%BB%CE%B5%CE%B8%CF%81%CE%AF%CE%B1%CE%BC%CE%B2%CE%BF%CF%82)! Και να φανταστεί κανείς ότι δεν έχει ακόμη λημματογραφηθεί στο slang.gr, οπότε και θα γίνει ακόμη δημοφιλέστερος (ο όρος, εννοείται — ο diceman είναι ήδη). :D Και, φυσικά, αποτελεί την τέλεια μονολεκτική περιγραφή για την ελληνική συμμετοχή στη Γιουροβίζιον. :)

[Zazula]

Νεοδεκεμβριανά (http://www.google.com/search?q=%CE%BD%CE%B5%CE%BF%CE%B4%CE%B5%CE%BA%CE%B5%CE%BC%CE%B2%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CE%AC&rls=com.microsoft:en-us&ie=UTF-8&oe=UTF-8&startIndex=&startPage=1)
Τα επεισόδια στην Αθήνα που έγιναν το Δεκέμβρη του 2008 (http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A4%CE%B1%CF%81%CE%B1%CF%87%CE%AD%CF%82_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%94%CE%B5%CE%BA%CE%B5%CE%BC%CE%B2%CF%81%CE%AF%CE%BF%CF%85_2008_%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD_%CE%95%CE%BB%CE%BB%CE%AC%CE%B4%CE%B1), σε αντιδιαστολή με τα γνωστά Δεκεμβριανά τού 1944 (http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%94%CE%B5%CE%BA%CE%B5%CE%BC%CE%B2%CF%81%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CE%AC).

[nickel]

Ελλαδέμπορος (http://www.google.com/search?hl=en&safe=off&rlz=1B3GGGL_enGR256GR256&num=50&q=%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B1%CE%B4%CE%AD%CE%BC%CF%80%CE%BF%CF%81%CE%BF%CF%82+OR+%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B1%CE%B4%CE%AD%CE%BC%CF%80%CE%BF%CF%81%CE%BF%CF%85+OR+%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B1%CE%B4%CE%AD%CE%BC%CF%80%CE%BF%CF%81%CE%BF+OR+%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B1%CE%B4%CE%AD%CE%BC%CF%80%CE%BF%CF%81%CE%BF%CE%B9+OR+%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B1%CE%B4%CE%AD%CE%BC%CF%80%CE%BF%CF%81%CF%89%CE%BD+OR+%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B1%CE%B4%CE%AD%CE%BC%CF%80%CE%BF%CF%81%CE%BF%CF%85%CF%82&btnG=Search&aq=f&oq=&aqi=) = Έλληνας πατριδοκάπηλος

[stathis]

Τον όρο πανωλεθρίαμβος τον είχε σκαρφιστεί ο diceman (http://www.lexilogia.gr/forum/member.php?u=27) πριν από δύο χρόνια: http://www.translatum.gr/forum/index.php/topic,678.msg71594.html#msg71594 Σήμερα έχει τον εκπληκτικό αριθμό των 6.070 ανευρέσεων (http://www.google.com/search?hl=en&rls=com.microsoft%3Aen-us&q=%CF%80%CE%B1%CE%BD%CF%89%CE%BB%CE%B5%CE%B8%CF%81%CE%AF%CE%B1%CE%BC%CE%B2%CE%BF%CF%82)!Δεν ξέρω πόσες είναι οι σχετικές εμφανίσεις, αλλά ο «Πανωλεθρίαμβος» θα είναι ο τίτλος του τρίτου μέρος της επικής αυτοβιογραφίας του Κωνσταντίνου Τζούμα (ξέρετε, αυτής με το απόλυτο ρεκόρ πηδημάτων ανά σελίδα).
(Όταν κάνω πάντως κλικ στο Google link του Ζάζουλα, βλέπω «μόνο» 5.480 ανευρέσεις.)

Η Αλεξάνδρα βλέπει 5.580 και ο nickel 5.540. (29/5/09, ώρα 15:30)

[nickel]

λεξιλογιστική (η) η περί λέξεων λογιστική· η αριθμητική προσέγγιση σε γλωσσικά θέματα, όπως π.χ. όταν μετράμε τον πλούτο μιας γλώσσας με γνώμονα τον, συνήθως αυθαίρετο, αριθμό λέξεων της γλώσσας ή όταν κρίνουμε την εγκυρότητα μιας λέξης, όρου, χρήσης κ.λπ. βάσει των ευρημάτων στο διαδίκτυο (χρησιμοποιείται και ως επίθ. λεξιλογιστικός -ή -ό): Η Λεξιλογία προτιμά τις λεξιλογικές από τις λεξιλογιστικές προσεγγίσεις.

[Zazula]

λεξιλογιστική (η) η περί λέξεων λογιστική.
Να μην συγχέεται με lexilogistics· διαχείριση εφοδιαστικής αλυσίδας των Λεξιλόγων: Να βγούμε απόψε για μπίρες, nickel, αλλά σίγουρα θα 'μαστε εντάξει από lexilogistics;

[nickel]

Προτείνω να ξαναμπεί στα λεξικά η αρχαία σκωραμίδα (http://www.livepedia.gr/index.php/%CE%A3%CE%BA%CF%89%CF%81%CE%B1%CE%BC%CE%AF%CE%B4%CE%B1), να ξέρει ο κόσμος ότι είναι το καθίκι (chamber pot ή, στα νοσοκομεία, bed pan, κοινώς πάπια).

[Zazula]

Η σκωραμίδα χρησιμοποιείται σε προδιαγραφές (έτσι την έμαθα κι εγώ).

[nickel]

Η σκωραμίδα χρησιμοποιείται σε προδιαγραφές (έτσι την έμαθα κι εγώ).

Και ο φωριαμός, τον οποίο όμως εδέησαν και τον έβαλαν στα λεξικά.

«Προδιαγραφές»: η μαγική λέξη για να καταλαβαίνει κανείς το ρόλο της ΕΛΕΤΟ.

[Costas]

Χα! κάποτε πουλούσα πλυντήρια σκωραμίδων (ου μην αλλά και ουροδοχείων) στα νοσοκομεία!

Θα τρελαθώ: η λέξη επανένωση δεν υπάρχει ούτε στο ΛΚΝ ούτε στο ΛΝΕΓ!

[nickel]

η λέξη επανένωση δεν υπάρχει ούτε στο ΛΚΝ ούτε στο ΛΝΕΓ!
Στο ΛΝΕΓ έχει μπει στα λεγόμενα αποσπασμένα λήμματα, δηλ. «λήμματα με απολύτως διαφανή, οιονεί αυτονόητη για τον ομιλητή σημασία, που δεν έχουν ανάγκη ερμηνεύματος». Παράγωγες ή σύνθετες λέξεις όπως ανοσήλευτος, αλληλοσφαγή, αντιδικτατορικός κ.ά. Τα μαζεύει στο κάτω μέρος της σελίδας, όπως κάνουν κι άλλα γνωστά λεξικά, π.χ. το μεγάλο Webster.

[Costas]

Α, μάλιστα! Προφανώς δεν είναι το ίδιο αυτονόητη η σημασία του "επανεκτύπωση":

επανέκδοση - επανεκτύπωση - ανατύπωση. Η λ. ανατύπωση δηλώνει την μετά ή άνευ διορθώσεων (κυρίως τυπoγραφικών) εκ νέου εκτύπωση ενός εντύπου (βιβλίου, σειράς κλπ.) κατά τρόπο που δεν διαφέρει (σε περιεχόμενο και σε εκδοτική εμφάνιση) από την προηγούμενη έκδοση. Η επανεκτύπωση δηλώνει την εκ νέου εκτύπωση, συνήθ. με μεταβολές στη μορφή τού κειμένου. Αντίθετα, η επανέκδοση προϋποθέτει συνήθ. μεγαλύτερες ή μικρότερες διαφορές ενός εντύπου από την προηγούμενή του έκδοση. Γι' αυτό και η επανέκδοση ή οι επανεκδόσεις ενός βιβλίου είναι εξαιρετικού ενδιαφέροντος και δηλώνονται πάντοτε βιβλιογραφικώς (συνήθ. με έναν δείκτη πάνω στη χρονολογία εκδόσεως· π.χ. 19782 ή 19904), ενώ η ανατύπωση ή οι ανατυπώσεις μπορεί και να μη δηλώνονται.

if you know what I mean...

Btw, υπάρχει δυνατότητα να μπουν τα superscript-subscript στην εργαλειοθήκη μας;

[Zazula]

Αυτονόητη είναι η επανένταξη, που την έχουν όλα τα λεξικά. Λέξη χωρίς πρακτική σημασία είναι η επανίδρυση, όταν εκφέρεται από πολιτικούς. Απλώς τους διέφυγε η επανένωση, αλλά αγνοώ τι ισχύει στη Γ' Έκδοση του ΛΝΕΓ. Στο ΛΚΝ απλώς πατάς το κουμπάκι που λέει «Αποστολή στα corpora», μπας και τη βάλουν.

[drsiebenmal]

Btw, υπάρχει δυνατότητα να μπουν τα superscript-subscript στην εργαλειοθήκη μας;

+1 σε αυτό (to that, δηλαδή..)

[Costas]

Να μπει στο ΛΚΝ η λέξη ντάνα, και η λέξη αμελλητί (ίσως και να βγει η λέξη 'αμελητί'...)

[Zazula]

Ναι, η ιστορία με το αμελητί του ΛΚΝ είναι παλιά: http://www.translatum.gr/forum/index.php?topic=12949.0. :)

[SBE]

Να μπει στο ΛΚΝ η λέξη ντάνα, και η λέξη αμελλητί (ίσως και να βγει η λέξη 'αμελητί'...)

ντάνα όπως λέμε μια ντάνα κρασί; Μια ντάνα ψωμιά;

[tsioutsiou]

όπως λέμε (νταρ)Ντάνα (en.wikipedia.org/wiki/Dana_International)
Μάλλον νταμιζάνα για το κρασί

[nickel]

Καλημέρα. Θα ήταν πολύ περίεργο να λείπει η ντάνα (http://www.komvos.edu.gr/dictonlineplsql/simple_search.display_full_lemma?the_lemma_id=29718&target_dict=1) (η δική μας, όχι η Ιντερνάσιοναλ) από το ΛΚΝ.

ντάνα η [dána] O25 : στοίβα από όμοια αντικείμενα, συνήθ. εμπορεύματα: Ντάνες από φύλλα χαρτιού / από πλάκες ξύλου. [ιταλ. tana `βαθιά τρύπα στο χώμα, λουρίδα υφάσματος΄, με ηχηροπ. του αρχικού [t > d] από συμπροφ. με το άρθρο στην αιτ. [tin-ta > tinda > tin-da]]

Ντάνα βιβλία. Όποιος έχει βιβλία, έχει και ντάνες.

Με το αμελλητί, το πρόβλημα είναι ότι στο ΛΚΝ μπερδεύτηκαν και έβαλαν το αμελητί, που δεν χρησιμοποιείται πια. Επανάληψη λοιπόν:

αμελλητί : χωρίς αργοπορία ή αναβολή (ΛΝΕΓ) | χωρίς χρονοτριβή, αμέσως (Μείζον)

αμελητί : (λόγ.) αφρόντιστα (ΛΚΝ)

Το πρώτο από το αρχαίο «αμέλλητος» (που πρέπει να γίνει τώρα, όχι στο μέλλον) και το δεύτερο σχετίζεται με τα αμελώ, αμελής.

Με την ευκαιρία, μια παρεμφερής διαφορά με τα ομόηχα:

Τι μέλλει γενέσθαι; || Καημένε Αθανασόπουλε (http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%94%CE%B7%CE%BC%CE%AE%CF%84%CF%81%CE%B7%CF%82_%CE%91%CE%B8%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%83%CF%8C%CF%80%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%BF%CF%82), τι σου 'μελλε να πάθεις...
Δεν με μέλει τι θα γίνει. || Εσένα τι σε μέλει; || Η κυρία δεν με μέλει (έτσι πρέπει να γράφεται η ελληνική εκδοχή τού Madame Sans Gêne τού Σαρντού (http://en.wikipedia.org/wiki/Victorien_Sardou))
Γλυκάθηκε η γριά στο μέλι, θα φάει και το κουβέλι. | Έμαθε η γριά στο μέλι, σώνει και καλά το θέλει. (Hook him on the milk, he'll buy the cow)

[nickel]

3.000 ΝΕΟΛΟΓΙΣΜΟΥΣ περιλαμβάνει το Λεξικό της Γλώσσας των Νέων, που καταρτίζει το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Πατρών.

Από τα Νέα (http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4531976&ct=1).

[nickel]

Δεν υπάρχουν στα (δικά μου) λεξικά, αλλά πού θα πάει (ή θα μπουν ή θα αποκτήσω πιο φρέσκα λεξικά).

θυματοποιώ. Αναπόφευκτη απόδοση του victimize. Όταν ο θύτης (victimizer) βασανίζει, ταλαιπωρεί, κατατρέχει άδικα κάποιον άλλο (το θύμα, the victim), τον θυματοποιεί.
Ουσιαστικό: θυματοποίηση, victimization.
Οι λέξεις στα αγγλικά από το 1830-40.
Ας σημειωθεί ότι ο θύτης (θηλ. θύτρια) έχει διπλή σημασία (από ΛΚΝ):
1. ο ιερέας ο οποίος τελούσε τη θυσία· θυσιαστής = sacrificer, sacrificial priest.
2. (μτφ.) αυτός που διέπραξε μια βίαιη ή εγκληματική ενέργεια εναντίον κάποιου: Βάζεις στην ίδια μοίρα τους θύτες και τα θύματα;
Έτσι δεν χρειάστηκε να φτιάξουμε *θυματοποιητή.

