Και σχιζολεξία και αποστροφομανία

[sarant]

Ένα ενδιαφέρον κρούσμα με συνδυασμό σχιζολεξίας και αποστροφομανίας, από άλλο φόρουμ.

Γράφει κάποιος "Καλώς ξανά' ρθες", έτσι δυο λέξεις, λες και λέμε "ξανά έρχομαι". Σκέφτομαι όμως πως κάνει μισές δουλειές: αφού το ξανά προέρχεται από εξ + ανά, κανονικά με τη λογική αυτή θα έπρεπε να γράφουμε: καλώς 'ξ ανά 'ρθες.

[nickel]

Να ξέρεις, Νίκο, ότι η φύση λειτουργεί με ισορροπίες. Για κάθε απόστροφο που καταβροχθίζει το πληκτρολόγιό σου, μια άλλη απόστροφος ξεπηδά σε ένα άλλο. Μπορεί να λένε ότι η φύση αποστρέφεται το κενό, αλλά φαίνεται ότι αποστρέφεται και τη συναλοιφή που γίνεται αλοιφή. :D

(Είμαι αλοιφή, όπως θα κατάλαβες...)

[Zazula]

Μετά την αρχή διατήρησης της υλοενέργειας, πρώτος ο Νικέλ τεκμηρίωσε την αρχή διατήρησης των αποστρόφων. :D

[Zazula]

Διάβαζα το σχόλιο του Στάντη Αποστολίδη (http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?5048-Γ.-Μπαμπινιώτη-Ετυμολογικό-λεξικό-της-Νέας-Ελληνικής-Γλώσσας-—-Σχόλια&p=100357&viewfull=1#post100357) για το ετυμολογικό λεξικό Μπαμπινιώτη (ΕΛΝΕΓ), και δεν μπόρεσα να μην προσέξω ένα «επί πλέον» που έχει στην τρίτη παράγραφο. Το γκουγκλ αποκαλύπτει ότι πολλοί το γράφουν έτσι (http://www.google.com/search?hl=en&source=hp&biw=1424&bih=717&q=%22%CE%B5%CF%80%CE%AF+%CF%80%CE%BB%CE%AD%CE%BF%CE%BD%22&aq=f&aqi=&aql=&oq=). Αν το επιχείρημα είναι ότι το επίρρ. επιπλέον ταυτίζεται με το ουδ. τής μτχ επιπλέων (επιπλέουσα, επιπλέον), κι επομένως η γραφή σε δύο λέξεις διασφαλίζει την αποφυγή σύγχυσης, να επισημάνω ότι αφενός μεν και το επίρρ. πλέον ταυτίζεται με το ουδ. τής μτχ πλέων (πλέουσα, πλέον), αφετέρου δε η σύνταξη και το περικείμενο είναι αυτά που διασφαλίζουν την αποφυγή πρόκλησης σύγχυσης (και στις δύο περιπτώσεις). Τα λεξικά μας αναγνωρίζουν σήμερα (παρότι η αρχ. φράση, στον Θουκυδίδη κ.ά., ήταν δίλεκτη) αποκλειστικά μονολεκτικό το επίρρ. επιπλέον.

Διανηματική σύνδεση:
Στα της Καλλίστης σχιζολεκτικά έχουμε αφιερωμένο νήμα τῇ Καλλίστῃ (http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?348-Τη-Καλλίστη).
Για το ποιες λέξεις έχουν εδραιωθεί με μονολεκτική γραφή, βλ. Μία ή δύο λέξεις; Τέλος πάντων ή τελοσπάντων; (http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?104-Μία-ή-δύο-λέξεις-Τέλος-πάντων-ή-τελοσπάντων).

