υπερμέγεθες (όχι υπερμεγέθες)

[Alexandra]

υπερμεγέθης -ης -ες [ipermejéθis] Ε11α : που το μέγεθός του υπερβαίνει κατά πολύ το κανονικό ή το συνηθισμένο. [λόγ. < αρχ. ὑπερμεγέθης]

Κλιτικό πρότυπο Ε11α, δηλαδή: κακοήθης, κακοήθης, κακόηθες
Άρα το σωστό είναι υπερμέγεθες, όχι *υπερμεγέθες.

Από το in.gr (http://www.in.gr/news/article.asp?lngEntityID=1099601&lngDtrID=252) σχετικά με το iPad σήμερα:
Η πολυσυζητημένη συσκευή μοιάζει με υπερμεγέθες iPhone. Ο Τζομπς έδειξε το Facebook και τους New York Times ως παραδείγματα για τη λειτουργία πλοήγησης στο Διαδίκτυο και άνοιξε ένα παράθυρο e-mail.

Να δούμε τι λέει και το Διαδίκτυο:
υπερμεγέθες (http://www.google.gr/search?hl=el&q=%22%CF%85%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%BC%CE%B5%CE%B3%CE%AD%CE%B8%CE%B5%CF%82%22&btnG=%CE%91%CE%BD%CE%B1%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7&meta=&aq=f&oq=): 20.700
υπερμέγεθες (http://www.google.gr/search?hl=el&q=%22%CF%85%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%BC%CE%AD%CE%B3%CE%B5%CE%B8%CE%B5%CF%82%22&btnG=%CE%91%CE%BD%CE%B1%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7&meta=&aq=f&oq=): 21.100
κακοήθες (http://www.google.gr/search?hl=el&q=%22%CE%BA%CE%B1%CE%BA%CE%BF%CE%AE%CE%B8%CE%B5%CF%82%22&btnG=%CE%91%CE%BD%CE%B1%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7&meta=&aq=f&oq=): 29.600
κακόηθες (http://www.google.gr/search?hl=el&q=%22%CE%BA%CE%B1%CE%BA%CE%BF%CE%AE%CE%B8%CE%B5%CF%82%22&btnG=%CE%91%CE%BD%CE%B1%CE%B6%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B7&meta=&aq=f&oq=): 49.600

[nickel]

Είναι από τα πιο δύσκολα αυτά τα ουδέτερα. Και νόμιζω ότι το υπερμέγεθες είναι το πιο γνωστό μετά το σύνηθες, με τα λιγότερα παρατονισμένα. Δείτε τα χειρότερα (στο Altavista):

αύταρκες (το γραμματικά σωστό): 731 ευρήματα
αυτάρκες: 864
αύθαδες (το γραμματικό): 474 ευρήματα
αυθάδες: 25.900!

Στο ευμεγέθης, - ης, ευμέγεθες πέφτει σε «λάθος» και το Λεξισκόπιο (http://www.neurolingo.gr/el/online_tools/lexiscope.htm?term=%CE%B5%CF%85%CE%BC%CE%B5%CE%B3%CE%AD%CE%B8%CE%B7%CF%82)!

Μετά απ' αυτό, βαρέθηκα να κοιτάω. Εδώ (http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/search.html?lq=E11%CE%B1&loptall=true&dq=) είναι όλα μαζί τα δύσπεπτα:
αήθης, ανισομεγέθης, αυθάδης, αυτάρκης, επιμήκης, ευμεγέθης, ισομεγέθης, κακοήθης, καλοήθης, ουρανομήκης, προμήκης, συνήθης, υπερμεγέθης
με ουδέτερα:
άηθες, ανισομέγεθες, αύθαδες, αύταρκες, επίμηκες, ευμέγεθες, ισομέγεθες, κακόηθες, καλόηθες, ουρανόμηκες, πρόμηκες, σύνηθες, υπερμέγεθες

Βέβαια, με ένα —ες στο ΛΚΝ δεν φαίνεται πού τονίζεται το ουδέτερο (ποιος τρέχει στα πρότυπα;) ενώ το ΛΝΕΓ το δίνει ολογράφως: κακόηθες. Στο Σχολικό δίνουν μόνο τον αριθμό του προτύπου. Μα δεν μαθαίνεται ο τονισμός με αριθμούς προτύπων!

[nickel]

Επίσης, επειδή εκείνο το —ες στο τέλος είναι... θηλυκός πειρασμός (εύκολα μπορεί να νομίσει κανείς ότι είναι κατάληξη πληθυντικού του θηλυκού), θα πρέπει να θεωρήσουμε ότι κάποια από τα «σωστά» είναι στην πραγματικότητα θηλυκά!

Π.χ. ο υ ρ α ν ό μ η κ ε ς κραυγές / ιαχές (http://www.google.com/search?hl=en&safe=off&rlz=1B3GGGL_enGR256GR256&num=100&q=%22%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%B1%CE%BD%CF%8C%CE%BC%CE%B7%CE%BA%CE%B5%CF%82+%CE%BA%CF%81%CE%B1%CF%85%CE%B3%CE%AD%CF%82%22+OR+%22%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%B1%CE%BD%CF%8C%CE%BC%CE%B7%CE%BA%CE%B5%CF%82+%CE%B9%CE%B1%CF%87%CE%AD%CF%82%22&aq=f&aql=&aqi=&oq=).

Το θηλυκό είναι κανονικά: ουρανομήκεις κραυγές (http://www.google.com/search?hl=en&safe=off&rlz=1B3GGGL_enGR256GR256&num=100&q=%22%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CE%BC%CE%AE%CE%BA%CE%B5%CE%B9%CF%82+%CE%BA%CF%81%CE%B1%CF%85%CE%B3%CE%AD%CF%82%22&aq=f&aql=&aqi=&oq=).

[tsioutsiou]

Είναι από τα πιο δύσκολα αυτά τα ουδέτερα
Οπότε δεν είχε ελπίδα ο ευήθης.

[nickel]

Οπότε δεν είχε ελπίδα ο ευήθης.
Στο ΛΚΝ υπάρχει μια μικρή κατάπτωση των —ηθών. Ωστόσο, στο ΛΝΕΓ υπάρχει και ευήθης, εύηθες, και φιλαλήθης, φιλάληθες, μέχρι και χρηστοήθης, χρηστόηθες.

[mariaak]

Στο ΛΚΝ δίνονται και ολόκληροι οι πίνακες κλίσεις. Εδώ (http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/onomatiko/adjectives.html)για τα επίθετα και τις μετοχές.
Δυστυχώς, όπως σημειώνει και ο Nickel, για να οδηγηθούμε εκεί πρέπει προς το παρόν να επιστρέψουμε στην αρχική σελίδα του ΛΚΝ (http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/index.html) και να επιλέξουμε τους παρακάτω δεσμούς:
ΠΙΝΑΚΕΣ ΚΛΙΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΩΝ
Το Ρηματικό Σύστημα (http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/rimatiko/general.html)
Το Ονοματικό Σύστημα (http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/onomatiko/general.html)



Βέβαια, με ένα —ες στο ΛΚΝ δεν φαίνεται πού τονίζεται το ουδέτερο (ποιος τρέχει στα πρότυπα;) ενώ το ΛΝΕΓ το δίνει ολογράφως: κακόηθες. Στο Σχολικό δίνουν μόνο τον αριθμό του προτύπου. Μα δεν μαθαίνεται ο τονισμός με αριθμούς προτύπων!