[Zazula]

Και αυτοθυματοποίηση (http://www.google.com/search?q=%CE%B1%CF%85%CF%84%CE%BF%CE%B8%CF%85%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%AF%CE%B7%CF%83%CE%B7&rls=com.microsoft:en-us&ie=UTF-8&oe=UTF-8&startIndex=&startPage=1), θυματοποιούμαι (http://www.google.com/search?q=%CE%B8%CF%85%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%BF%CF%8D%CE%BC%CE%B1%CE%B9&rls=com.microsoft:en-us&ie=UTF-8&oe=UTF-8&startIndex=&startPage=1).

Προσθήκη για τα ψαχτήρια:
self-victimization = αυτοθυματοποίηση

[drsiebenmal]

--μάλλον κατευθείαν από αντίστοιχο διεθνές choreo(graphy)

κορεό (http://www.google.com/search?hl=el&q=%2B%22%CE%BA%CE%BF%CF%81%CE%B5%CF%8C%22&sourceid=navclient-ff&rlz=1B3GGGL_elGR209GR300&ie=UTF-8) είναι η χορογραφία που παρουσιάζεται στις κερκίδες αγωνιστικών χώρων από φιλάθλους με τη βοήθεια (κυρίως) χαρτονιών και υφασμάτων.

Πολλά σημερινά δημοσιεύματα:

O κόσμος του Ολυμπιακού στο γήπεδο "Γεώργιος Καραϊσκάκης" έδωσε το δικό του ρεσιτάλ· εντυπωσιακό κορεό "Αttack now" ετοίμασαν οι οργανωμένοι ...
Σχετικά με το χθεσινό παιχνίδι η καλύτερη και μεγαλύτερη πετυχημένη κορεό στην Ελλάδα έγινε από τους οπαδούς του Ολυμπιακού...


Εδώ (http://www.redplanet.gr/html/ent/075/ent.253075.asp) το αντικείμενο. Προσοχή: Ενοχλητικό και αλλεργιογόνο για μη ολυμπιακούς.

Στα γκουγκλοευρήματα υπάρχουν και μερικά που αναφέρονται σε παραδοσιακούς κορεούς... :)

[Zazula]

Επιθετικογενής (http://www.google.com/search?q=%CE%B5%CF%80%CE%B9%CE%B8%CE%B5%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%B3%CE%B5%CE%BD%CE%AE%CF%82&rls=com.microsoft:en-us&ie=UTF-8&oe=UTF-8&startIndex=&startPage=1) και αμυντικογενής (http://www.google.com/search?q=%CE%B1%CE%BC%CF%85%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%B3%CE%B5%CE%BD%CE%AE%CF%82&rls=com.microsoft:en-us&ie=UTF-8&oe=UTF-8&startIndex=&startPage=1). :)

[daeman]

Μπράβο, Ζαζ, χρόνια τώρα τ' ακούμε αυτά τα ανήκουστα!
Και σύμφωνα με το ΛΜΠΣ (Λεξικό της Μεγάλης της Πανάθας Σχολής (http://www.phorum.gr/viewtopic.php?f=14&t=141701&start=0)), κλίνεται ως εξής :p:
Ο επιθετικογενούς
Του επιθετικογενή
Τον επιθετικογενής
Τω επιθετικογενά
Ω! επιθετικογενέ!
Ρε μπας και είναι ο Αριστοτέλης Ων συντάκτης στο Derby;

[nickel]

Η γενική «του επιθετικογενή» είναι όχι μόνο μια εικόνα από το μέλλον αλλά και από το παρόν της γλώσσας. Από την άλλη, κοιτάζω χρήσεις αυτών των επιθέτων και δεν βρίσκω ούτε μία που να μου κάθεται καλά. Αλλά δεν πρόκειται να ζητήσουν την άδεια μας.

[stathis]

Επιθετικογενής (http://www.google.com/search?q=%CE%B5%CF%80%CE%B9%CE%B8%CE%B5%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%B3%CE%B5%CE%BD%CE%AE%CF%82&rls=com.microsoft:en-us&ie=UTF-8&oe=UTF-8&startIndex=&startPage=1) και αμυντικογενής (http://www.google.com/search?q=%CE%B1%CE%BC%CF%85%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%B3%CE%B5%CE%BD%CE%AE%CF%82&rls=com.microsoft:en-us&ie=UTF-8&oe=UTF-8&startIndex=&startPage=1). :)Το ποστάρισες τελικά, δεν άντεξες!
Κι όπως λέγαμε άλλωστε, γιατί "αμυντικογενής" και όχι "αμυνογενής"; :)


Από την άλλη, κοιτάζω χρήσεις αυτών των επιθέτων και δεν βρίσκω ούτε μία που να μου κάθεται καλά.Αν μιλάμε γενικά για τα -γενής (no pun intended), εμένα δεν μου κάθεται καλά ούτε η ερωτογενής ζώνη.
(Αναφέρομαι φυσικά στο σημαίνον και όχι στο σημαινόμενο.)

[drsiebenmal]

Λίρα εκατό ο Γκαλέτι... ...ο Κατσουράνης λίρα εκατό για την Μπενφίκα... αλλά και ...ο Μιχάλης [Λιάπης] λίρα εκατό για την μετακαραμανλική εποχή.

Η άκλιτη φράση λίρα εκατό (http://www.google.com/search?source=ig&hl=el&rlz=1G1GGLQ_ELGR283&=&q=%2B%22%CE%BB%CE%AF%CF%81%CE%B1+%CE%B5%CE%BA%CE%B1%CF%84%CF%8C%22&btnG=%CE%91%CE%BD%CE%B1%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7+Google&meta=lr%3D&aq=f&oq=) συνηθίζεται στους αθλητικούς χώρους για να περιγράψει κάτι ποιοτικά ανώτερο. Η προέλευσή της δεν είναι σαφής. Στο σχετικό λήμμα (http://www.slang.gr/lemma/show/lira_ekato_359:%CE%BB%CE%AF%CF%81%CE%B1_%CE%B5%CE%BA%CE%B1%CF%84%CF%8C) στο slang.gr δίνεται ο ορισμός ατόφια καλό/χρήσιμο και υπάρχει επίσης το εξής σχόλιο:

Η φράση ενίοτε συνεχίζεται και ως εξής: "Λίρα εκατό, παλαιάς κοπής μάλιστα!"
Πιθανότατα η φράση αναφέρεται στην τουρκική χρυσή λίρα και όχι στην βρετανική λίρα (sovereign) που δεν είχε πάνω αποτυπωμένη αριθμητική αξία.
1 χρυσή τουρκική λίρα ισοδυναμούσε με 100 γρόσια (διαφοροποιούνταν αναλόγως κατά καιρούς) και πιθανόν σε αυτήν την αναλογία να οφείλεται η επικράτηση της φράσης.

Η άποψη αυτή φαίνεται να περιέχει μια αντίφαση, καθώς η έκφραση «παλαιάς κοπής» αφορά τις λίρες Αγγλίας (όπως φαίνεται από το σχετικό δελτίο τιμών (http://www.bankofgreece.gr/Pages/el/Markets/LIRA/DispItem.aspx?FltFld=ID&FltVal=95) που καταρτίζει η Τράπεζα της Ελλάδος).

[Rogerios]

Λίρα εκατό ο Γκαλέτι... ...ο Κατσουράνης λίρα εκατό για την Μπενφίκα...

Ενίσταμαι, Δρ, για τη δυσμενή μεταχείριση που υφίσταται η ομάδα μου! Εντάξει ο Γκαλέτι για σας, αλλά ο Κ. μόνο για τη Μπενφίκα ήταν λίρα εκατό;:)

[drsiebenmal]

Ενίσταμαι, Δρ, για τη δυσμενή μεταχείριση που υφίσταται η ομάδα μου! Εντάξει ο Γκαλέτι για σας, αλλά ο Κ. μόνο για τη Μπενφίκα ήταν λίρα εκατό;:)

Ρογήρε, κάτι ανακάλυψες! Η πρώτη αναφορά στην ομάδα σου είναι στην 8η σελίδα της αναζήτησης στον Γκούγκλη μου και δεν θα την έλεγα και απόλυτα θετική...

Και πάλι καλά που ο Λέτο του βγαίνει «λίρα εκατό» αλλιώς η εικόνα θα ήταν ακόμα πιο γκρίζα...
Μήπως επειδή είσαστε του (πετρο)δολαρίου; :)

Πολλές είναι και οι κυπριακές αναφορές... Μήπως τελικά είναι λίρα Κύπρου;

[Zazula]

Η άκλιτη φράση λίρα εκατό (http://www.google.com/search?source=ig&hl=el&rlz=1G1GGLQ_ELGR283&=&q=%2B%22%CE%BB%CE%AF%CF%81%CE%B1+%CE%B5%CE%BA%CE%B1%CF%84%CF%8C%22&btnG=%CE%91%CE%BD%CE%B1%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7+Google&meta=lr%3D&aq=f&oq=) συνηθίζεται στους αθλητικούς χώρους για να περιγράψει κάτι ποιοτικά ανώτερο. Η προέλευσή της δεν είναι σαφής. Στο σχετικό λήμμα (http://www.slang.gr/lemma/show/lira_ekato_359:%CE%BB%CE%AF%CF%81%CE%B1_%CE%B5%CE%BA%CE%B1%CF%84%CF%8C) στο slang.gr δίνεται ο ορισμός ατόφια καλό/χρήσιμο και υπάρχει επίσης το εξής σχόλιο:

Η φράση ενίοτε συνεχίζεται και ως εξής: "Λίρα εκατό, παλαιάς κοπής μάλιστα!"
Πιθανότατα η φράση αναφέρεται στην τουρκική χρυσή λίρα και όχι στην βρετανική λίρα (sovereign) που δεν είχε πάνω αποτυπωμένη αριθμητική αξία.
1 χρυσή τουρκική λίρα ισοδυναμούσε με 100 γρόσια (διαφοροποιούνταν αναλόγως κατά καιρούς) και πιθανόν σε αυτήν την αναλογία να οφείλεται η επικράτηση της φράσης.
Η άποψη αυτή φαίνεται να περιέχει μια αντίφαση, καθώς η έκφραση «παλαιάς κοπής» αφορά τις λίρες Αγγλίας (όπως φαίνεται από το σχετικό δελτίο τιμών (http://www.bankofgreece.gr/Pages/el/Markets/LIRA/DispItem.aspx?FltFld=ID&FltVal=95) που καταρτίζει η Τράπεζα της Ελλάδος).
H φράση «λίρα εκατό» συνηθίζεται πολύ και στη σλανγκ τού εμπορίου (ίσως μάλιστα —αυτό πιστεύω προσωπικά—, από εκεί να ξεκίνησε) δηλώνοντας τον αξιόπιστο, εχέγγυο [ΣτΖ: Γιατί το ΛΚΝ δίνει μόνο το ουσ. (το) εχέγγυο, κι όχι και το επίθετο;] επιχειρηματία ή επαγγελματία, αυτόν που μπορείς να τον εμπιστευτείς ότι θα πληρώσει ή αποδώσει τα υπεσχημένα.

[nickel]

...δηλώνοντας τον αξιόπιστο, εχέγγυο [ΣτΖ: Γιατί το ΛΚΝ δίνει μόνο το ουσ. (το) εχέγγυο, κι όχι και το επίθετο;] επιχειρηματία ή επαγγελματία, αυτόν που μπορείς να τον εμπιστευτείς ότι θα πληρώσει ή αποδώσει τα υπεσχημένα.
Ίσως επειδή οι περισσότεροι χρησιμοποιούν το «φερέγγυος». Μια ματιά στο διαδίκτυο μού έδειξε πολύ λίγα ευρήματα για το επίθετο. Από την άλλη, τα άλλα τρία λεξικά (ΛΝΕΓ, Μείζον, Κριαράς) κρατούν και το επίθετο.

[drsiebenmal]

...1 χρυσή τουρκική λίρα ισοδυναμούσε με 100 γρόσια (διαφοροποιούνταν αναλόγως κατά καιρούς)...

Σύμφωνα με αυτό εδώ (http://en.wikipedia.org/wiki/Turkish_kuru%C5%9F#Coinage) πάντως, In 1844, the Turkish gold lira was introduced as the new standard denomination. It was divided into 100 kuruş and the kuruş continued to circulate until the 1970s. Αν αναλογιστεί κανείς ότι εκείνη την εποχή το μεγαλύτερο μέρος της σημερινής ελληνικής επικράτειας και η Κύπρος ανήκαν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, όπου ζούσε και το μεγαλύτερο μέρος του ελληνόφωνου πληθυσμού, τελικά δεν είναι καθόλου απίθανο να υπήρξε η έκφραση (μία) λίρα (=) εκατό (γρόσια) που εμπλουτίστηκε αργότερα (ίσως πρόσφατα) με τα περί «παλαιάς κοπής».

Αυτό συμβαδίζει και με την παρατήρηση του Ζαζ περί χρήσης από τον εμπορικό κόσμο.