[drsiebenmal]

Νομίζω πως εδώ έχουμε πλέον μια νέα κλιμάκωση του φαινομένου (και μη γελάτε ούτε επειδή προέρχεται από αθλητικό ιστότοπο (http://www.redplanet.gr/Editorial/pantelis_diamantopoulos/almperto-kalofagw-ta.1353693.html) --τον διαβάζουν χιλιάδες γάβροι, ούτε για το θέμα --που τηγανίζει τους γάβρους).

http://lexilogia.gr/forum/attachment.php?attachmentid=1984&d=1315080305

Και τώρα, αφού έκανα το λεξιλογικό καθήκον μου, πάω να μελετήσω το άρθρο και τα σχόλια...

[Hellegennes]

Εγώ συνηθίζω να γράφω τις σύνθετες όπως τις προφέρει ο κόσμος γύρω μου. Κανείς δεν προφέρει "τελοσπάντων", από τον κόσμο που ξέρω. Όλοι τονίζουν κανονικά το "τέλος". Κανείς, επίσης, δεν λέει και "επί πλέον".

Πάντως ακόμα δεν έχω δει κανέναν να γράφει "κ' αν εις" (έχω δει όμως "κ' αν").

Αυτό το καλοφάγω τα, δεν έχω καταλάβει αν πρόκειται περί κάποιου αστείου ή είναι απλώς το επόμενο βήμα μιας νέας υστερίας. Μένει μόνο να διαβάσουμε και για το "ανάποδο γαμώ το". Ο γκούγκλης με πληροφορεί ότι κυκλοφορεί και το "ανάποδο γαμώ το".

[Alexandra]

Από ένα σχόλιο στη Lifo, μια σχιζολεξία που δεν την έχω ξαναδεί:
Είμαι ένας απο αυτούς τους νέους, έχω πτυχία (προπτυχιακό-μεταπτυχιακό) με καλούς βαθμούς, έχω ξένες γλώσσες, άριστη γνώση Η/Υ κι εμπάς η περιπτώση ότι χαρακτηρίζει ένα "καλό" βιογραφικό.
Παρά το γεγονός ότι το σχόλιο είναι πάνω σ' ένα τραγικό θέμα (http://www.lifo.gr/mag/columns/4331), η συγκεκριμένη χρήση της ελληνικής γλώσσας σε κάνει να αναρωτιέσαι για τα "πτυχία με καλούς βαθμούς". (Λίγη ώρα μετά, κάποιος μπήκε και του επεσήμανε το λάθος για να μην το ξανακάνει στο μέλλον.)

[sarant]

Ούτε εγώ το είχα ξαναδεί!

Για τη μπριτζιστική ορολογία, πάντως, εμπάς (γαλλ. impasse) είναι το αγγλικό finesse.

[SBE]

Απαράδεκτος, δεν ξέρει ο καλός φοιτητής ότι είναι εμπάσει περιπτώσει;

[Alexandra]

Απαράδεκτος, δεν ξέρει ο καλός φοιτητής ότι είναι εμπάσει περιπτώσει;
Πρέπει να βάζεις και γελαστές φατσούλες όταν τα γράφεις αυτά.

[SBE]

:devil:;):lol::lol:

[Hellegennes]

Πέρα από το τραγικό λάθος, το "εν πάση περιπτώσει" έπρεπε να ήταν "τέλος πάντων".

[drsiebenmal]

Μια νέα εξέλιξη: Στο σημερινό άρθρο (http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.8emata&id=11041) της Ρίκας Βαγιάνη κόπηκε επιτέλους ο γόρδιος δεσμός σχιζολεξίας και αποστροφομανίας: Σχιζολεξία χωρίς αποστρόφους: Αφ ενός και αφ ετέρου! (Ελπίζω να δικαιο λογ είται από το σοκ της, όπως το περιγράφει η συν παθέστατη αρθρο γράφος):

[...] Δεν βοηθάτε την κατάσταση, πατριώτες, ξεχέζοντας συλλήβδην τους Ελληνες του εξωτερικού. Αφ ενός, δεν έχετε δίκιο: (να το κουβεντιάσουμε, βεβαίως, είμαι έτοιμη). Αφ ετέρου, στρώνετε πλούσιο τραπέζι σε περίεργους –επιεικώς- κύκλους επιρροής, [....]

