PDA

View Full Version : Τι είναι γάμος;



nickel
31-05-2008, 04:51 PM
«Νόμιμη σύζευξη άντρα και γυναίκας», λένε ο Κριαράς και το Μείζον. Το ΛΚΝ: «νόμιμη ένωση ενός άντρα και μιας γυναίκας, που καθαγιάζεται με εκκλησιαστική τελετή, δηλαδή από το μυστήριο του γάμου, ή επικυρώνεται απλά από τις πολιτικές αρχές». Το Σχολικό του Κέντρου: «Η νόμιμη ένωση ενός άνδρα και μίας* γυναίκας με την οποία αναγνωρίζονται επίσημα ως σύζυγοι».

Τι μου ήρθε, στα καλά καθούμενα (και όχι «στην τούρλα του Σαββάτου»), να κοιτάζω τα λεξικά για τον ορισμό του γάμου; Γιατί αυτό έκανε και ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Γ. Σανιδάς για να αποτρέψει τους γάμους ομοφύλων που έχει προαναγγείλει ότι θα τελέσει ο δήμαρχος της Τήλου.

Διαβάζω στα σημερινά Νέα (http://www.tanea.gr//Article.aspx?d=20080531&nid=8696637&sn=&spid=876):
Στο εν λόγω έγγραφό του ο ανώτατος εισαγγελέας αναφέρεται στην έννοια του γάμου επικαλούμενος το λεξικό Μπαμπινιώτη, ως εξής [με δικά μου έντονα ο ορισμός του λεξικού]: «Ως γάμος νοείται η νόμιμη ένωση και συμβίωση ζευγαριού, ήτοι η σύσταση οικογένειας μεταξύ ενός άνδρα και μιας γυναίκας, ενώ εξ άλλου ο θεσμός του γάμου αποτελεί το θεμέλιο της κοινωνίας αφού οδηγεί στην αέναη ύπαρξή της». Η παρέμβασή του ωστόσο στηρίζεται κυρίως στις διατάξεις του Συντάγματος και στο άρθρο 1367 του Αστικού Κώδικα, η ερμηνεία των οποίων τον οδηγεί στο συμπέρασμα ότι «γάμος μεταξύ ομοφυλοφίλων, υπό την έννοια που προστατεύεται από το Σύνταγμα και επιτρέπεται η τέλεσή του, από τη διάταξη του άρθρου 1367 Α.Κ. (και με δήλωση προς τον δήμαρχο) δεν είναι νοητός ούτε επιτρεπτός».

Η αντίθετη άποψη στηρίζεται στο ότι ο νόμος που στοιχειοθετεί το αστικό δικαίωμα του πολιτικού γάμου στην Ελλάδα, αναφέρεται σε ανθρώπους, άτομα, μελλονύμφους και συζύγους και δεν κάνει καμιά διάκριση ως προς το συνδυασμό των φύλων τους.

Δεν σκοπεύω να σχολιάσω τη νομική διάσταση του ζητήματος στην Ελλάδα (μπορείτε να διαβάσετε αρκετά στον Τύπο) αλλά θεωρώ φαιδρό να απαιτείται ο ορισμός ενός λεξικού για να αποσαφηνιστεί ο νόμος. Τι θα συνέβαινε αν κάποιο πιο σύγχρονο ελληνικό λεξικό περιλάμβανε έναν πιο διεθνοποιημένο ορισμό του γάμου; Όπως στην Encarta: a legally recognized relationship, established by a civil or religious ceremony, between two people who intend to live together as sexual and domestic partners.

Και η Wikipedia παρακολουθεί τις εξελίξεις:

http://en.wikipedia.org/wiki/Marriage
Marriage is a personal union between people. This union may also be called matrimony, while the ceremony that marks its beginning is called a wedding and the status created is sometimes called wedlock.

If recognized by the state, by the religion to which the parties belong and/or by society in general, the act of marriage may change the personal status of the individuals in the eyes of those authorities. The status in the eyes of one authority may not be the same as for another. For example, a marriage may be recognised by the state, but not by a church, and vice versa.

