Η περίσσια περίσσεια βλάπτει περίσσια (μια ευγενική χορηγία του Σαλίμ Περίσσα)

[Zazula]

Διάβασα τις προάλλες σε περιοδικό μεγάλης κυκλοφορίας τη φράση "περίσσεια ευκολία" και, όπως αντιλαμβάνεστε, μου σηκώθηκε η τρίχα κάγκελο. Να λοιπόν άλλη μία περίπτωση όπου, όταν ο ορθογράφος του Word δεν επισημάνει μία λέξη ως λάθος και δεν είμαστε σε θέση να αντιληφθούμε τι δεν πάει καλά, το λάθος καταλήγει τελικά να τυπωθεί και να βγάλει μερικά μάτια.

Έχουμε λοιπόν και λέμε: Περίσσεια (λόγια λέξη που εκφέρεται ασυνίζητη στο -εια, είναι μ' άλλα λόγια τετρασύλλαβη) είναι ουσιαστικό με δύο σημασίες: μπορεί να σημαίνει "πλεόνασμα (περίσσευμα)" ή "αφθονία (πληθώρα)". Το ΛΝΕΓ (1998) λέει ότι δεν έχει καθόλου πληθυντικό, αλλά το ΛΣΓ την εντάσσει στο κλιτικό υπόδειγμα Ο5 (με όλες τις πτώσεις του πληθυντικού). Το ΛΚΝ την περιλαμβάνει στην κλιτική κατηγορία Ο27α (δηλαδή χωρίς γενική πληθυντικού). Αυτό το πρόβλημα των γενικών πληθυντικού των προπαροξύτονων θηλυκών σε -α συζητείται ήδη σε αυτό το νήμα (http://www.lexilogia.gr/forum/showthread.php?t=589).

Περίσσια (λέξη συνιζημένη στο -ια, μ' άλλα λόγια τρισύλλαβη) είναι θηλυκό επίθετο (του περίσσιος) με τρεις σημασίες: "άφθονος (περισσός)", "παραπανίσιος" και (κατ' επέκταση της προηγούμενης σημασίας) "περιττός (άχρηστος)". Κυκλοφορεί και σε πιο λογοτεχνική βερσιόν, η οποία έχει αποβάλει το ημίφωνο ανάμεσα στο [σ] και το [α]: περίσσα (αρσ. περίσσος).

Περίσσια (όμοια εκφορά με το θηλυκό επίθετο) είναι και το επίρρημα του περίσσιος. Επίσης: περίσσα (όπως και το γνωστό ομόηχο χωριό της Σαντορίνης).

Επομένως (για να επιστρέψουμε στο λάθος που 'δωσε αφορμή για αυτό το σημείωμα), η ευκολία μπορεί να είναι μόνο περίσσια - όχι περίσσεια.

[nickel]

Δεν μπορώ να μην αδράξω την ευκαιρία να πω ότι, κάθε φορά που ακούω να λένε «ως εκ περισσού», σκέφτομαι ότι σε κάποια ντιρεκτίβα του ΚΚΕ αναφέρονται.

Περί Περισσού:

Κατά την αρχαιότητα [ο Ποδονίφτης] ονομαζόταν Περισσός, επειδή δεχόταν τα «περισσευούμενα» ύδατα του Αδριάνειου υδραγωγείου...
Τό 1927 κατοικήθηκε για πρώτη φορά ο προσφυγικός συνοικισμός της Νέας Φιλαδέλφειας ανατολικά και δυτικά του καρόδρομου, που οδηγούσε στα Βασιλικά Ανάκτορα του Τατοΐου και ανάμεσα στους ποταμούς Κηφισό, Ποδονίφτη και Γιαμπουρλά. Ο πρώτος οικισμός που αναπτύχθηκε δυτικά του χειμάρρου Ποδονίφτη ονομάζεται σήμερα Περισσός.
http://7gym-zograf.att.sch.gr/activities/2004-05/TELIKO/podonift.htm


Προσθήκη
Λίγες στατιστικές για το δικό σου θέμα:
περισσή ευκολία 3.170
περίσσια ευκολία 430
*περίσσεια ευκολία 40

[Zazula]

Να επισημάνω ότι το Perissodactyla (http://en.wikipedia.org/wiki/Perissodactyla) αποδίδεται Περιττοδάκτυλα (http://www.google.com/search?q=%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%B9%CF%84%CF%84%CE%BF%CE%B4%CE%AC%CE%BA%CF%84%CF%85%CE%BB%CE%B1&rls=com.microsoft:en-us&ie=UTF-8&oe=UTF-8&startIndex=&startPage=1) — όχι Περισσοδάκτυλα (http://www.google.com/search?q=%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%B9%CF%83%CF%83%CE%BF%CE%B4%CE%AC%CE%BA%CF%84%CF%85%CE%BB%CE%B1&rls=com.microsoft:en-us&ie=UTF-8&oe=UTF-8&startIndex=&startPage=1) (έτσι το έχει και η βικιπαίδεια). Υπάρχει όντως ελληνιστικό επίθετο περισσοδάκτυλος, αλλά η ονομασία της συγκεκριμένης Τάξης των Θηλαστικών έχει επικρατήσει να λέγεται περιττοδάκτυλα, κι έτσι ακριβώς λημματογραφείται η λέξη στα λεξικά.