Κάτι αφορίσουμε, αφελληνίσουμε που της ξέφυγαν, ελπίζω να ήταν τελευταία φορά...

[Earion]

Έπεσε στα χέρια μου το παρακάτω δημόσιο έγγραφο:

ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ.
Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ. ΤΜΗΜΑ Α΄.
Εγκύκλιος Αριθ. Πρωτ. 97364/Γ2 (Μαρούσι, 30-08-2011)
ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία της Ερευνητικής Εργασίας
της Α΄ τάξης Γενικού Λυκείου για το σχ. έτος 2011-2012

υπογραφή: Η υφυπουργός Παρασκευή Χριστοφιλοπούλου

και με την πρώτη κιόλας ματιά εντυπωσιάστηκα από μια έντονη σχιζολεκτική προσήλωση. Ανθολογώ από το κείμενο της εγκυκλίου:

«σε περίπτωση συν-επίβλεψης» (τέσσερις φορές)
«προ-αναφέρθηκε»
«επανα-αξιολόγηση»

Και από το «Βιβλίο του εκπαιδευτικού», που παρατίθεται αυτούσιο, έφτιαξα τον κατάλογο που σας παρουσιάζω. Δεν επιμένω ότι όλα είναι σχιζολεκτικά (λ.χ. το «κοινωνικο-οικονομικός» συχνότερα γράφεται με ενωτικό παρά χωρίς), μερικά όμως αξίζει να μπούνε στην προθήκη με τα παράξενα:

Δασκαλο-μαθητική λεκτική επικοινωνία και δια-μαθητική συνεργασία
υπο-θέμα, υπο-θέματος,
υπο-θέματα, υπο-θεμάτων
υπο-ερωτήματα
πρωτο-εφαρμόστηκαν
μετα-Λυκειακές σπουδές
ενδο-σχολικής επιμόρφωσης
τυπο-εκδοτικά χαρακτηριστικά
μεσο-αστικές νόρμες
κοινωνικο-μορφωτικών στρωμάτων
ασχέτως κοινωνικο-οικονομικής προέλευσης
αυτο-αντίληψη
αυτο-ρυθμιζόμενη μάθηση
μακρο-εννοιών
μικρο-ομάδες
ενδο-ομαδικές και δι-ομαδικές συνθέσεις
δι-ομαδική συνεργασία
ενεργός αλληλο-παρωθητική επικοινωνία
αυτο-ρυθμιζόμενη σχολική μάθηση
να ερμηνεύσουν αυτο-κριτικά
δηλώσεις αλληλο-αποδοχής, αλληλο-ενθάρρυνσης και αλληλο-στήριξης

Μετά απ’ όλα αυτά ποιος καλός άγγελος ενέπνευσε τον συντάκτη και έβαλε παντού: «ομαδοσυνεργατική προσέγγιση μάθησης»;

[daeman]

Αμάν, μισές δουλειές κάνουν. Ξέ-χασαν να χωρίσουν την περί-πτώση, την επί-κοινωνία, τη συν-εργασία, την επί-μόρφωση, τη συν-θέση, την προ-έλευση, το επί-αρμόζω και την προς-έγγιση. Οι συν-δεσμοί δεν συν-δέουν (όλοι δια-ζευκτικοί είναι πλέον) και οι προ-θέσεις δεν προ-ηγούνται (μόνο όταν είναι προ-θέσεις δια-ζυγίου).
Την αντί-ληψη δεν τη λογαριάζω, δεν υπάρχει αυτό το φρούτο. Όσο για την ομαδο-συν-εργατική (και την αλληλο-παρα-ωθητική, τη συν-επί-βλέψη, το προ-ανά-φέρθηκε, τα τυπο-εκ-δοτικά και την επί-ανά-άξιο-λόγηση), ο νέος κανόνας της σχίζο-λεξίας δεν επί-τρέπει πάνω από ένα ενωτικό σε μία λέξη. Μην τα ξε-φτιλίσουμε όλα.