Marriage is an institution in which interpersonal relationships (usually intimate and sexual) are sanctioned with governmental, social, or religious recognition. It is often created by a contract or through civil processes. Civil marriage is the legal concept of marriage as a governmental institution, in accordance with marriage laws of the land.

Marriage may take many forms: for example, a union between one man and one woman as husband and wife is a monogamous heterosexual marriage; polygamy —in which a person takes more than one spouse*— is common in many societies; and, in some jurisdictions and denominations, a same-sex marriage unites people of the same sex. (Other jurisdictions may not allow this, but instead provide civil unions or domestic partnerships conferring some or all of the benefits of married status.)

Με λίγα λόγια: ανεξάρτητα από την άποψή σας για τους γάμους ομοφύλων, πιστεύετε ότι τα λεξικά θα πρέπει να δώσουν έναν ευρύτερο ορισμό του γάμου;

Πηγές:
http://www.sapphogr.net/dikaiwma/marriage/index.html
Οικογενειακό δίκαιο: http://gort.gr/oikog.htm
http://tovima.dolnet.gr/print_article.php?e=B&f=14653&m=A10&aa=1
Για τον «ομόφυλο γάμο» ή «γάμο ομοφύλων» (same-sex marriage): http://en.wikipedia.org/wiki/Same-sex_marriage
Και άπειρες συζητήσεις για «new definition of marriage (http://www.google.com/search?q=%22new+definition+of+marriage%22&sourceid=navclient-ff&ie=UTF-8&rlz=1B3GGGL_enGR256GR256)» ή «redefinition of marriage (http://www.google.com/search?num=50&hl=en&safe=off&rlz=1B3GGGL_enGR256GR256&q=%22redefinition+of+marriage%22++&btnG=Search&aq=t)».


* Αν δεν κάνω λάθος, το «μίας» αντί για το «μιας» είναι αριθμητικό, δηλαδή, όταν ο ορισμός λέει «και μίας γυναίκας», θέλει να πει «όχι δύο ή περισσότερων γυναικών», άρα δεν θεωρεί γάμο την πολυγυνία των μουσουλμάνων.

psifio
31-05-2008, 04:57 PM
Ναι, και ναι (για το "μίας" -- κι εγώ αυτό κατάλαβα).

nickel
31-05-2008, 05:05 PM
Ναι, και ναι (για το "μίας" -- κι εγώ αυτό κατάλαβα).

Δεν υπάρχει και τόση διαφορά από το αόριστο «μιας», αλλά θεωρώ περιττή την έμφαση. Στο ΛΝΕΓ (και τα άλλα λεξικά) δεν υπάρχει. Υπάρχει «two people» στην Encarta (και στο Wiktionary: The union of two people, to the exclusion of all others, voluntarily entered into for life), αλλά δεν υπάρχει στο «personal union between people» της Wikipedia.

psifio
31-05-2008, 05:12 PM
Μα για την έμφαση λέω κι εγώ, το άλλο δεν το σκέφτηκα καν. Αν και φαντάζομαι ότι ο ορισμός απορρέει από κάποια διάταξη του ελληνικού αστικού κώδικα που απαγορεύει τη διγαμία ή κάτι τέτοιο και απλώς παραλείπει το "στην Ελλάδα" ως ευκόλως εννοούμενο.

zephyrous
31-05-2008, 05:37 PM
Εκπληκτικό σημερινό σχετικό άρθρο.
http://www.avgi.gr/cgi-bin/hwebpressrem.exe?-A=491181&-w=&-V=hpress_int&-P

Zazula
02-06-2008, 02:34 AM
1. Φυσικά και τα λεξικά δεν μπορούν (είναι αδιανόητο!) να αποτελούν κείμενα με νομική ισχύ που να μπορεί να γίνει επίκλησή τους από τη Δικαστική Εξουσία. Τούτο ανάγει το λεξικογράφο σε νομοθέτη!