[nickel]

Να επισημάνω ότι το Perissodactyla (http://en.wikipedia.org/wiki/Perissodactyla) αποδίδεται Περιττοδάκτυλα (http://www.google.com/search?q=%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%B9%CF%84%CF%84%CE%BF%CE%B4%CE%AC%CE%BA%CF%84%CF%85%CE%BB%CE%B1&rls=com.microsoft:en-us&ie=UTF-8&oe=UTF-8&startIndex=&startPage=1) — όχι Περισσοδάκτυλα (http://www.google.com/search?q=%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%B9%CF%83%CF%83%CE%BF%CE%B4%CE%AC%CE%BA%CF%84%CF%85%CE%BB%CE%B1&rls=com.microsoft:en-us&ie=UTF-8&oe=UTF-8&startIndex=&startPage=1) (έτσι το έχει και η βικιπαίδεια). Υπάρχει όντως ελληνιστικό επίθετο περισσοδάκτυλος, αλλά η ονομασία της συγκεκριμένης Τάξης των Θηλαστικών έχει επικρατήσει να λέγεται περιττοδάκτυλα, κι έτσι ακριβώς λημματογραφείται η λέξη στα λεξικά.

«Θα έπρεπε να αποδίδεται» εννοείς. Γιατί ο Πάπυρος (το Παπυράκι / το λεξικό του Παπύρου) ή/και η Βικιπαίδεια την έχουν κάνει τη ζημιά με την αβασάνιστη μεταγραφή, παρότι λέει η Βικιπαίδεια:
Τα περισσοδάκτυλα (Perissodactyla) είναι μια τάξη οπληφόρων θηλαστικών. Σε αντίθεση με τα αρτιοδάκτυλα οπληφόρα χαρακτηρίζονται από περιττό αριθμό δακτύλων στις οπλές.

Παρότι ακόμα και στον Δρανδάκη ήταν περιττοδάκτυλα (και στον Δημητράκο και στον Σταματάκο, και στα Γεωπονικά (http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%93%CE%B5%CF%89%CF%80%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AC)).

Το αποτέλεσμα της αβασάνιστης μεταγραφής; Στην Altavista, διπλάσια περισσοδάκτυλα από περιττοδάχτυλα. Να έχει βάλει τον δάχτυλό του ο Περισσός; ;)

[Alexandra]

Αν δεν με απατά η μνήμη μου, τα σχολικά βιβλία το έγραφαν Περισσοδάκτυλα. Δεν ξέρω αν το έχουν τώρα διορθώσει.

[Zazula]

«Θα έπρεπε να αποδίδεται» εννοείς.
Όχι, ξέρω πολύ καλά τι εννοώ: «Πρέπει να αποδίδεται». Το σωστό είναι Περιττοδάκτυλα, και το Περισσοδάκτυλα είναι λάθος. Εδώ συμφωνούν το ΛΚΝ με τα ΛΝΕΓ, ΛΣΓ & ΕΛΝΕΓ, το Πρωίας, ο Δημητράκος, ο Βοσταντζόγλου, ο Σταματάκος και η Κτηνιατρική Σχολή του ΑΠΘ, το βιβλίο Φυσικής της Ε' Δημοτικού (είναι το μόνο σχολικό βιβλίο που βρήκα στο οποίο να γίνεται αναφορά τού όρου με οποιαδήποτε από τις δύο μορφές), το ελληνικό Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων και η Ευρωπαϊκή Ένωση, κι εμείς θα δεχθούμε το λάθος επειδή το σχετικό άρθρο στη βικιπαίδεια έχει την αβασάνιστη μεταγραφή; Μπα, δεν νομίζω. :)

[nickel]

Το σωστό είναι Περιττοδάκτυλα, και το Περισσοδάκτυλα είναι λάθος.
Πώς έδωσα την εντύπωση ότι πιστεύω κάτι διαφορετικό; Ή νομίζει κανείς ότι, επειδή το Google αναφέρει (ψευδώς, όπως πάντα) 845 περισσοδάκτυλα, το πλήθος των ευρημάτων το καθιστά σωστό ή αποδεκτό; Το γεγονός, ωστόσο, ότι η έντυπη εγκυκλοπαίδεια στην οποία κατά κανόνα καταφεύγουμε, μαζί με τις παράγωγες εκδόσεις της, λημματογραφεί περισσοδάκτυλα, ότι η διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια στην οποία κατά κανόνα καταφεύγουμε επαναλαμβάνει το λάθος και ότι μια ισχυρή πλειοψηφία του διαδικτυακού πληθυσμού τούς πιστεύει και τους υποστηρίζει είναι μια πραγματικότητα την οποία δεν μπορείς να αγνοήσεις. Όταν γράφεις «το Perissodactyla αποδίδεται Περιττοδάκτυλα», δίνεις την εντύπωση ότι αγνοείς αυτό το δεδομένο. Πρέπει να το αναφέρεις προκειμένου να πεις ότι, παρ' όλες αυτές τις ισχυρές τοποθετήσεις υπέρ των Περισσοδακτύλων, το Perissodactyla πρέπει να αποδίδεται και θα έπρεπε σε όλες τις περιπτώσεις να αποδίδεται Περιττοδάκτυλα.

[Zazula]

+1 :)