Στο υπό-εργείο παρα-Παιδείας, απο-Παίδων και Δια Βίου απο-Μάθησης ανά-ήκουν, όχι παίξε γέλασε (το Θρησκευμάτων δεν το πιάνω, γιατί εκεί υπάρχουν πολλά σχίσματα και δια-ρήξεις ιματίων). Αυτοί ξε-στραβώνουν απο-στραβώνουν τα παιδιά μας. Ας μάθουν πρώτα τα βασικά και αυτο-νοητά, ας κάνουν καν-μία αυτο-κριτική και μετά φιγουρα-τζήδικες προς-εγγίσεις.

Αϊσιχτίρ. Δεν αλληλοπαρωθούμαστε, λεωγώ; Εγωθαταενωνωόλα, πουναικαιιστορικηορθογραφία ναϊσορροπησωλιγοταπράγματα. Θασασμαθωεγωτρόπους, αλλιώς θαμασφαειοκατωκοσμοσόλους. :devil:

[Hellegennes]

Με το καλό να διαβάσουμε και κ-αν-είς, μη-δέν, τί-ποτε και μή-τε.

[Zazula]

Νομίζω ο πρωταθλητής είναι ένας: απ' εν αν τι ας! :p

[Hellegennes]

Κλέβεις· το "ας" είναι κατάληξη.:p

[daeman]

Υπάρχουν βέβαια πολύ περισσότερα, πολλά (επίρ.) καλά, όπως το «ό,τι» που ένας σχιζοφρενής κάποτε μου το είχε διορθώσει σε «ό, τι» (http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?5687-πολλά-περισσότερα&p=59948&viewfull=1#post59948) (με κενό για να ξεχωρίζουν οι δύο λέξεις, λέει) και το ο τι δη ποτε που λέει εκεί (http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?5687-πολλά-περισσότερα&p=60010&viewfull=1#post60010) ο Μπουκανιέρος.

Όχι ο τι πρέπει, ο τι κι ο τι κι ο τι να 'ναι. Στο τέλος, θα τα κάνουμε συλλαβική γλώσσα τα ελ λη νι κα, σαν τα κι νε ζι κα. :twit:
Να γράφουν έτσι οι «δάσκαλοι του γένους» δεν πειράζει, τα γκρίκλις μόνο να 'χουμε μπαμπούλα, βδδδέλλλυγγγμμα (http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?6324-μπίχλα-filth&p=70687&viewfull=1#post70687). :rolleyes:

[drsiebenmal]

Στο τέλος, θα τα κάνουμε συλλαβική γλώσσα τα ελ λη νι κα, σαν τα κι νε ζι κα.Μα από συλλαβική γραφή (http://en.wikipedia.org/wiki/Linear_B) ξεκίνησαν ;)...

[daeman]

Ε πι στρο φη στις ρι ζες λοι πον. Άμα είναι έτσι, να το πάμε πιο πίσω, στο προπατορικό α (και το ουγκ). :devil:


http://www.youtube.com/watch?v=hIvmXTlgi6I

[Hellegennes]

Μα από συλλαβική γραφή (http://en.wikipedia.org/wiki/Linear_B) ξεκίνησαν ;)...

Τι καλά! Επιστροφή στα τρισχιλιετή νάματα!:laugh:

[nickel]

Πάντως, το νήμα ξεκίνησε με το σπάνιο φαινόμενο της σχιζολεξίας σε συνδυασμό με αποστροφομανία, ή, αν θέλετε, την εμφάνιση της αποστρόφου στη μέση κάποιων λέξεων, π.χ. *δώσ’τε, εκεί που είχαμε συγκοπή τού δώσετε σε δώστε, ή *ξανά’πα για τον εναλλακτικό αόριστο ξανάπα (που κάνει και ξαναείπα) του ξαναλέω, *πρωτό’ρθα κ.λπ.