[Zazula]

Δεν είναι καθόλου απίθανο να υπήρξε η έκφραση (μία) λίρα (=) εκατό (γρόσια) που εμπλουτίστηκε αργότερα (ίσως πρόσφατα) με τα περί «παλαιάς κοπής».
Γενικά η προσθήκη του χαρακτηρισμού «παλαιάς κοπής» σε κάτι που σχετίζεται με λίρες λειτουργεί επιτατικά, τονίζει (ακόμη περισσότερο) την αξία. Δεν είναι υποχρεωτικό να συνδέεται με την προέλευση της συγκεκριμένης φράσης.

[drsiebenmal]

Γενικά η προσθήκη του χαρακτηρισμού «παλαιάς κοπής» σε κάτι που σχετίζεται με λίρες λειτουργεί επιτατικά, τονίζει (ακόμη περισσότερο) την αξία. Δεν είναι υποχρεωτικό να συνδέεται με την προέλευση της συγκεκριμένης φράσης.

Ενώ έχεις δίκιο για την επιτατική χρήση του χαρακτηρισμού «παλαιάς κοπής» για τις λίρες (και όχι μόνο, βλέπε π.χ. και «άνδρας παλαιάς κοπής (http://www.google.com/search?hl=el&q=%CE%AC%CE%BD%CE%B4%CF%81%CE%B1%CF%82+%CF%80%CE%B1%CE%BB%CE%B1%CE%B9%CE%AC%CF%82+%CE%BA%CE%BF%CF%80%CE%AE%CF%82&sourceid=navclient-ff&rlz=1B3GGGL_elGR209GR300&ie=UTF-8)»), έχω την ατεκμηρίωτη αίσθηση ότι πρόκειται για διάκριση που καθιερώθηκε για να ξεχωρίζει τις μεταπολεμικές λίρες της Ελισάβετ Β' από τις προπολεμικές λίρες Αγγλίας, επειδή κατά τη διάρκεια του β' παγκ. πολέμου είχαν κυκλοφορήσει και πολλές λιποβαρείς πλαστές (οι λεγόμενες «ιταλικές»).

[Zazula]

Αυτό που εννοούσα, Δρ7χ, είναι ότι η έκφραση μπορεί να γεννήθηκε μεν από την τουρκική λίρα, αλλά η επιτατική προσθήκη να μην έχει σχέση με την τουρκική λίρα.

[drsiebenmal]

Μα φυσικά, δεν διαφώνησα σε αυτό, ίσα-ίσα που συμφωνώ... :)

...που εμπλουτίστηκε αργότερα (ίσως πρόσφατα) με τα περί «παλαιάς κοπής».

[SBE]

Δόχτορα, η κοπή δεν εχει να κάνει με τις κάλπικες αλλά με την...κοπή. Στις αγγλικές χρυσές λίρες το σχεδιο του νομίσματος άλλαξε αρχές δεκαετάις του '70 που οι φιλτατοι Άγγλοι αποφάσισαν να χρησιμοποιούν στο εξής το δεκαδικό σύστημα. Το σχέδιο αυτό χρησιμοποιέιται από τότε. Επίσης για μερικά χρόνια δεν ε΄βγαλαν χρυσά νομίσματα, παλι αρ΄χες '70. Έτσι οι παλαιάς κοπής έιναι οι προ του '73 και οι νέας κοπής είναι οι μεταγενεστερες. Εννοείτια όσες εχουν απανω οποιοδνήποτε προηγήθηκε της Ελισάβετ είναι παλαιάς κοπής.

[drsiebenmal]

SBE, αν προσέξεις στο λίνκι που έδωσα για την τράπεζα της Ελλάδος και το ξαναδίνω πιο κάτω, θα δεις ότι οι κατηγορίες είναι τρεις: Ελισάβετ μετά το 73 (μετά τη μεταρρύθμιση όπως λες), Ελισάβετ πριν από το 73, και «παλαιάς κοπής» ξεχωριστά. Άρα, «παλαιάς κοπής» (για την ΤτΕ τουλάχιστον) είναι οι προελισαβετιανές (και μάλλον προπολεμικές, γιατί δεν φαντάζομαι --αν και δεν το ξέρω-- με τα μεταπολεμικά χάλια μαζί με το δελτίο στα πάντα να έκοβαν και λίρες στην BoE).


Η άποψη αυτή φαίνεται να περιέχει μια αντίφαση, καθώς η έκφραση «παλαιάς κοπής» αφορά τις λίρες Αγγλίας (όπως φαίνεται από το σχετικό δελτίο τιμών (http://www.bankofgreece.gr/Pages/el/Markets/LIRA/DispItem.aspx?FltFld=ID&FltVal=95) που καταρτίζει η Τράπεζα της Ελλάδος).

[SBE]

Απ'ότι βλέπω στις σημειώσεις μου, από το '32 μέχρι το '57 δεν εκδίδονταν χρυσά νομίσματα στο ΗΒ, εκτος από μια- δύο αναμνηστικές σειρές, που δε μετράνε γιατί έιναι συλλεκτικές.
Υποθέτω οι παλαιας κοπής περιλαμβανουν από το 19ο αιώνα (που έγινε συστηματοποίηση της κοπής) μέχρι το 1932. Δηλαδή είναι πολυ παλαιές. Άρα οι κατοχικές ήταν αποθέματα πολύ παλιά.

[Zazula]

στρεσογόνος (http://www.google.com/search?q=%CF%83%CF%84%CF%81%CE%B5%CF%83%CE%BF%CE%B3%CF%8C%CE%BD%CE%BF%CF%82&rls=com.microsoft:en-us&ie=UTF-8&oe=UTF-8&startIndex=&startPage=1)

[stathis]

στρεσογόνος (http://www.google.com/search?q=%CF%83%CF%84%CF%81%CE%B5%CF%83%CE%BF%CE%B3%CF%8C%CE%BD%CE%BF%CF%82&rls=com.microsoft:en-us&ie=UTF-8&oe=UTF-8&startIndex=&startPage=1)Όχι στρεσογενής;
;)

[Nabila]

Καλησπέρα σε όλους και καλώς σας βρήκα!
Είμαι καινούρια στην παρέα. Βρήκα αρκετά ενδιαφέροντα όσο γράφονται στα forums και θα ήθελα κι εγώ με τη σειρά μου να ρωτήσω κάτι. Οι λέξεις <κλωνοποίηση> και <κυβερνοχώρος> είναι νεολογισμοί ή τεχνικοί όροι;
Ευχαριστώ εκ των προτέρων

[drsiebenmal]

Γεια σου Nabila και καλωσόρισες!

Και οι δύο όροι που σε απασχολούν δεν είναι τυπικά «νεολογισμοί», αφού υπάρχουν ήδη στα λεξικά. Για παράδειγμα, στο ΛΚΝ, το Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής «Τριανταφυλλίδη» (που θα βρεις από εδώ (http://www.greek-language.gr/greekLang/index.html) στο διαδίκτυο και αξίζει να το συμβουλεύεσαι για τις απορίες σου, αν δεν έχεις στη διάθεσή σου άλλα μεγάλα σύγχρονα έντυπα ή ηλεκτρονικά λεξικά) βρίσκουμε:

κυβερνοχώρος ο (http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%CE%BA%CF%85%CE%B2%CE%B5%CF%81%CE%BD%CE%BF%CF%87%CF%8E%CF%81%CE%BF%CF%82&dq=) [kivernoxóros] Ο18 : (πληροφ.) ένας εικονικός, πλασματικός χώρος που δημιουργείται με τη χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή και συνήθ. σε σύνδεση με το ίντερνετ.
[λόγ. κυβερν(ητική) -ο- + χώρος μτφρδ. αγγλ. cyberspace (cyber < cybernetics, δες στο κυβερνητική)]

και

κλωνοποίηση η (http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%CE%BA%CE%BB%CF%89%CE%BD%CE%BF%CF%80%CE%BF%CE%AF%CE%B7%CF%83%CE%B7&dq=) [klonopíisi] Ο33 : (βιολ.) μέθοδος αναπαραγωγής οργανισμού (ή κυττάρου) από ένα μόνο άτομο με αποτέλεσμα να είναι γενετικά ταυτόσημο(ς) με αυτό· κλωνισμός: Οι απόψεις σχετικά με την ~, ιδιαίτερα όσον αφορά το ηθικό επίπεδο, διίστανται.
[λόγ. κλών(ος) 2 -ο- + -ποίηση μτφρδ. αγγλ. cloning < αγγλ. clone = κλώνος 2]

[nickel]

Καλώς όρισες, Nabila.

Τίθεται το ερώτημα: πότε ένας νεολογισμός παύει να είναι νεολογισμός; Δεν γνωρίζω αν τα ISO έχουν δώσει απάντηση. Η WIkipedia, πάντως, λέει το αόριστο:

When a word or phrase is no longer "new", it is no longer a neologism. Neologisms may take decades to become "old", however. Opinions differ on exactly how old a word must be to cease being considered a neologism; cultural acceptance probably plays a more important role than time in this regard.
Οι δύο παραπάνω όροι έχουν γενική αποδοχή και μάλιστα τους αναγνωρίζουν και οι μη ειδικοί. Είναι ωστόσο τεχνικοί όροι, όπως φαίνεται από το θεματικό πεδίο που συνοδεύει την καθεμία μέσα σε παρένθεση: «(πληροφ.)», «(βιολ.)».

[Ambrose]

Καλώς όρισες, Nabila.

Τίθεται το ερώτημα: πότε ένας νεολογισμός παύει να είναι νεολογισμός;

Όταν μπουν στα λεξικά ίσως;

[drsiebenmal]

Όταν μπουν στα λεξικά ίσως;

Συμφωνώ μαζί σου 100%, ίσως με μια διευκρίνιση για «γενικά» λεξικά (άλλωστε αυτό είναι και το πνεύμα της απάντησής μου), αλλά διαπιστώνω ότι είναι ασαφή ...τα ίδια τα λεξικά! Από το ΛΚΝ:

νεολογισμός ο (http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%CE%BD%CE%B5%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82&dq=) [neolojizmós] Ο17 : (γλωσσ.) αποτέλεσμα, προϊόν νεολογίας (http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%CE%BD%CE%B5%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%AF%CE%B1&dq=), λέξη ή έκφραση που έχει δημιουργηθεί πρόσφατα και είναι προϊόν σύνθεσης παλαιών στοιχείων της γλώσσας ή δάνειο ξένης γλώσσας.

[λόγ. < γαλλ. néologisme < néo- = νεο- + αρχ. λόγ(ος) -isme = -ισμός]
...όπου το ερώτημα είναι βέβαια, πόσο «πρόσφατα».

Στο ΛΝΕΓ (1η έκδ, 1998) που έχω, μάλιστα, ο σχηματισμός της λέξης κλωνοποίηση στις αρχές του 1990 για την απόδοση του cloning αναφέρεται ως παράδειγμα της νεολογίας --μαζί με τη λέξη υπολογιστής για την απόδοση του computer (ίσως η παρατήρηση αυτή έχει απαλειφθεί σε νεότερες εκδόσεις).

[Nabila]

Παιδιά σας ευχαριστώ για τη βοήθεια αλλά αυτό με τα λεξικά είναι λίγα.... ασαφές, συμφωνώ.
π.χ ο Μπαμπινιώτης καταχωρεί στο λεξικό του και τους νεολογισμούς, όπως η λέξη χάχας που είναι σαφώς νεολογισμός ή η λέξη ευρωστρατός. Δεν είμαι λοιπόν σίγουρη κατά πόσο σταματάει μια λέξη να είναι νεολογισμός όταν καταχωρείται στο λεξικό.

[Ambrose]

Η λέξη χάχας δεν είναι νεολογισμός (ούτε και ο ευρωστρατός πλέον).

Νεολογισμοί ονομάζονται οι νέες λέξεις που εισάγονται στο λεξιλόγιο μια γλώσσας (με τη διαδικασία της νεολογίας, ΛΝΕΓ). Όταν λοιπόν αυτή η νέα λέξη αρχίσει να διαδίδεται και να γίνεται ευρύτερα αποδεκτή από τη γλωσσική κοινότητα, τότε μπαίνει στα (γενικά) λεξικά. Τότε, μπορούμε με σχετική ασφάλεια να πούμε ότι έχει "παλιώσει".

[Zazula]

Η λέξη χάχας δεν είναι νεολογισμός.
Πάρα πολύ σωστά, τη βλέπω στο Πρωίας (1933): ο χάσκων, χάσκας || (συνεκδ.) βλαξ, ανόητος. :D

[Nabila]

Ambrose, δυστυχώς θα διαφωνήσω μαζί σου. Έχω στα χέρια μου ένα κείμενο (θα μπορούσα να το παραθέσω αλλά είναι στα ισπανικά και δεν ξέρω ποιός γνωρίζει) που αναφέρει σε γενικές γραμμές ότι νεολογισμός δεν είναι μόνο μια λέξη πρόσφατα δημιουργημένη, αλλά και η χρήση παλαιότερων λέξεων με καινούρια σημασία. Συνεχίζει λέγοντας ότι, οι νεολογισμοί είναι χρήσιμοι για να κάνουμε αναφορά σε εφευρέσεις, καινούρια φαινόμενα κ.λ.π., και τους προσαρμόζουμε σ' ενα νέο πολιτιστικό πλάισιο. Σαν καθαρό παράδειγμα νεολογισμού δίνει το λήμα <παγκοσμιοποίηση> που είναι πια εδώ και καιρό στα λεξικά μας.

