Φτώχια vs Φτώχεια

[Zazula]

Από τις διάφορες προτάσεις ιστορικής ορθογράφησης που έχει εισηγηθεί το ΛΝΕΓ, πολλές έγιναν αντικείμενο σφοδρών επικρίσεων με το σκεπτικό ότι απομακρύνονται συστηματικά από ορθογραφήσεις ή απλογραφήσεις που θεωρούνται καλά εδραιωμένες. Ωστόσο, μία πρόταση του ΛΝΕΓ που μου είχε φανεί εξαρχής εύλογη, βάσιμη και απλογραφική είναι αντί "φτώχεια" να γράφουμε "φτώχια". Όλη η επιχειρηματολογία που βρίσκω συνηγορεί στη γραφή "φτώχια", όπως γράφουμε "φτήνια" και "περηφάνια". Οι γκουγκλεύσεις φέρνουν στην επιφάνεια ~400.000 "φτώχεια" έναντι ~55.000 "φτώχια" (στα οποία προφανώς περιλαμβάνονται και κάποια -άσχετα εδώ- "φτωχιά"). Τέλος, το αρχαίο πτωχεία έχει, σύμφωνα με το ΛΚΝ, άλλη σημασία (ζητιανιά). Τι κάνουμε, λοιπόν; Τα πολλά "-εια" είναι φτώχια! :)

[nickel]

Στο λεξικό του Πάπυρου διαβάζω:
[ΕΤΥΜΟΛ. Ο τ. πτωχεία < πτωχεύω, ενώ ο νεοελλ. τ. φτώχεια < φτωχαίνω, κατά το σχήμα ακριβαίνω: ακρίβεια].

Ωστόσο, στις προπαροξύτονες σε –εια προφέρουμε [ι-α] και σε ελάχιστες, π.χ. αλήθεια, προφέρουμε [χια] (οπότε γίνεται η λέξη παροξύτονη). (Ζητώ συγγνώμη που δεν βάζω τα φωνητικά σύμβολα.)

Ο Θεόδωρος Μωυσιάδης στο βιβλίο του Ετυμολογία γράφει:

φτώχια < φτωχός + παραγωγικό επίθημα —ια, όχι από το αρχ. πτωχεία, διότι η συνίζηση θα απέδιδε /ía/ -> /iá/ (*φτωχειά). Στην ίδια κατηγορία ανήκει και το ουσ. φτήνια < φτηνός + —ια (όχι < μτγν. ευθηνία «αφθονία» > *φτηνιά). Δεν είναι απαραίτητη η αναγωγή σε υποχωρητικό (μεταρρηματικό) σχηματισμό από το φτωχαίνω, φτηναίνω, αφού ο μηχανισμός παραγωγής από επίθετα είναι απλούστερος και επαρκώς τεκμηριωμένος: άρρωστος > αρρώστ-ια (μεσν.), γυμνός > γύμν-ια (μεσν.).

Οπότε θα ήταν λογικό να περιμένουμε στην επόμενη μεταρρύθμιση τη φτώχια.