2. Τα λεξικά καταγράφουν, με μικρότερη ή μεγαλύτερη χρονική υστέρηση, τις λέξεις που χρησιμοποιούνται στη γλώσσα μας και τις σημασίες τους. Εάν μία νέα σημασία προκύψει ή μία παλιά εκλέιψει, ο λεξικογράφος θα το καταγράψει στην επόμενη, βελτιωμένη και επηυξημένη, έκδοση του πονήματός του. Οι λεξικογράφοι δεν ηγούνται αυτών των εξελίξεων - τις παρακολουθούν. Με τις θνήσκουσες σημασίες και λέξεις είναι όπως οι ιατροδικαστές, που περιμένουν πρώτα να σκοτωθούν όλοι, και πηγαίνουν κατόπιν για νεκροψία και νεκροτομή - δεν τους καλείς όμως όσο ο άλλος ακόμα αναπνέει. Με τις καινούργιες δε σημασίες και λέξεις, δεν είναι μαιευτήρες αλλά παιδίατροι - πρέπει πρώτα να κλάψει η νεογέννητη λέξη ή σημασία και ν' ακουστεί, και κατόπιν αριβάρουν κι εκείνοι για να τη φροντίσουν. (Εργασία για γαμομανείς αρεοπαγίτες: Να αθωώνουν όσους δικάζονται για λόγω εξύβριση επειδή χρησιμοποίησαν τη λέξη "γαμώ", διότι αυτή αρχικώς σήμαινε "παντρεύομαι".)

3. Περί του εάν καλύπτεται η πολυγυνία (ή η πολυγαμία εν γένει) ή όχι από τον ορισμό του γάμου: Ο γάμος είναι μία τελετή που εκτελείται σειραϊκά - ένα ζεύγος μελλοθανάτωννύμφων τη φορά. Ο δίγαμος τελεί και δεύτερο γάμο προτού λύσει τον πρώτο κ.ο.κ. Ο πολυγύνης (σαν πολυνίκης ακούγεται τούτο) δεν παντρεύεται όλες τις κυράδες του μονορούφι - παίρνει και καμιά ανάσα στο ενδιάμεσο. Ο ορισμός του γάμου σύμφωνα με το Σχολικό, λοιπόν, συνεχίζει να ισχύει - το ΛΝΕΓ μάς τα χαλάει κάπως που θεώρησε σκόπιμο να μιλήσει και για "σύσταση οικογένειας μεταξύ ενός άντρα και μιας γυναίκας" - ενώ κατόπιν ο ορισμός που δίνει για την "οικογένεια" είναι, φυσικά, ευρύτερος.

somnambulist
02-06-2008, 02:55 AM
Ζάζουλα, επίτρεψέ μου να διαφωνήσω με την τελευταία σου παρατήρηση. Η ταύτιση του γάμου με την οικογένεια είναι άκρως περιοριστική και έχει πολιτικές προεκτάσεις. Η σύνδεση του γάμου με την αναπαραγωγή τροφοδοτεί κοινωνικά στερεότυπα. Ένα διευρυμένο λήμμα θα περιείχε και την έννοια του γάμου ως συμβολαίου, μέσω του οποίου τα συμβαλλόμενα μέρη απολαμβάνουν κοινωνικά και οικονομικά προνόμια.
Επίσης, είναι σαφώς πολιτική στάση να περιορίζεται ο ορισμός του γάμου στην ένωση ετεροφύλων -εκτός αν γίνεται ρητή αναφορά ότι ο ορισμός αναφέρεται σε συγκεκριμένο πολιτικοκοινωνικό πλαίσιο. Θα είχε ενδιαφέρον για παράδειγμα να βλέπαμε το λήμμα σεξ σε λεξικά χωρών που απαγορεύεται η ομοφυλοφιλία.