[Nabila]

Ο χάσκων βγαίνει από το χάσκω. Ο χάχας, από το επιφώνημα χα, χα. Είναι διαφορετική λέξη

[Zazula]

Νεολογισμός δεν είναι μόνο μια λέξη πρόσφατα δημιουργημένη, αλλά και η χρήση παλαιότερων λέξεων με καινούρια σημασία.
Ε ναι, εννοείται — πιστεύω ότι παρόλο που δεν το αναφέρει ρητά ο Αμβρόσιος, θα συμφωνεί μαζί σου. :)

Ο χάσκων βγαίνει από το χάσκω. Ο χάχας, από το επιφώνημα χα, χα. Είναι διαφορετική λέξη
Nabila, τον ορισμό παρέθεσα (λήμμα χάχας).

[Ambrose]

Ambrose, δυστυχώς θα διαφωνήσω μαζί σου. Έχω στα χέρια μου ένα κείμενο (θα μπορούσα να το παραθέσω αλλά είναι στα ισπανικά και δεν ξέρω ποιός γνωρίζει) που αναφέρει σε γενικές γραμμές ότι νεολογισμός δεν είναι μόνο μια λέξη πρόσφατα δημιουργημένη, αλλά και η χρήση παλαιότερων λέξεων με καινούρια σημασία.

Μα το έχουμε ήδη πει αυτό. Αυτό είναι η διαδικασία της νεολογίας.

[nickel]

Αυτό για τα λεξικά (δηλ. ότι παύει μια λέξη να είναι νεολογισμός όταν μπαίνει στα γενικά λεξικά) δεν μπορεί να είναι απόλυτο. Θα αναφέρω έναν μόνο λόγο: τώρα έχουμε λεξικά που ανανεώνονται συχνά (το εξής ένα: το ΛΝΕΓ). Παλιότερα περιμέναμε χρόνια μέχρι να μπει μια λέξη στο λεξικό. Σήμερα (το έχουμε δει συχνά σε άλλα νήματα) δεν είναι λίγες οι λέξεις που κυκλοφορούν χρόνια και ακόμα δεν έχουν μπει σε λεξικά. Θα τις θεωρούμε νεολογισμούς ακόμα κι όταν κυκλοφορούν με μπαστουνάκι, επειδή ξέχασαν τα λεξικά να τις βάλουν;

[Ambrose]

Rule of thumb, nickel, rule of thumb. :)

[drsiebenmal]

Αυτό θα το λέγαμε ότι η είσοδος σε γενικό λεξικό αποτελεί ικανή (αν και όχι αναγκαία) συνθήκη.

Αλλά προκύπτουν άλλοι τρεις όροι για διευκρίνιση:
είσοδος --αλλά πώς; ως λήμμα, στα παραδείγματα;
γενικό --γιατί όχι ειδικό; πότε ένα γλωσσάρι γίνεται λεξικό; κάποια συγκεκριμένα;
και
τι λεξικό; έντυπο ή ηλεκτρονικό;

Δύσκολο πράγμα οι ορισμοί...

[Nabila]

Αλλά προκύπτουν άλλοι τρεις όροι για διευκρίνιση:
είσοδος --αλλά πώς; ως λήμμα, στα παραδείγματα;
γενικό --γιατί όχι ειδικό; πότε ένα γλωσσάρι γίνεται λεξικό; κάποια συγκεκριμένα;
και
τι λεξικό; έντυπο ή ηλεκτρονικό;[/COLOR]

Ωραίες σκέψεις! Αν και αδιέξοδες....

[Zazula]

κατσαρός
Νέα σημασία: το αντίθετο του "στρογγυλός" για νούμερα, ποσά και ποσότητες.΄
Εδώ που τα λέμε το 255 για ισχύ είναι λίγο "κατσαρό" νούμερο. Γιατί να μην είναι 250 ή 260, στρογγυλά πράματα;
Καταλαβαίνω ότι από μόνη της η επέτειος μπορεί να μην σημαίνει κάτι, δεδομένου ότι πρόκειται και για “κατσαρό” νούμερο: όχι 10, 15, 20 χρόνια, αλλά 13.

[Costas]

Δεν το έχει το ΛΚΝ (το έχει το ΛΝΕΓ και 149000 στο ίντερνετ).

[nickel]

τσιρκολάνος (ο), τσιρκολάνα (η) καλλιτέχνης του τσίρκου (π.χ. ακροβάτης, ζογκλέρ, κλόουν, θηριοδαμαστής).
circus performer, circus artist

Από ερώτηση αλλού, ανακάλυψα σήμερα ότι η λέξη δεν υπάρχει σε κανένα λεξικό (ούτε στο Αντίστροφο ούτε στο Ορθογραφικό).

[Zazula]

Επιθετικογενής (http://www.google.com/search?q=%CE%B5%CF%80%CE%B9%CE%B8%CE%B5%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%B3%CE%B5%CE%BD%CE%AE%CF%82&rls=com.microsoft:en-us&ie=UTF-8&oe=UTF-8&startIndex=&startPage=1) και αμυντικογενής (http://www.google.com/search?q=%CE%B1%CE%BC%CF%85%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%B3%CE%B5%CE%BD%CE%AE%CF%82&rls=com.microsoft:en-us&ie=UTF-8&oe=UTF-8&startIndex=&startPage=1). :)
Πέρα από τα αθλητικά, υπάρχει και το κεντρογενής (http://www.google.com/search?hl=en&safe=off&rls=com.microsoft%3Aen-us&q=%CE%BA%CE%B5%CE%BD%CF%84%CF%81%CE%BF%CE%B3%CE%B5%CE%BD%CE%AE%CF%82+OR+%CE%BA%CE%B5%CE%BD%CF%84%CF%81%CE%BF%CE%B3%CE%B5%CE%BD%CE%BF%CF%8D%CF%82+OR+%CE%BA%CE%B5%CE%BD%CF%84%CF%81%CE%BF%CE%B3%CE%B5%CE%BD%CE%AE+OR+%CE%BA%CE%B5%CE%BD%CF%84%CF%81%CE%BF%CE%B3%CE%B5%CE%BD%CE%B5%CE%AF%CF%82+OR+%CE%BA%CE%B5%CE%BD%CF%84%CF%81%CE%BF%CE%B3%CE%B5%CE%BD%CF%8E%CE%BD+OR+%CE%BA%CE%B5%CE%BD%CF%84%CF%81%CE%BF%CE%B3%CE%B5%CE%BD%CE%AD%CF%82&btnG=Search&aq=f&oq=&aqi=), με χρήση στην ιατρική και την πολιτική.

[Costas]

Επίσης οι μονομάxοι πηδάνε, οπότε αν είναι ανοιχτό το ενυδρείο και έχεις ψηλά τη στάθμη του νερού είναι πιθανό να βγήκε έξω, και μετά να τον περιέλαβε η γάτα.

Το ΛΝΕΓ λέει, εσφαλμένα:
περιλαβαίνω - περιλαμβάνω. Το περι-λαβαίνω σημαίνει κυρίως «πιάνω (κάποιον/κάτι), ασχολούμαι, έχω να κάνω με κάποιον" και σχηματίζει τον αόρ. με τον τ. περί-λαβα: Αν σε περιλάβω στα χέρια μου... - Τους περιλαβαίνει τον έναν μετά τον άλλον και τους εξευτελίζει. Το περι-λαμβάνω σημαίνει "περιέχω, περικλείω μέσα" και σχηματίζει κανονικά τον αόριστο ως περι-έλαβα: Δεν τον περιέλαβαν στους εκλογικούς συνδυασμούς. Ο πίνακας των επιτυχόντων περιλαμβάνει 2000 ονόματα.


Το ΛΚΝ, αντιθέτως, δεν κάνει αυτή την εσφαλμένη διάκριση:
περιλαβαίνω [perilavéno] Ρ αόρ. περιέλαβα και περίλαβα, απαρέμφ. περιλάβει: (προφ.) α. επικρίνω, επιτιμώ κπ. (ή κτ.) με σφοδρότητα· περιαδράχνω: Tον περιέλαβε για τα καλά. β. πιάνω και δέρνω κπ.: Άμα σε περιλάβω, να δούμε το ξανακάνεις;

[Costas]

Το αγνοούν και το ΛΚΝ και το ΛΝΕΓ.

[nickel]

LOL. Ίσως το αγνοούσα κι εγώ. Έκανα ως τώρα μια χαρά τη δουλειά μου με τη μάζωξη (και τη συνάθροιση και τη σύναξη). Και με το συμμάζεμα (αν και δεν τα πάω καλά με κανένα συμμάζεμα). :)

[Costas]

Το ΛΚΝ δεν έχει το αβλεπεί ούτε το αβλεπτί, ενώ τα έχει το ΛΝΕΓ, ο δε Γεωργακάς έχει μόνο ένα αβλεπίς. Να βάλω sans voir? :D

Οχ, τώρα είδα ότι το έχει θίξει εκτενώς ο Ζαζ.

Προσθήκη nickel:
http://www.lexilogia.gr/forum/showthread.php?t=1609

[Costas]

Κορπορατισμός, κορπορατιστικός. Τα αγνοούν και το ΛΚΝ και το ΛΝΕΓ. Εντυπωσιακό, θα έλεγα.

[nickel]

σαμπλάρω [sampláro] (σάμπλαρα κ. σαμπλάρισα, μππ. σαμπλαρισμένος) : (λαϊκ.) συγκεντρώνω αποσπάσματα από μουσικό έργο ή άλλο αρχείο ήχου για να τα χρησιμοποιήσω στη σύνθεση μουσικού έργου, ρυθμού κ.λπ.: Αφού σαμπλάρισε ολόκληρο το τραγούδι, ο Jupp άλλαξε τις στροφές και τον τόνο της φωνής, αναδομώντας εντελώς τη μελωδία, κάνοντας το νεκρό τραγουδιστή να ερμηνεύσει ένα κομμάτι ολοκαίνουργιο. (από μπλογκ (http://mhulotsnothingdays.blogspot.com/2006/01/eerie.html)) || (κατ' επέκτ. ή μτφ.) ερανίζομαι, συγκεντρώνω αποσπάσματα για να τα αξιοποιήσω σε μια νέα σύνθεση: Κι έτσι το Αβαταρ, ερανιζόμενο και σαμπλάροντας κάθε πτυχή της επικής ποπ, των υπερβατικών ενοράσεων, της οικολογικής ρομαντικής αφήγησης, των διεπιστημονικών συνθέσεων, από την υπόθεση Γαία του Τζ. Λάβλοκ έως τη Νοόσφαιρα του Τεγιάρ ντε Σαρντέν, κατορθώνει μια προπαγάνδα εύληπτη, και γι’ αυτό λυσιτελή. (Ν. Ξυδάκης (http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_columns_18_17/01/2010_386901)) [ΕΤΥΜ. αγγλ. sample «δείγμα· δοκιμάζω, ενεργώ δειγματοληψία» -άρω] — σαμπλάρισμα (το).



Υποθέτω ότι, όταν θα χαθεί η άμεση σύνδεση με το αγγλικό, θα αρχίσουν κάποιοι να το προφέρουν [sambláro], σαν το «κομπλάρω».

[Zazula]

λαίμαι (http://www.google.com/search?q=%CE%BB%CE%B1%CE%AF%CE%BC%CE%B1%CE%B9&rls=com.microsoft:en-us&ie=UTF-8&oe=UTF-8&startIndex=&startPage=1)

Πρόκειται για τη leet μορφή τής λ. λέμε στην ελληνική φορουμόσφαιρα, και φρονώ πως μπορούμε να πούμε ότι δεν πρόκειται απλώς για νεολογισμό, αλλά μάλλον για διαδικτυακό μιμίδιο (http://www.lexilogia.gr/forum/showthread.php?t=281).

Η leet (http://en.wikipedia.org/wiki/Leetspeak) κουλτούρα χρησιμοποιεί, συν τοις άλλοις, συστηματικά ανορθογραφήσεις (π.χ. pwn αντί own, teh αντί the κ.ά.) και υιοθετεί με μαζικό τρόπο αντιγραμματικές φράσεις, όπως η περιβόητη All your base are belong to us (http://en.wikipedia.org/wiki/All_your_base_are_belong_to_us), καθιστώντας τις εμβληματικές.

[Zazula]

αυτοδοκάρι (http://www.google.com/search?q=%CE%B1%CF%85%CF%84%CE%BF%CE%B4%CE%BF%CE%BA%CE%AC%CF%81%CE%B9&rls=com.microsoft:en-us&ie=UTF-8&oe=UTF-8&startIndex=&startPage=1) : σχηματισμός κατά το αυτογκόλ

[tsioutsiou]

γκαουλάιτερ (www.google.gr/search?sourceid=navclient&aq=0h&oq=%ce%b3%ce%ba%ce%b1%ce%bf%cf%85%ce%bb%ce%ac%ce%b9&ie=UTF-8&rlz=1T4SKPB_enGR260NL266&q=%ce%b3%ce%ba%ce%b1%ce%bf%cf%85%ce%bb%ce%ac%ce%b9%cf%84%ce%b5%cf%81)

[nickel]

λίνκι, το σε ιστοσελίδα, ο σύνδεσμος προς άλλη σελίδα του διαδικτύου ή άλλο σημείο της ίδιας σελίδας.
Ευρήματα (http://www.altavista.com/web/results?itag=ody&q=%CE%BB%CE%AF%CE%BD%CE%BA%CE%B9&kgs=0&kls=0)
Π.χ. Θα μπορούσα να βάλω απλώς το λίνκι, αλλά έχει καεί η γούνα μου από το πόσο εύκολα και απροειδοποίητα αλλάζουν ή χάνονται τα διαδικτυακά λίνκια.