Οι δεκάδες οι λέξεις που συνέλαβε ο Earion σε μία και μόνη εγκύκλιο είναι διαφορετικό φαινόμενο που μπορεί να αυτονομηθεί και θα το έλεγα ενωτικομανία. Έχουμε συνεχώς καινούργιες σύνθετες λέξεις, που στα αγγλικά μπορεί να αποφεύγουν το ενωτικό (π.χ. το neoconservatives είναι καλύτερο από το neo-conservatives) ή να το χρειάζονται οπωσδήποτε (π.χ. Anglo-French, αγγλογαλλικός). Στα ελληνικά όμως κατά κανόνα το αποφεύγουμε το ενωτικό της σύνθεσης, αν και με διαφορετικό μάτι θα κοιτάξουμε την κάθε περίπτωση της εγκυκλίου. Είναι τόσες οι λέξεις που έχουμε από αυτο-, αλληλο-, πρωτο- κ.ά. χωρίς ενωτικό που δεν μπορώ να καταλάβω την ενωτικολαγνεία (εναλλακτικός όρος). Αναρωτήθηκα, μάλιστα, τι θα έκαναν αν επέλεγαν να γράψουν αυτορρυθμιζόμενη — θα το χώριζαν αυτορ-ρυθμιζόμενη; Περισσότερη κατανόηση έχω για κάποια άλλα: υπο-θέμα, κοινωνικο-μορφωτικά. Την ίδια κατανόηση δείχνει και ο Earion. Αξίζει να επαναλάβουμε και τι γράφει η Ιορδανίδου στον Οδηγό: «Επίσης χρησιμοποιούμε το ενωτικό σε περιπτώσεις όπου αποφεύγεται η σύνθεση σε μία λέξη, κυρίως σε πρόσφατα δημιουργημένους ή παροδικούς σχηματισμούς όπου η σύνθεση θα εμπόδιζε την αναγνώριση των συνθετικών στοιχείων». Και εδώ δεν εμποδίζεται η αναγνώριση.

Πάντως, ακόμα κι όταν βάζουν άχρηστα ενωτικά, δεν έχουν βάλει και δεύτερο τόνο. Ο δεύτερος τόνος είναι η περίπτωση όπου οι κόρες των ματιών μου αρχίζουν να γυρνάνε περίεργα. (Μμμ, υλικό για τον Ζάζουλα...)

[Earion]

Πολύ σωστά, Νίκελ. Η συσσώρευση των δεδομένων οδηγεί την έρευνα σε περαιτέρω εξειδίκευση! :D Στο εξής θα διακρίνουμε τη σχιζολεξία από την ενωτικολαγνεία! :D

Αλλά και η παρατήρηση του Δαεμάνου για την απομάκρυνση των συστατικών του «ό,τι» με απασχολεί (για να μην πω με ανησυχεί). Τη βλέπω όλο και συχνότερα στις εφημερίδες. Και την επισημαίνω ιδίως στα ελληνικά που βγάζει ο μεταφραστής του Γκούγκλη.

[Alexandra]

...όπως το «ό,τι» που ένας σχιζοφρενής κάποτε μου το είχε διορθώσει σε «ό, τι» (http://lexilogia.gr/forum/showthread.php?5687-%CF%80%CE%BF%CE%BB%CE%BB%CE%AC-%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%B9%CF%83%CF%83%CF%8C%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%B1&p=59948&viewfull=1#post59948) (με κενό για να ξεχωρίζουν οι δύο λέξεις, λέει)
Ο δικός σου σχιζοφρενής δεν είναι τίποτα μπροστά σ' αυτό που είδα στο Σταρ. Όλα τα "ό,τι" ήταν γραμμένα ως εξής: ο, τι.
Έτσι ακριβώς. Όμικρον χωρίς τόνο, κόμμα, διάστημα και "τι".