Zazula
02-06-2008, 02:59 AM
Μα, τι είπα για να διαφωνήσεις μαζί μου, somnambulist; Εγώ είπα ότι δεν είχε θέση η "σύσταση οικογένειας" στον ορισμό του γάμου, και πρόσθεσα ότι ακόμη κι η έννοια για την "οικογένεια" που χρησιμοποιείται κατά τον ορισμό του γάμου είναι χωλή. :)

somnambulist
02-06-2008, 03:09 AM
Είναι η ώρα δύσκολη, ζάζουλα. :confused: Απολογούμαι :)

nickel
03-06-2008, 02:25 PM
Σε μη γλωσσικό αλλά πιο σοβαρό επίπεδο, από τη σημερινή Ελευθεροτυπία (http://www.enet.gr/online/online_text/c=112,id=26427880):

Η «Ε» επικοινώνησε με τον δικηγόρο, διδάκτορα του Συνταγματικού Δικαίου Βαγγέλη Μάλλιο, ο οποίος απαντά στον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Γιώργο Σανιδά, που έκρινε παράνομο και αντισυνταγματικό τον γάμο ανάμεσα σε ομόφυλους, ζητώντας μάλιστα από τον εισαγγελέα Πρωτοδικών Ρόδου να απαγορεύσει την τέλεσή του.

«Παρότι ο Αστικός Κώδικας δεν θέτει ως προϋπόθεση για την τέλεση έγκυρου γάμου τη διαφορά φύλου μεταξύ των μελλονύμφων, ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου αντέδρασε στην είδηση περί πολιτικού γάμου ομόφυλων ζευγαριών», αναφέρει ο κ. Μάλλιος και χαρακτηρίζει μη ορθά τα επιχειρήματα Σανιδά.

«Καταρχήν, το να επιχειρηματολογεί κάποιος, ξεκινώντας από έναν ορισμό συνιστά μεθοδολογικό σφάλμα, αφού ξεκινά κατ' ουσίαν από το ζητούμενο. Το γεγονός, δηλαδή, ότι στην Ελλάδα "παραδοσιακά" γάμος τελείται μεταξύ ατόμων διαφορετικού φύλου, και ότι κάποιοι "ενοχλούνται" από τον γάμο ομοφύλων, δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί και να τελεστεί ένας τέτοιος γάμος» και προσθέτει: «Διαφορετικά, θα έπρεπε, ενδεχομένως, να απαγορεύουμε στα άτομα διαφορετικού χρώματος ή εθνότητας να παντρεύονται μεταξύ τους. Ούτε βέβαια η μητρότητα και το δικαίωμα στην οικογένεια, που επικαλείται ο κύριος Σανιδάς, μπορεί να αποκλείσει τον γάμο ομοφύλων, αφού το δικαίωμα στον γάμο είναι διακριτό από το δικαίωμα απόκτησης τέκνων. Το αντίθετο δεν θα λάμβανε καθόλου υπόψη το γεγονός ότι μπορούν να συνάψουν έγκυρο γάμο ζευγάρια, ανεξάρτητα από τη βιολογική δυνατότητά τους ή και την επιθυμία τους να τεκνοποιήσουν. Εν τέλει, ο γάμος δεν είναι "συνταγματικό προνόμιο" των ζευγαριών διαφορετικού φύλου. Αντίθετα, αποτελεί θεμελιώδες και αναφαίρετο δικαίωμα του καθενός να μπορεί —ανεξαρτήτως του σεξουαλικού του προσανατολισμού— να διαμορφώσει αυτόνομα τη ζωή του, να επιλέξει ανεπηρέαστα τον (τη) σύντροφό του και να αποφασίζει ελεύθερα αν, πότε και με ποιον (ποια) θα παντρευτεί».

Στο ίδιο πλαίσιο επιχειρηματολογεί και ο διδάκτορας Συνταγματικού Δικαίου Τάκης Βιδάλης.