Ελπίζω να μην επικρατήσει ο αρσενικός τύπος ο λίνκος υπό την επίδραση του αρσενικού συνδέσμου και του γαπικού λίκνου (http://sarantakos.wordpress.com/2010/03/06/liknos/).

[pidyo]

Άντε, να προτείνω κι εγώ κάτι:

ιστοφυλλάδα:
Προτείνω να χρησιμοποιείται για διαδικτυακά ενημερωτικά (ή "ενημερωτικά") ΜΜΕ χαμηλού κόστους παραγωγής ή/και αισθητικής περιεχομένου, ανεξαρτήτως της πλατφόρμας που χρησιμοποιούν για την έκδοσή τους. Μ' εκνευρίζει πολύ να λέγονται μπλογκ τα λογής λογής τρωκτικά που κυριαρχούν στο ελληνικό διαδίκτυο απλώς και μόνο επειδή χρησιμοποιούν την πλατφόρμα της Blogspot ή της Wordpress. Ο όρος έχει ήδη κάποια γουγλίσματα, κυρίως για αθλητικές (αλλά όχι μόνο) ιστοσελίδες.

[Alexandra]

Μ' εκνευρίζει πολύ να λέγονται μπλογκ τα λογής λογής τρωκτικά που κυριαρχούν στο ελληνικό διαδίκτυο απλώς και μόνο επειδή χρησιμοποιούν την πλατφόρμα της Blogspot ή της Wordpress.
Έχεις δίκιο, τα περισσότερα είναι τρισάθλια από κάθε άποψη.

[nickel]

Άντε, να προτείνω κι εγώ κάτι:...
Μην υποτιμάς τη συνεισφορά σου. Πρόταση θα ήταν αν επρόκειτο για λεξιπλασία ή πρωτολογισμό. Εδώ έχουμε ερανισμό νεολογισμών — μια δουλειά που αν γινόταν με συνέπεια, θα έβαζε τα γυαλιά στο αρμόδιο γραφείο της Ακαδημίας. Αν μάλιστα προτείναμε και μεταφράσματα, ποιος τη χάρη μας! Για την ιστοφυλλάδα, web rag (http://www.google.com/search?num=100&hl=en&safe=off&rlz=1B3GGGL_enGR256GR256&q=newspaper+%22web+rag%22+OR+%22web+rags%22&aq=f&aqi=&aql=&oq=&gs_rfai=) (e.g. That was a major newspaper, not just some web rag.) (Αν τους αρέσει να κοκορεύονται, π.χ. «η ιστοφυλλάδα που σας πληρώνει», τότε webrag. :) )

[Palavra]

Η λέξη αποστακτήριο δεν καταγράφεται σε ΛΚΝ και ΛΝΕΓ, ωστόσο ο Γκούγκλης δίνει χιλιάδες αποτελέσματα. Χρησιμοποιείται, ή είναι ιδέα μου;

[Alexandra]

Φυσικά και χρησιμοποιείται.

[nickel]

ΠαπΛεξ:
αποστακτήριος
-α, -ο· 1. ο χρήσιμος για απόσταξη· 2. (το ουδ. ως ουσ.) το αποστακτήριο· χώρος όπου γίνονται αποστάξεις.

[daeman]

Η λέξη αποστακτήριο δεν καταγράφεται σε ΛΚΝ και ΛΝΕΓ, ωστόσο ο Γκούγκλης δίνει χιλιάδες αποτελέσματα. Χρησιμοποιείται, ή είναι ιδέα μου;

Κατά κόρον και μέχρι κορεσμού. Κι όπως πάνε τα πράματα ακριβαίνουν τα ποτά, βλέπω τους πότες να στήνουν λαμπίκο στην αυλή, στη βεράντα, στην αποθήκη, στον ακάλυπτο της πολυκατοικίας, στους ημιυπαίθριους (http://www.lexilogia.gr/forum/showthread.php?t=4069) που είναι και επίκαιροι, όπου μπορεί ο καθείς. Κι αν έρθει κλιμάκιο του ΣΔΟΕ για τα δέοντα, πιωμένοι θα φύγουν...

[pidyo]

Η λέξη αποστακτήριο δεν καταγράφεται σε ΛΚΝ και ΛΝΕΓ
Μου κάνει εντύπωση. Ο όρος σαφώς είναι τρέχων και χρησιμοποιείται κατά κόρον και από τους παραγωγούς. Κατά το ελληνοαγγλικό του Γεωργακά είναι νεολογισμός του Κουμανούδη.

[Zazula]

Μετά τη λέξη πλέι οφ (http://www.google.com/search?q=%CF%80%CE%BB%CE%AD%CE%B9%CE%BF%CF%86&rls=com.microsoft:en-us&ie=UTF-8&oe=UTF-8&startIndex=&startPage=1) (playoff) έχουμε και τη λέξη πλέι άουτ (http://www.google.com/search?q=%CF%80%CE%BB%CE%AD%CE%B9+%CE%AC%CE%BF%CF%85%CF%84&rls=com.microsoft:en-us&ie=UTF-8&oe=UTF-8&startIndex=&startPage=1) (playout = relegation playoff). O συγκεκριμένος όρος περιγράφει ειδικά τούς αγώνες κατάταξης που κρίνουν την παραμονή μιας ομάδας στην κατηγορία ή τον υποβιβασμό της.

[Zazula]

δεσποζόμενος (http://www.google.com/search?q=%CE%B4%CE%B5%CF%83%CF%80%CE%BF%CE%B6%CF%8C%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%BF%CF%82+OR+%CE%B4%CE%B5%CF%83%CF%80%CE%BF%CE%B6%CF%8C%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%BF+OR+%CE%B4%CE%B5%CF%83%CF%80%CE%BF%CE%B6%CF%8C%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%B1&rls=com.microsoft:en-us&ie=UTF-8&oe=UTF-8&startIndex=&startPage=1)
αυτός που έχει κύριο ή ιδιοκτήτη· το αντίθετο του αδέσποτος

[Cadmian]

Μην υποτιμάς τη συνεισφορά σου. Πρόταση θα ήταν αν επρόκειτο για λεξιπλασία ή πρωτολογισμό. Εδώ έχουμε ερανισμό νεολογισμών — μια δουλειά που αν γινόταν με συνέπεια, θα έβαζε τα γυαλιά στο αρμόδιο γραφείο της Ακαδημίας. Αν μάλιστα προτείναμε και μεταφράσματα, ποιος τη χάρη μας! Για την ιστοφυλλάδα, web rag (http://www.google.com/search?num=100&hl=en&safe=off&rlz=1B3GGGL_enGR256GR256&q=newspaper+%22web+rag%22+OR+%22web+rags%22&aq=f&aqi=&aql=&oq=&gs_rfai=) (e.g. That was a major newspaper, not just some web rag.) (Αν τους αρέσει να κοκορεύονται, π.χ. «η ιστοφυλλάδα που σας πληρώνει», τότε webrag. :) )

Μία ακόμη σκέψη: Web (ιστός) + Tabloid (φυλλάδα, κιτρινιάρα κατά Α. Ρουμελιώτη) = Webloid :D

(Μπάι δε γουέι, εξαιρετική η ιδέα της ιστοφυλλάδας!)

[nickel]

Από συνέντευξη του Νίκου Μάργαρη στο lifo, που δεν έχω διαβάσει ακόμα γιατί μόλις μου τη στείλανε (ευχ!) αλλά τη βρίσκετε εδώ (http://www.lifo.gr/mag/features/2145), αποσπώ τη λεξιπλασία του Νίκου Δήμου οικοχόνδριοι. Σε διαφήμιση του βιβλίου του Αναμασήματα είναι το πρώτο ερώτημα προς επίδοξους αναγνώστες: «Τι είναι οι οικοχόνδριοι;» Το βιβλίο είναι του 1996, ο όρος ακόμα παλιότερος, ελάχιστα τα ευρήματα, άρα δεν έχει πιάσει, αλλά επειδή μου αρέσει, είπα να του δώσουμε άλλη μια ευκαιρία, με τη συνεπικουρία του Μάργαρη.

Μας περιμένει έτοιμος στα αγγλικά, eco-chondriacs (http://www.google.co.uk/search?num=100&hl=en&rlz=1B3GGGL_enGR256GR256&q=%22eco-chondriacs%22+OR+%22ecochondriacs%22&aq=f&aqi=&aql=&oq=&gs_rfai=). Δεν ξέρω σε ποια γλώσσα ξεκίνησε ο όρος, αλλά είναι πολύ πετυχημένος στα ελληνικά, μια και αλλάζει ένας μόνο φθόγγος.

[UsualSuspect]

Δεν ξέρω αν αυτό είναι το κατάλληλο νήμα....
Σε μηχανολογικά θέματα συνηθίζεται πολύ το "άρμοση-εξάρμοση" και η ανορθόγραφη έκδοση "άρμωση-εξάρμωση".
π.χ. η αντλία εξαρμόθηκε και μεταφέρθηκε στο συνεργείο....η άρμοση του ψυγείου στη μηχανή...
Είναι νεολογισμός; Είναι δόκιμες λέξεις;
Ευχαριστώ.

[nickel]

Δοκιμότατες.

Η άρμοση (ἅρμοσις στα αρχαία) ήταν το κούρντισμα μουσικού οργάνου, tuning. Στα νεότερα ελληνικά, η άρθρωση των οστών. Στα μηχανολογικά, το μάτισμα και το μοντάρισμα, η συναρμολόγηση.

Η εξάρμοση (από αρχαίο ρήμα εξαρμόζω «διαλύω τους αρμούς») είναι η αποσυναρμολόγηση, το ξεμοντάρισμα.

[UsualSuspect]

Ευχαριστώ πολύ. Δεν έχω το λεξικό του διαθέσιμο αυτή τη στιγμή και δεν είμαι σίγουρος 100%, αλλά ο Μπαμπινιώτης νομίζω αναφέρει το "'αρμοση" σαν "νέα" λέξη. Δυστυχώς τσίμπησα και δεν το έψαξα παραπάνω....

[nickel]

Το ΛΝΕΓ έχει την άρμοση με παραπομπή στο αρμόζω, πρώτη σημασία (=συναρμολογώ). Δεν έχει εξάρμοση. Το πολύ ενδιαφέρον ωστόσο (και μάλλον θα γίνει αφιέρωση νήματος —Ζαζ, φτιάχνεσαι; ) είναι οι χιλιάδες των ευρημάτων με τη λάθος κατάληξη. Μα ελάχιστοι τα γράφουν σωστά!

[drsiebenmal]

Περίεργο πράγμα :): ΛΚΝ και ΛΝΕΓ δεν έχουν λήμμα πέτασμα (ενώ φιλοξενούν και τα δύο το παραπέτασμα, το ΛΝΕΓ μάλιστα εξηγεί: παρά+πέτασμα). Λήμμα πέτασμα υπάρχει επίσης στον Πάπυρο, στο Μείζον, και στη Live-Pedia.

[nickel]

Με ποια σημασία το θέλεις το πέτασμα; Μήπως να γίνει νηματάκι;

[drsiebenmal]

Καλή ιδέα μάλλον το ξεχωριστό νήμα. Παρεμπ, τα μεγάλα λεξικά έχουν και το προπέτασμα.

Σκέφτηκα να χρησιμοποιήσω το πέτασμα για μετάφραση του shutter όπως χρησιμοποιείται π.χ. εδώ (http://invention.psychology.msstate.edu/i/Chanute/library/Prog_Wings_Nov1891.html):


This probably occurred about the year 1660, and in 1678 a French locksmith named Besnier constructed a pair of oscillating wings, approximately represented in fig. 3.

http://www.lexilogia.gr/forum/picture.php?albumid=14&pictureid=114

FIG. 3. -- BESNIER -- 1678.

The apparatus consisted of two bars of wood hinged over the shoulders, and carrying wings of muslin, arranged like folding shutters, so as to open flat on the down stroke and fold up edgewise on the up stroke. They were alternately pulled down by the feet and by the arms, in such wise, that when the right hand pulled down the right wing, the left leg pulled down the left wing, and so on, thus imitating the ordinary movements in walking.

[nickel]

Βλέπω να χρησιμοποιείται αρκετά με τη σημασία του προπετάσματος / screen. Εγώ έχω μείνει στο ότι πέτασμα είναι κάτι που απλώνεις — ό,τι πρέπει για χαλί. Αυτά που έχεις θα μπορούσε να είναι και σκέτα (πτυσσόμενα) φύλλα. Αλλά κάτι πιο λόγιο θα υπάρχει. ;)

[drsiebenmal]

Μα έχει την πλάκα του αυτό με το πέτασμα...

Όπως έγραψα πιο πάνω, στο ΛΚΝ και στο ΛΝΕΓ δεν αναφέρεται το σκέτο πέτασμα. Μπορεί να φταίει η προέλευση από το άβολο αρχαίο ρ. πετάννυμι = απλώνω, εκτείνω, ξεδιπλώνω (Δημητράκος), υπάρχουν όμως λήμματα για τα τρία πιο συνηθισμένα παράγωγά του (σύνδεσμοι από το ΛΚΝ):


το καταπέτασμα (http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%B1%CF%80%CE%AD%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%BC%CE%B1&dq=), που συναντάμε σε φράσεις όπως «το καταπέτασμα του ναού» και «ο αθεόφοβος, έφαγε το καταπέτασμα»
το παραπέτασμα (http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%B1%CF%80%CE%AD%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%BC%CE%B1&dq=), που είχε και την πολιτική χρήση με τις «χώρες του Παραπετάσματος», και
το προπέτασμα (http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%80%CE%AD%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%BC%CE%B1&dq=), που συνηθίζουμε να χρησιμοποιούμε στο «προπέτασμα καπνού».