[UsualSuspect]

Από το newsit.gr και το άρθρο του Ν.Ευαγγελάτου για τον ΓΑΠ εδώ (http://www.newsit.gr/default.php?pname=nikosBlogComment&post=368)
"Οφείλει στον όνομα της προσφοράς τόσο της δικής του όσο και της οικογένειας του να βάλει στην άκρη τους εγωισμούς τις εμμονές και τα προσωπικά συμφέροντα , να αποσυρθεί το ταχύτερο δυνατό.
Όχι ανεπιστρεπτί αλλά ...αυθωρί και παρά χρήμα!"

Τι να πρωτοσχολιάσω; Το αυθωρί ή το παρά χρήμα;;;;;;;

[nickel]

Το *αυθωρί κάνε πως δεν το είδες, γιατί παλιά (στον Πλούταρχο, την Παλαιά Διαθήκη) έτσι το γράφανε. Αλλά το παρά χρήμα μπορεί να σημαίνει και κάτι καινούργιο, ποιος ξέρει… (Κάτι δεν λέει για «προσωπικά συμφέροντα» πιο πάνω; Κακίες...)

Πάντως, το παλιό παραχρήμα είναι από το χρήμα = πράγμα (όπως έλεγαν «Πάντων χρημάτων μέτρον εστίν άνθρωπος»). Παραχρήμα από το παρά το χρήμα, παρευθύς, πάραυτα, αμέσως.

[UsualSuspect]

Έχεις δίκιο για το "αυθωρί" αλλά το "παρά χρήμα" που ακολουθεί δείχνει ότι ο Ευαγγελάτος δεν έγραψε "αυθωρί" με "ι" επειδή έχει άποψη.:laugh:

2294

[daeman]

Επειδή, μιλώντας για τα δημοσιογραφικά, μ' αρέσει το παράθεμα περί Πυθίας από τον Πλούταρχο που έχει ο Δημητράκος:
«Η Πυθία και προ ερωτήσεως αυθωρί χρησμούς είωθέ τινας εκφέρειν».
Στα οικονομικά ταιριάζει πιο πολύ βέβαια, ωστόσο οι οικονομολόγοι τελευταία όλο ληγμένα δαφνόφυλλα μασάνε. :whistle:

[SBE]

Δεν ξέρω γιατί το παιδέυουμε, ο Ευαγγελάτος έπρεπε να έχει γραψει: αυθ'ορεί και παρά χρήμα έτσι το:


... να αποσυρθεί το ταχύτερο δυνατό. Όχι ανεπιστρεπτί αλλά ...αυθωρί και παρά χρήμα!

σημαίνει "να αποσυρθεί όχι ανεπιστρεπτί αλλά αυτά να βλέπει και να ετοιμάζεται να κάνει μετατροπή νομίσματος (τον παρά χρήμα)", δηλαδή να φύγει όπως πάμε ταξίδι αναψυχής (αλέ ρετούρ).

[drsiebenmal]

Μόνο εμένα μου φαίνεται λάθος η χρήση του ανεπιστρεπτί εδώ, μαζί με το όχι; Δηλαδή, το σωστό, όπως καταλαβαίνω το συγγραφέα δεν θα έπρεπε να είναι κάτι σαν: «Όχι απλώς/μόνο ανεπιστρεπτί...»; Γιατί έτσι όπως είναι γραμμένο, έχει και την ερμηνεία «Μη φεύγεις για πάντα, αλλά για τώρα, φύγε αμέσως!»

[SBE]

Ίσως να νομίζει ότι το ανεπιστρεπτί είναι τροπικό επίρρημα- μη φύγεις με το ιχ, φυγε με το λεωφορείο π.χ.