«Η έννοια του γάμου στο Σύνταγμα περιλαμβάνει ορισμένα "δομικά στοιχεία" ή "αρχές" (Strukturprinzipien) που εφόσον συντρέχουν σωρευτικά τον διακρίνουν από άλλα μορφώματα», λέει και προσθέτει ότι: «Αυτά είναι οπωσδήποτε τρία: η συμφωνία για διαρκή συμβίωση (διάκριση από εφήμερες σχέσεις), η τυπική σύναψη (διάκριση από ελεύθερες ενώσεις) και η απουσία σκοπών (διάκριση από την οικογένεια). Αν υποτεθεί ότι στα δομικά στοιχεία συμπεριλαμβάνεται και η διαφορά φύλου, τότε πρέπει να εξηγηθεί γιατί ισχύει κάτι τέτοιο».

Μόνη λογική εξήγηση, προσθέτει ο κ. Βιδάλης, «είναι η αναγκαία σύνδεση του γάμου με την οικογένεια, η απόδοση σε αυτόν του σκοπού απόκτησης (και ανατροφής) παιδιών. Όσο ο γάμος αποτελούσε νομικά τη μόνη βάση της οικογένειας (και γι' αυτό είχε θεωρηθεί "θεσμός" και όχι "σύμβαση"), κάτι τέτοιο μπορούσε βάσιμα να υποστηριχθεί. Ήδη όμως, από τη δεκαετία του '70, η κρατούσα γνώμη αποσυνδέει τον γάμο από την απόκτηση παιδιών (και κάθε άλλο σκοπό — βλ. το τρίτο δομικό στοιχείο), κάτι που έχει επιβεβαιώσει (εκτός της νομοθεσίας) και η νομολογία διεθνώς, αναγνωρίζοντας την de facto (=χωρίς γάμο) οικογένεια.

Άρα η διατήρηση της διαφοράς του φύλου στα δομικά στοιχεία αποδεικνύεται έωλη: αν ο νομοθέτης του Α.Κ., εν έτει 1983, δεν αναφέρεται στη διαφορά φύλου, το κάνει επειδή συνειδητά συμμορφώνεται με το Σύνταγμα, τα διεθνή κείμενα και τη διεθνή νομολογία. Εφόσον αποφασίσει διαφορετικά, πρέπει να αλλάξει τον Α.Κ.».

curry
03-06-2008, 03:02 PM
Αυτό που δεν καταλαβαίνω με τους διαφωνούντες όπως τον Σανιδά είναι το εξής: αυτόν παντρεύουν και χτυπιέται; 'Η μήπως φοβάται μην τον... κλέψουν και τον παντρέψουν με το ζόρι; Καλά που κάτι τέτοιοι τύποι φροντίζουν για τη "δικαιοσύνη" - μπουαχα χα χα - στη χώρα μας!

Elsa
03-06-2008, 06:18 PM
Νομίζω οτι με αυτές τις @#$%^& που λέει, κάποιοι που δεν είχαν σκεφτεί να διαβάσουν το Σύνταγμα ή το λεξικό πριν παντρευτούν, θα στραφούν προς το σύμφωνο συμβίωσης! :D
Τουλάχιστον εγώ έτσι θα έκανα…
Με την ευκαιρία, ο δήμαρχος της Τήλου είναι ο ίδιος που σε ανύποπτο χρόνο, πριν καμιά 10ριά χρόνια (http://eyploia.aigaio-net.gr/modules.php?name=News&file=article&sid=1001) είχε κηρύξει στο νησί του απαγόρευση του κυνηγιού. Τότε, πέσανε πάλι να τον φάνε. Σήμερα, μετά και την δημιουργία του Πάρκου Τήλου (http://www.tilos-park.org/indexgr.htm), όλοι αναγνωρίζουν πόσο καλό έκανε στον τόπο τους.

crystal
12-06-2008, 08:15 PM
Πριν απο λίγο το πέτυχα. Απολαύστε το. (http://orthodox-world.pblogs.gr/2008/06/gkei-kai-seismos-to-fobomastan-to-eihame-problepsei.html) Κοινώς, θα πούμε το θεό θεούλη! :D