Το ενδιαφέρον είναι ότι στον γκούγκλη θα βρούμε και άλλα παράγωγα, και μάλιστα με όχι μικρή χρήση:


το εκπέτασμα (http://www.google.com/search?hl=&q=%CE%B5%CE%BA%CF%80%CE%AD%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%BC%CE%B1&sourceid=navclient-ff&rlz=1B3GGGL_elGR209GR300&ie=UTF-8), που είναι το άνοιγμα των πτερύγων ενός αεροσκάφους και
το εμπέτασμα (http://www.google.com/search?hl=&q=%CE%B5%CE%BC%CF%80%CE%AD%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%BC%CE%B1&sourceid=navclient-ff&rlz=1B3GGGL_elGR209GR300&ie=UTF-8), που βλέπω να ορίζεται ως η επικάλυψη επιφάνειας τοίχου από χαρτί, η ταπετσαρία, αλλά να χρησιμοποιείται και ως όρος της ταπητουργίας (http://www.livepedia.gr/index.php/%CE%A4%CE%B1%CF%80%CE%B7%CF%84%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%B3%CE%AF%CE%B1).


Το αναπέτασμα (http://www.google.com/search?hl=&q=%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%80%CE%AD%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%BC%CE%B1&sourceid=navclient-ff&rlz=1B3GGGL_elGR209GR300&ie=UTF-8) δίνει κι αυτο μερικά ευρήματα, που δεν περιορίζονται στο αναπέτασμα της σημαίας (όπου ανταγωνίζονται την αναπέταση της σημαίας). Πάντως, το πιο ενδιαφέρον εύρημα για το αναπέτασμα είναι εδώ (http://books.google.com/books?id=zGsSAAAAIAAJ&pg=PA55&lpg=PA55&dq=%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%80%CE%AD%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%BC%CE%B1&source=bl&ots=n3L0vI4Sj7&sig=QlG6mibg9-swgMY6gbh3VrQOrW8&hl=el&ei=L1ELTLWXKN-Q4gbTx6ybAQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=14&ved=0CFAQ6AEwDQ#v=onepage&q=%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%80%CE%AD%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%BC%CE%B1&f=false), στο ελληνογαλλικό λεξικό του Félix Désiré Dehèque, του 1825.

Ο γκούγκλης δίνει επίσης ευρήματα για το αρχαίο περιπέτασμα (http://www.google.com/search?num=100&hl=el&rlz=1B3GGGL_elGR209GR300&q=%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%B9%CF%80%CE%B5%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%BC%CE%B1&btnG=%CE%91%CE%BD%CE%B1%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7&aq=f&aqi=&aql=&oq=&gs_rfai=) (γυναικείο ένδυμα), που είναι σήμερα όμως κατά βάση όρος της βιολογίας (peripetasma). Το διαπέτασμα (http://www.google.com/search?num=100&hl=el&rlz=1B3GGGL_elGR209GR300&q=%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CF%80%CE%AD%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%BC%CE%B1&aq=f&aqi=&aql=&oq=&gs_rfai=) (=άνοιγμα γέφυρας), τέλος, μοιάζει να υπάρχει μόνο σε πατερικά κείμενα.

Λοιπόν; Έχει άδικο να νιώθει παραπεταμένο το πέτασμα; :)

[Elsa]

Στην οικοδομική χρησιμοποιείται συχνότατα η λέξη, συνήθως για κατασκευές που χωρίζουν δύο χώρους (http://www.google.gr/search?hl=el&client=firefox-a&hs=MfB&rls=org.mozilla:el:official&&sa=X&ei=UVkLTOydMsGiOI_B5A8&ved=0CCAQBSgA&q=%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CF%87%CF%89%CF%81%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C+%CF%80%CE%AD%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%BC%CE%B1&spell=1) ή λειτουργούν προστατευτικά, π.χ. τοιχοπέτασμα (http://www.google.gr/search?q=%CF%84%CE%BF%CE%B9%CF%87%CE%BF%CF%80%CE%AD%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%BC%CE%B1&ie=utf-8&oe=utf-8&aq=t&rls=org.mozilla:el:official&client=firefox-a), υαλοπέτασμα (http://www.google.gr/search?q=%CF%85%CE%B1%CE%BB%CE%BF%CF%80%CE%AD%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%BC%CE%B1&ie=utf-8&oe=utf-8&aq=t&rls=org.mozilla:el:official&client=firefox-a), ηχοπέτασμα (http://www.google.gr/search?q=%CE%B7%CF%87%CE%BF%CF%80%CE%AD%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%BC%CE%B1%20&ie=utf-8&oe=utf-8&aq=t&rls=org.mozilla:el:official&client=firefox-a).

[nickel]

Προσπαθούσα να δω αν φταίτε εσείς που πήρατε το πέτασμα «απλωμένο χαλί» και το κάνατε κάθετο. Ωστόσο, και ο Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός γράφει για «θείον πέτασμα ένδοθι ναού» εννοώντας το παραπέτασμα (curtain, screen). Οπότε σας έκανε πάσα για όλα αυτά τα κάθετα χωρίσματα. ;)

[Zazula]

Για το υαλοπέτασμα είχα πει κι εγώ (http://www.lexilogia.gr/forum/showpost.php?p=22170&postcount=9) πως έλειπε απ' τα λεξικά — αλλά πού να πάει ο νους μου ότι θα 'λειπε και το ίδιο το πέτασμα... :)

[sarant]

Δεν βρίσκω το νήμα για τους νεολογισμοί!
Mod: Μεταφέρθηκε :)

Από το δελτίο ειδήσεων του MEGA.
Οι γιατροί, για να αυξήσουν την αμοιβή τους, παραγγέλνουν πριν από την εγχείρηση, 10 (υπερτιμολογημένα) οστικά μοσχεύματα, προς π.χ. 3.000 ευρώ το ένα, ενώ χρειάζονται ένα, δύο ή κανένα. Έτσι, το νοσοκομείο και το ταμείο πληρώνουν τζάμπα 30.000, από τις οποίες ο γιατρός καρπώνεται τη μίζα του (20%).

Αυτά τα μοσχεύματα, που καταλήγουν στον κουβά, λέγονται κουβανέζικα.

Βέβαια, ο όρος "κουβανέζος" χρησιμοποιείται εδώ και καιρό σε συνάρτηση με τον "κουβά" του ποδοσφαιρικού στοιχήματος. Καθώς στο Μουντιάλ τα "άχαστα" φαβορί πέφτουν το ένα μετά το άλλο, ο κουβάς αρχίζει να μοιάζει με τον πίθο των Δαναΐδων.

[Alexandra]

Τον άκουσα κι εγώ τον καινούργιο όρο, και αναρωτήθηκα πότε θα δούμε έναν από αυτούς τους κυρίους (και καθηγητές πανεπιστημίου, μερικοί απ' αυτούς) να περνάει την πόρτα της φυλακής.

[UsualSuspect]

Νεολογισμός, λεξιπλασία ή απλώς ανοησία;
Χρησιμοποιείται στο ναυτικό και το λιμενικό σώμα για να δηλώσει το ακούμπισμα δυο σκαφών χωρίς ζημιές ή ασήμαντες ζημιές.

[Alexandra]

Τι μου θύμισες τώρα...

[nickel]

επακούμβηση: Νεολογισμός, λεξιπλασία ή απλώς ανοησία;

Δεδομένου ότι το ακουμπώ προέρχεται από το λατινικό accumbo και τα ακουμβίζω (http://www.komvos.edu.gr/dictonlineplsql/simple_search.display_full_lemma?the_lemma_id=836&target_dict=2) και ακούμβισμα (http://www.komvos.edu.gr/dictonlineplsql/simple_search.display_full_lemma?the_lemma_id=834&target_dict=2) είναι μεσαιωνικά, θα έλεγα μάλλον βυζαντινισμός παρά νεολογισμός. Δεν αποκλείεται, αν ψάξουμε τα παλιά παλιά γλωσσάρια του Ναυτικού, να το βρούμε εκεί μέσα. Που δεν σημαίνει ότι δεν έχει φάει τα ψωμιά του.

[didge]

Στο ένθετο της προηγούμενης Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας με τις μεταφράσεις από την New York Times, έπεσε το μάτι μου στη λέξη τιρκουάζος.
Θυμάμαι περίπου την εξήγηση: ο οικολόγος, που εμπνέεται από την τεχνολογία, δίχως τεχνοφοβία ή νοσταλγία της φύσης.
Βέβαια δε θυμάμαι καθόλου την αγγλική λέξη:rolleyes: Κυριακή πρωί χωρίς καφέ!
Την έχετε συναντήσει εσείς ποτέ;

[nickel]

Στο ένθετο της προηγούμενης Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας με τις μεταφράσεις από την New York Times, έπεσε το μάτι μου στη λέξη τιρκουάζος.
Θυμάμαι περίπου την εξήγηση: ο οικολόγος, που εμπνέεται από την τεχνολογία, δίχως τεχνοφοβία ή νοσταλγία της φύσης.


Turqs
Young, blue-sky thinking environmentalists.
(Green + Blue = Turquoise. Turq for short.)

On Earth Day, The Times’s John Tierney asked; “is the middle-aged green movement ready to be revived by some iconoclastic young Turqs?”

No, that’s not a misspelling. The word is derived from Turquoise, which is Stewart Brand’s term for a new breed of environmentalist combining traditional green with a shade of blue, as in blue-sky open-minded thinking. A Turq, he hopes, will be an environmentalist guided by science, not nostalgia or technophobia.

Ordinarily I’d be skeptical of either the word or the concept catching on, but I believe in never ignoring any trend spotted by Mr. Brand, especially on this topic. He was the one, after all, who helped inspire Earth Day by putting the first picture of the planet on the cover of his “Whole Earth Catalog” in 1968.
http://schott.blogs.nytimes.com/2010/05/04/turqs/

Προφανώς κάνει λογοπαίγνιο με τους Young Turks, τους Νεότουρκους ή, καλύτερα, τη μεταφορική σημασία που δίνουν οι Εγγλέζοι, του νεαρού ριζοσπάστη μεταρρυθμιστή, του ανατροπέα του κατεστημένου.

[drsiebenmal]

Δεν μπορώ να προβλέψω επιτυχημένο μέλλον στα ελληνικά για οποιονδήποτε πολιτικό όρο αρχίζει από τιρκ-· ούτε τιρκουάζους, ούτε τιρκολόγους. Είναι τόσο εύκολο να γίνουν τσίρκα ολα αυτά...

Όσο για γαλαζοπράσινους οικολόγους, άσε καλύτερα... Θα χρειαστεί γερή λεξιπλαστική έμπνευση στα ελληνικά.

[nickel]

Όσο για γαλαζοπράσινους οικολόγους, άσε καλύτερα... Θα χρειαστεί γερή λεξιπλαστική έμπνευση στα ελληνικά.
Ας προσέξουμε μήπως μας προκύψουν κυανοπράσινες κυβερνήσεις, και τους οικολόγους μην τους φοβάσαι!

(Τον γνωστό οικολόγο του 16ου αιώνα, τον Τιρκουάτο Τάσο, τον έχεις ακουστά; :D )

[drsiebenmal]

Ας προσέξουμε μήπως μας προκύψουν κυανοπράσινες κυβερνήσεις, και τους οικολόγους μην τους φοβάσαι!Από την οσονούπω οκτακομματική βουλή (μπλενουάρ, μπλε, τιρκουάζ, πράσινο, κοκκινοπράσινο, λεβεντοπράσινο, κόκκινο, κοκκινοκόκκινο);

[Zazula]

Δεν ξέρω αν αυτό είναι το κατάλληλο νήμα....
Σε μηχανολογικά θέματα συνηθίζεται πολύ το "άρμοση-εξάρμοση" και η ανορθόγραφη έκδοση "άρμωση-εξάρμωση".
π.χ. η αντλία εξαρμόθηκε και μεταφέρθηκε στο συνεργείο....η άρμοση του ψυγείου στη μηχανή...
Είναι νεολογισμός; Είναι δόκιμες λέξεις;
Ευχαριστώ.
Η κλασικότερη χρήση είναι στον στρατό: λύση - άρμοση (όπλου κτό). Στη συγκεκριμένη αναζήτηση (δηλ. μαζί με το λύση) τα λανθασμένα *άρμωση είναι μισά απ' τα σωστά.

[Costas]

κινητροδοτώ = motivate

Η σημερινή ανακοίνωση της οργάνωσης πρέπει να μας κινητροδοτήσει να κάνουμε όλοι αυτό που έχουμε ευθύνη απέναντι στη κοινωνία», τόνισε ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ Κώστας Μαρκόπουλος.

[nickel]

Βεβαίως!


Ποιες γλωσσικές λειτουργίες μάς επιτρέπουν να εικάσουμε τι έχει κινητροδοτήσει τις αλλαγές;
Στη διασταύρωση με την οικειότερη τουρκική λέξη, η σημασιολογική απόσταση δεν εμπόδισε την παρασύνδεση, επειδή η κινητροδότηση είναι κατ’ εξοχήν φωνητική.
Η κινητροδότηση [motivation] των τύπων που επηρεάζονται δεν είναι αυθαίρετη, αλλά οφείλεται σε αναλογική μεταβολή που αποσκοπεί σε αυξημένη κανονικότητα.

http://linguarium.blogspot.com/

[Costas]

Στα δύο τελευταία δεν θα μπορούσε να λέει "κίνητρο";

[nickel]

Στα δύο τελευταία δεν θα μπορούσε να λέει "κίνητρο";
Δεν νομίζω, αφού περιγράφει διαδικασία με την οποία το κίνητρο, π.χ. η φωνητική ομοιότητα, επέφερε π.χ. παρασύνδεση.

[sarant]

Αν όμως motivate = κινητροδοτώ, πώς θα πούμε το incentivise? Ένας υπάλληλος που δείχνει ζήλο και έχει high motivation despite the lack of any incentives, θα έχει κινητροδότηση;

[UsualSuspect]

Μηχανολογικά θέματα πάλι....το έχω δει και το έχω γράψει! Συνδυάζεται ως εξής
"αυτοδιάτρηση δικτύου", "αυτοδιάτρηση ψυγείου" κ.ο.κ., μάλλον χρησιμοποιείται για να δείξει ότι δεν φταίει ο χειριστής/συντηρητής του μηχανήματος. Το δίκτυο τρύπησε μόνο του, προφανώς από διάβρωση. Το μόνο που βρήκα στο διαδίκτυο είναι το "αυτοδιάτρητες βίδες"

[daeman]

καρφωματίας (http://www.google.gr/#hl=el&rlz=1R2GGLT_elGR336&q=%22%CE%BA%CE%B1%CF%81%CF%86%CF%89%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%AF%CE%B1%CF%82%22+-%CE%92%CE%B1%CF%82&aq=f&aqi=&aql=&oq=&gs_rfai=&fp=3ed749ea27459e57)

Χρειάζεται να πω ότι είναι ο slam (http://hoopedia.nba.com/index.php?title=Slam_Dunk) dunker (http://www.thefreedictionary.com/dunk);
http://hoopedia.nba.com/images/7/74/Dwight_450_080216.jpg

[nickel]

Πρόσθεσα νήμα με τίτλο Εκφράσεις της μεταπολιτευτικής εποχής (http://www.lexilogia.gr/forum/showthread.php?t=6710) που αντέγραψα από την Ελευθεροτυπία. Βρήκα τη σελίδα καθώς αναζητούσα την προέλευση του όρου κοινωνικός αυτοματισμός. Σύμφωνα με το εν λόγω Λεξικό της μεταπολίτευσης:

κοινωνικός αυτοματισμός: εισήχθη από το ΠΑΣΟΚ (Δ. Ρέππας) για να επεξηγήσει και να παρακινήσει φαινόμενα εμφύλιας αντίδρασης κοινωνικών ομάδων απέναντι σε άλλες. Έκτοτε τον επικαλούνται, ως λύση ή απειλή, όλες οι στριμωγμένες εξουσίες.

Ξέρετε κάτι περισσότερο γι' αυτόν τον (κατά τη γνώμη μου) ατυχέστατο όρο;

[drsiebenmal]

Εγώ έφτασα μέχρι τον νεοεγελιανό (χεγκελιανό); Bernard Bosanquet (http://en.wikipedia.org/wiki/Bernard_Bosanquet_%28philosopher%29#cite_note-Ency-0) (1848-1923) και αυτή την ομιλία του, το 1899: Social Automatism and the Imitation Theory (http://www.jstor.org/pss/2247656).

[nikosl]

Από ό,τι θυμάμαι, ο Ρέππας είχε χρησιμοποιήσει τον όρο κοινωνικός αυτοματισμός, όντας κυβερνητικός εκπρόσωπος της κυβ. Σημίτη, κατά τη διάρκεια κινητοποιήσεων αγροτών. Τότε είχαν απειληθεί συγκρούσεις φορτηγατζήδων και αγροτών και όταν δημοσιογράφοι ρώτησαν στο πρες-ρουμ τη γνώμη του για τα γεγονότα, αυτος τα μισο-επικρότησε λέγοντας ότι είναι φαινόμενα κοινωνικού αυτοματισμού. Αυτά από την πολιτική μου μνήμη - όχι από άλλη (πιο σοβαρή) πηγή.

[drsiebenmal]

Αυτό το δημοσίευμα του Ριζοσπάστη (http://www2.rizospastis.gr/wwwengine/story.do?id=3757176) από τις 9/2/97 μοιάζει να σε επιβεβαιώνει. Συνεπώς, το αρχικό τσιτάτο Ρέππα θα πρέπει να ήταν λίγες ημέρες πιο πριν.

Προσθήκη: Ο όρος πρέπει να ήταν επίκαιρος, επειδή τον βρίσκω και σε αυτή την ομιλία (http://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:qi9xAEqkzAoJ:library.panteion.gr:8080/dspace/bitstream/123456789/1150/1/mpelantis.pdf+%CE%BA%CE%BF%CE%B9%CE%BD%CF%89%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CF%82+%CE%B1%CF%85%CF%84%CE%BF%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%B9%CF%83%CE%BC%CE%BF%CF%82+mpelantis&hl=el&pid=bl&srcid=ADGEEShkTHObnd4rQQgJE-GK6Z6pLy053A8z7XfgMUxX2UiueEYRmwnmCB-XA5e_2PINWAkfSZZodHeNWo0vKs5abtAlgiZ11cpMutZBufvl04vLo2QiptdxzERp2cMcQ-_EM1qoligJ&sig=AHIEtbTq1irIkc4C4HUk9GJJeYKVawxs1A), στις 21/2/97 (σελ. 12, τελ. παρ.).

[nickel]

ανεβαστήρι (http://www.google.co.uk/search?num=100&hl=en&safe=off&rlz=1B3GGGL_enGR256GR256&q=%CE%B1%CE%BD%CE%B5%CE%B2%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%AE%CF%81%CE%B9&aq=f&aqi=&aql=&oq=&gs_rfai=) πρόγραμμα μηχανικής ή μη αποστολής αρχείων από τον υπολογιστή μας σε τόπο (σέρβερ) του διαδικτύου (αποδίδει στην καθημερινή γλώσσα τον αγγλικό όρο uploader): Όταν συναντά πρόβλημα το ανεβαστήρι, πηδάει λήμματα και δημιουργεί φανταστικές εγγραφές. (http://a.imageshack.us/img196/5448/mihanaki.jpg)

Η ΕΛΕΤΟ δεν προτείνει όρο αλλά εικάζω ότι θα είναι αναφορτωτής ή (επειδή ο αναφορτωτής μπορεί να είναι άνθρωπος) αναφορτωτήρας.

[Alexandra]

Χρήσιμη πληροφορία. Αλλά, πες μου σε παρακαλώ, τι χρειάζεται το ανεβαστήρι; Για να ανεβάζει αρχεία για λογαριασμό κάποιου; Δηλαδή εγώ που έχω 6.000 ποστ, μ' ένα ανεβαστήρι μπορώ να τα κάνω διπλάσια; Ανατριχιαστικό. Άσε που μπορεί να έχω πάθει κανένα ατύχημα, π.χ. να πνιγώ την ώρα που κάνω μπάνια στο νησί μου, και το ανεβαστήρι να με παρουσιάζει ολοζώντανη να ποστάρω στη Λεξιλογία! Όχι μόνο ανατριχιαστικό, και μακάβριο, θα έλεγα. :eek::eek::eek::eek::eek:

[nickel]

κατεβαστήρι (http://www.google.co.uk/search?num=100&hl=en&safe=off&rlz=1B3GGGL_enGR256GR256&q=%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%B5%CE%B2%CE%B1%CF%83%CF%84%CE%AE%CF%81%CE%B9&aq=f&aqi=&aql=&oq=&gs_rfai=) πρόγραμμα διαχείρισης της λήψης αρχείων (καταφόρτωσης), δηλαδή της αντιγραφής τους από διάφορους ιστότοπους (σέρβερ του διαδικτύου) στον προσωπικό μας υπολογιστή. Αποδίδει το αγγλικό downloader. Η ΕΛΕΤΟ θα πρότεινε καταφορτωτής ή καταφορτωτήρας ή πρόγραμμα καταφόρτωσης.

(Όχι, Αλεξανδρα, το μηχανάκι που σου κατεβάζει τον αριθμό μηνυμάτων από τα 13.600 στα 136 δεν το λένε κατεβαστήρι. Παραχαράκτη το λένε.)

[Alexandra]

(Όχι, Αλεξανδρα, το μηχανάκι που σου κατεβάζει τον αριθμό μηνυμάτων από τα 13.600 στα 136 δεν το λένε κατεβαστήρι. Παραχαράκτη το λένε.)
Ξέρω, ξέρω, το έχω δει το μηχανάκι-παραχαράκτη! Σαν τους σταλινικούς που ξαναγράφουν την ιστορία νομίζοντας ότι θα την αλλάξουν. Ούτε με ταξίδι στον χρόνο δεν αλλάζει η ιστορία, ντε! :D:D:D

[Zazula]

Κατά καιρούς αναρωτιόμαστε πόσα ένσημα χρειάζεται μια λέξη για να λεξικογραφηθεί, και σηκώνουμε το ένα μας φρύδι κάθε φορά που διαπιστώνουμε ότι μια λέξη που μας φαίνεται γνωστή κι εδραιωμένη λείπει από το λημματολόγιο των σύγχρονων μεγάλων λεξικών. Υποθέτω πως δεν θα δυσκολευόσασταν σε καμία περίπτωση να δώσετε τον ορισμό τού επιθέτου φρουτώδης (ο, η) - φρουτώδες (το) αν σας τον ζητούσαν, ενώ αντιθέτως θα δυσκολευόσασταν να πιστέψετε ότι λείπει από ΛΝΕΓ (2006), ΛΚΝ, ΜΕΛ, ΝΕΛ και ΕΛΝΕΓ. Η λέξη είναι καινούργια κατασκευή (απόδοση του αγγλ. fruity· πρβλ. juicy -> χυμώδης κ. γενικότ. -y -> -ώδης), όπως τεκμαίρεται από το ότι απουσιάζει απ' την «παλιά φρουρά» (Κουμανούδης, Πρωίας, 15τομος Δημητράκος, Θησαυρός, Βοσταντζόγλου).

Όμως αφενός μεν το γεγονός ότι η λέξη έχει κολλήσει ήδη περί τα 36.500 ένσημα χρήσης στο γκουγκλ (http://www.google.com/search?hl=en&rls=com.microsoft%3Aen-us&q=%CF%86%CF%81%CE%BF%CF%85%CF%84%CF%8E%CE%B4%CE%B7%CF%82+OR+%CF%86%CF%81%CE%BF%CF%85%CF%84%CF%8E%CE%B4%CE%BF%CF%85%CF%82+OR+%CF%86%CF%81%CE%BF%CF%85%CF%84%CF%8E%CE%B4%CE%B5%CE%B9%CF%82+OR+%CF%86%CF%81%CE%BF%CF%85%CF%84%CF%89%CE%B4%CF%8E%CE%BD+OR+%CF%86%CF%81%CE%BF%CF%85%CF%84%CF%8E%CE%B4%CE%B5%CF%82+OR+%CF%86%CF%81%CE%BF%CF%85%CF%84%CF%8E%CE%B4%CE%B7&btnG=Search&aq=f&aqi=&aql=&oq=&gs_rfai=), αφετέρου δε το γλωσσικό αισθητήριο του μέσου ομιλητή τής ελληνικής, με κάνουν να πιστεύω ότι κακώς λείπει ακόμη αυτή η λέξη από τα λεξικά μας (πρόκειται για τα ίδια αυτά σύγχρονα λεξικά τα οποία, ίσως ακόμη και αναπαράγοντας άκριτα το ένα το λημματολόγιο του προηγούμενου, σπεύδουν να συμπεριλάβουν εκεί γύρω το —πολύ σπανιότερο στη σημερινή χρήση— φρύαγμα).

Παράλληλος τύπος είναι ο φρουκτώδης (μόλις 85 ευρήματα (http://www.google.com/search?hl=en&rls=com.microsoft%3Aen-us&q=%CF%86%CF%81%CE%BF%CF%85%CE%BA%CF%84%CF%8E%CE%B4%CE%B7%CF%82+OR+%CF%86%CF%81%CE%BF%CF%85%CE%BA%CF%84%CF%8E%CE%B4%CE%BF%CF%85%CF%82+OR+%CF%86%CF%81%CE%BF%CF%85%CE%BA%CF%84%CF%8E%CE%B4%CE%B5%CE%B9%CF%82+OR+%CF%86%CF%81%CE%BF%CF%85%CE%BA%CF%84%CF%89%CE%B4%CF%8E%CE%BD+OR+%CF%86%CF%81%CE%BF%CF%85%CE%BA%CF%84%CF%8E%CE%B4%CE%B5%CF%82+OR+%CF%86%CF%81%CE%BF%CF%85%CE%BA%CF%84%CF%8E%CE%B4%CE%B7&btnG=Search&aq=f&aqi=&aql=&oq=&gs_rfai=)), ο οποίος όμως είναι (κατά την ταπεινή μου άποψη, πάντα) λανθασμένα σχηματισμένος, διότι εμείς τη λέξη φρούτο το φέραμε στη γλώσσα μας μέσω της ιταλικής (frutto), και δεν σχηματίσαμε ποτέ παραγωγικό πρόθημα με το φρουκτ- τού λατινικού fructus (το οποίο αποτελεί το έτυμον των αγγλ. & γαλλ. fruit, των ισπαν. & πορτογ. fruto, του ιταλ. frutto κ.ά.), αλλά μόνο φρουτ(ο)-. Οι λέξεις φρουκτόζη και Φρουκτιδώρ είναι άλλη ιστορία (μεταφορά τού αγγλ. fructose και του γαλλ. Fructidor αντίστοιχα, τα οποία βεβαίως προέρχονται και αυτά ετυμολογικώς από το λατ. fructus < fruor· για επεξήγηση του όρου «μεταφορά» βλ. στο νήμα τής Ορολογίας (http://www.lexilogia.gr/forum/showthread.php?t=6905)).

[nickel]

Θα συμφωνήσω ότι ο *φρουκτώδης είναι φρικτός σχηματισμός και το φρούτο (ιδιαίτερα στο επίθετο φρουτώδης) έχει τεράστια απόσταση από τον «καρπό» τού fructus.

Για την περίπτωση φρουτώδης έξω, φρύαγμα μέσα: είναι μια σχέση με τα λεξικά που έχουμε μάθει να την αποδεχόμαστε, όχι μόνο όσοι καταλαβαίνουμε τους λόγους για τους οποίους η βουβουζέλα μπαίνει τόσο πιο γρήγορα στο ODE παρά στο ΛΚΝ, το οποίο είναι ήδη δωδεκάχρονο! (Αλήθεια, ξέρει κανείς αν θα δώσει ποτέ νέα έκδοση; Και πότε;)

Δεν μας νοιάζει αν τους λείπουν οι καινούργιες λέξεις που ξέρουμε εμείς πώς να τις χρησιμοποιούμε: είναι πράμα που σπαρταρά μπροστά μας. Ας φροντίζουν τα λεξικά να έχουν την απάντηση όταν θα πάμε να ξεσκονίσουμε κανένα σκέλεθρο που βρήκαμε καταχωνιασμένο στη γωνίτσα κάποιου περίεργου αναγνώσματος. Αυτή την περίεργη σχέση έχουμε μάθει να αποδεχόμαστε.

[Zazula]

Να προσθέσω ότι: Πρώτον, η παραγωγική κατάληξη -ώδης στη λέξη φρουτώδης είναι κάτι παραπάνω από ταιριαστή στη προκειμένη περίπτωση και για έναν ακόμη, ειδικότερο λόγο. Συγκεκριμένα (όπως είπαμε κι εδώ (http://www.lexilogia.gr/forum/showthread.php?p=30161#post30161)), αυτό το -ωδ- (που το βρίσκουμε στα ευωδιά, μυρωδιά, δυσωδία κλπ) έχει στενότατη ετυμολογική σχέση με τις λέξεις οσμή & όσφρηση — και η λέξη φρουτώδης χρησιμοποιείται για να δηλώσει πρωτίστως το άρωμα και δευτερευόντως τη γεύση τού προσδιοριζομένου, κι όχι όπως πολλά άλλα σε -ώδης για να περιγράψει γενικότερα αυτόν που έχει τις ιδιότητες ή συγκεντρώνει πολλά χαρακτηριστικά κάποιου πράγματος ή μοιάζει σε αυτό. Έτσι δεν θα χρησιμοποιήσουμε το φρουτώδης για να δηλώσουμε την ίδια σημασία π.χ. με το φρουτόσχημος (ενώ λέμε λ.χ. ακανθώδης). Δεύτερον, αναρωτιέμαι μήπως ο (κατά Νίκελ φρικτώδης :D) σχηματισμός *φρουκτώδης έγινε (είπαμε, με λανθασμένη αναγωγή απευθείας στο fructus, αλλά) και με εκφραστικά κριτήρια (δηλ. εκείνο το -κτ- στη μέση ίσως να ακούγεται "πλουσιότερο" ή εκφραστικότερο στ' αφτιά κάποιων).

[daeman]

Στα δικά μου αφτιά ο φρουτώδης ακούγεται σαν δαγκωνιά στη ζουμερή σάρκα ενός ροδάκινου - όλο χυμό, άρωμα και γεύση - ενώ ο *φρουκτώδης σαν να σκάλωσε το δόντι στο κουκούτσι...

[drsiebenmal]

Ομολογώ πάντως ότι το συναντάω κυρίως στα φρουτώδη κρασιά (http://www.google.com/search?hl=&q=%CF%86%CF%81%CE%BF%CF%85%CF%84%CF%8E%CE%B4%CE%B5%CF%82+%CE%BA%CF%81%CE%B1%CF%83%CE%AF&sourceid=navclient-ff&rlz=1B3GGGL_elGR209GR300&ie=UTF-8).

[Zazula]

καλάπας (http://www.google.com/search?q=%22%CE%BA%CE%B1%CE%BB%CE%AC%CF%80%CE%B1%CF%82%22&rls=com.microsoft:en-us&ie=UTF-8&oe=UTF-8&startIndex=&startPage=1): αυθόρμητος καλομοιρισμός (οπτικοακουστική τεκμηρίωση
http://www.youtube.com/watch?v=JU0_O2fjQaw), συνδυασμός ραμονιού και ανυπαρκτολογίας, ανθρωπωνυμικό τού πρωθυπουργού τής Νομανσλάνδης (κατά πολλούς ανύπαρχτου και του ίδιου με οποιαδήποτε ιδιότητα κι αν έφερε ή φέρει), που χρησιμοποιείται με τους ακόλουθους τρόπους: α) ως απόδοση του πώς-τον-λένε (αγγλ. whachamacallit, whatshisname), ιδίως αν έχουμε παρακούσει το επώνυμο του εν λόγω ατόμου, β) για αποφυγή χρήσης τής λ. μαλάκας (βοηθούν οι τρεις συλλαβές σε -α, απ' τις οποίες οι δύο κοινές: λα, κα). Παράδειγμα χρήσης (στη δεύτερη σημασία) από την εφημερίδα Ριζοσπάστης (http://www1.rizospastis.gr/wwwengine/story.do?id=2551085&publDate=): Κάποιοι επιμένουν και θέλουν να μας κάνουν όλους και ιδιαίτερα τη νέα γενιά... Καλάπες.

[sarant]

Λέγεται στ'αλήθεια το καλάπας; Εγώ νόμιζα πως ήταν εύρημα της Κανέλλη.

[Zazula]

Εγώ σε κουβέντες διάφορες το έπιασα (ηλικίες: 25-35), και μάλιστα τώρα (έξι χρόνια από την αρχική του εμφάνιση). Επίσης: το άρθρο που τσιτάρω δεν είναι της Κανέλλη (αλλά φαντάζομαι το χρησιμοποιεί κι εκείνη).

[drsiebenmal]

Και από εδώ ξεκίνησε μάλλον η καριέρα της φράσης στον Ρίζο (http://www1.rizospastis.gr/wwwengine/story.do?id=2551085&publDate=).

[Zazula]

Δρα, βλ. λίνκο στο #216. ;) Στο αυτό ποστ και το καλομοιριασμένο βιντεάκι. :)

[drsiebenmal]

Έχεις δίκιο. Δεν πρόσεξα ότι ήταν η κατακλείδα... :(

[Zazula]

μαθημαγικός (π.χ. μαθημαγικά προβλήματα, βλ. http://users.uom.gr/~p2/mathemagics_notes.html κ.ά.) — αγγλ. mathmagic, mathmagician κλπ.

[drsiebenmal]

Το άκουσα (από μάνατζερ σχετικού καταστήματος) και το καταγράφω για να αποκτήσει και γκουγκλοεύρημα, αν και δεν είναι βέβαιο ότι αποτελεί stricto sensu νεολογισμό και δεν είναι απλή λεξιπλασία:

σουσιέρης = μάγειρας σούσι (http://www.google.gr/search?q=%CE%BC%CE%AC%CE%B3%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%B1%CF%82+%CF%83%CE%BF%CF%8D%CF%83%CE%B9&ie=utf-8&oe=utf-8&aq=t&rls=org.mozilla:el:official&client=firefox-a#sclient=psy&hl=el&client=firefox-a&hs=O9s&rls=org.mozilla:el%3Aofficial&source=hp&q=%2B%22%CE%BC%CE%AC%CE%B3%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%B1%CF%82+%CF%83%CE%BF%CF%8D%CF%83%CE%B9%22&aq=f&aqi=&aql=&oq=&gs_rfai=&pbx=1&fp=de907c10401ce731)

[nickel]

Το άκουσα (από μάνατζερ σχετικού καταστήματος) και το καταγράφω για να αποκτήσει και γκουγκλοεύρημα, αν και δεν είναι βέβαιο ότι αποτελεί stricto sensu νεολογισμό και δεν είναι απλή λεξιπλασία:

σουσιέρης = μάγειρας σούσι (http://www.google.gr/search?q=%CE%BC%CE%AC%CE%B3%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%B1%CF%82+%CF%83%CE%BF%CF%8D%CF%83%CE%B9&ie=utf-8&oe=utf-8&aq=t&rls=org.mozilla:el:official&client=firefox-a#sclient=psy&hl=el&client=firefox-a&hs=O9s&rls=org.mozilla:el%3Aofficial&source=hp&q=%2B%22%CE%BC%CE%AC%CE%B3%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%B1%CF%82+%CF%83%CE%BF%CF%8D%CF%83%CE%B9%22&aq=f&aqi=&aql=&oq=&gs_rfai=&pbx=1&fp=de907c10401ce731)

Ακόμα κι αν πρόκειται για πρωτολογισμό, είναι φανερό ότι έχει όλα τα εχέγγυα για να κάνει καριέρα (από τη στιγμή που αποκτήσαμε σούσι και στην Ελλάδα). Αλλά, αν θέλεις να δώσεις τροφή ευρήματα στις αναζητήσεις και αφού γνωρίζουμε ότι το Γκουγκλ δεν έχει ακόμα δημιουργήσει πλήρη κλιτικό πίνακα για αυτό, καλό είναι να δίνουμε όλες τις πιθανές πτώσεις:
ο σουσιέρης, του σουσιέρη, οι σουσιέρηδες, των σουσιέρηδων
η σουσιέρισσα, της σουσιέρισσας, οι σουσιέρισσες

[drsiebenmal]

δίπιτο, το (http://www.google.gr/search?hl=&q=δίπιτο) = σουβλάκι με διπλή πίτα

[jglenis]

Από το AlJazeera, λίγα λεπτά πριν ξεκουμπιστεί ο εν λόγω:

Mubarak (noun): a psychotic boyfriend/girlfriend that fails to understand it’s over; (verb) glue, as in “I will Mubarak a new poster to my room"

[sunshine]

Από το AlJazeera, λίγα λεπτά πριν ξεκουμπιστεί ο εν λόγω:

Mubarak (noun): a psychotic boyfriend/girlfriend that fails to understand it’s over; (verb) glue, as in “I will Mubarak a new poster to my room"

Τέλειο! :p

[pidyo]

Δεν ξέρω αν είναι το κατάλληλο νήμα (δεν βρίσκω ειδικό νήμα για πρωτολογισμούς, δεν πρόκειται για χιουμοριστική λεξιπλασία ή, τουλάχιστον, πρόκειται για κάτι παραπάνω), αλλά μόλις το διάβασα στου Δύτη (http://dytistonniptiron.wordpress.com/2011/02/23/skai-2/#comment-7002), μου άρεσε πολύ και σπεύδω να το κατοχυρώσω πριν χαθεί στα ψηφιακά άχυρα:

διανηματικότητα, η: η αλληλοδιαπλοκή των σχολίων σε διαφορετικά νήματα ενός ιστολογίου (© by Βασίλης Νικολαΐδης [ναι, ο γνωστός]).

[Marinos]

Εμ, Νικολαΐδης είναι αυτός.

(Διακαμαρικότητα, η κορφιάτικη εκδοχή, στο αμέσως επόμενο σχόλιο)

[UsualSuspect]

Απευθείας σύνδεση με ειδήσεις ΑΛΤΕΡ και τον υπουργό Χρ. Παπουτσή που αναφέρεται στη δράση τρομοκρατικών ομάδων. Επιτρέψτε μου να το κλίνω:
η γκρούπα
της γκρούπας
τη γκρούπα

οι γκρούπες
(χωρίς γεν. πληθ.):)
τις γκρούπες

[nickel]

:D

Με την απαραίτητη διευκρίνιση: Ο γκρουπιέρης (http://www.google.co.uk/search?num=100&hl=en&safe=off&rlz=1B3GGGL_enGR256GR256&q=%2B%CE%B3%CE%BA%CF%81%CE%BF%CF%85%CF%80%CE%B9%CE%AD%CF%81%CE%B7%CF%82&aq=f&aqi=&aql=&oq=) δεν είναι ο αρχηγός της γκρούπας, αλλά ο κρουπιέρης που έκλεψε τον ήχο του «ν» από το άρθρο.

[oliver_twisted]

Απευθείας σύνδεση με ειδήσεις ΑΛΤΕΡ και τον υπουργό Χρ. Παπουτσή που αναφέρεται στη δράση τρομοκρατικών ομάδων. Επιτρέψτε μου να το κλίνω:
η γκρούπα
της γκρούπας
τη γκρούπα

οι γκρούπες
(χωρίς γεν. πληθ.):)
τις γκρούπες

Είχαμε τα γκρουπούσκουλα, τώρα αναβαθμιστήκαμε... :rolleyes:

[pidyo]

Η γκρούπα πάντως δεν είναι νεολογισμός, είναι δάνειο από το αριστερό λεξιλόγιο. Ακόμη και στα γκουγκλοβιβλία κείται, ήδη από τη δεκαετία του 1970.

[Costas]

Κατά το 'σέχτα', υποθέτω.